Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Environmental Science

    Արարատյան հարթավայրի ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարների հիմնավորումը շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման պայմանով

    Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարների գիտական հիմնավորմանը՝ շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման սկզբունքների համատեքստում։ Ներկայացվում են տարածաշրջանի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ստորերկրյա ջրերի ձևավորման, համալրման և տեղաբաշխման օրինաչափությունները, ինչպես նաև վերլուծվում են դրանց օգտագործման ներկա վիճակն ու ջրային ռեսուրսների վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները։ Աշխատությունում գնահատվում են ջրառի ծավալների, ջրային պաշարների վերականգնման հնարավորությունների և էկոհամակարգերի պահպանման միջև փոխկապակցվածությունը, ուսումնասիրվում են գերշահագործման հետևանքները և առաջարկվում են գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ ստորերկրյա ջրերի կայուն և արդյունավետ կառավարման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ռիսկերի գնահատմանը, ջրային ռեսուրսների մոնիթորինգի մեթոդներին, կանխատեսման մոդելներին և կառավարման այն միջոցառումներին, որոնք նպաստում են ջրային պաշարների երկարաժամկետ պահպանմանը, էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովմանը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոերկրաբանության, ջրային տնտեսության, բնապահպանության, երկրաբանության և բնական ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև ջրային ռեսուրսների պահպանության և արդյունավետ օգտագործման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-08-29
    Արարատյան հարթավայրի ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարների հիմնավորումը շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման պայմանով
    Online

    Other Subjects

    К выяснению причин малой эффективности удобрения на некоторых хлопковых полях ССР Армении

    Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի որոշ գետի բամբակային դաշտերում պարարտանյութերի ցածր արդյունավետության պատճառների բացահայտմանը՝ ընդգծելով հողագործական, հիդրոտեխնիկական և կլիմայական գործոնների դերակատարությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է հողի ֆիզիկոկիմիական հատկությունները, պարարտանյութերի կիրառման տեխնոլոգիաները, նիտրատների և ֆոսֆատների կենսատեղաշարժումը, ինչպես նաև մթնոլորտային գործոնների՝ ջերմաստիճանի և տեղումների ազդեցությունը բերքի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պարարտանյութերի տեսակների և дозավորման սխեմաների արդյունավետության համեմատությանը, հողի էրկողունակության գնահատմանը և մշակաբույսերի սննդարար պահանջների վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ցածր արդյունավետության պատճառները և առաջարկել օպտիմալացման միջոցառումներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հողագործների, ագրոնոմների և գյուղատնտեսության ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով պարարտանյութերի արդյունավետ կիրառման, բերքի արտադրողականության բարձրացման և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման ռազմավարությունների մշակմանը։

    Updated: 2026-09-23
    К выяснению причин малой эффективности удобрения на некоторых хлопковых полях ССР Армении
    Online

    Literature

    С. Довлатов։ проблемы поэтики

    Աշխատությունը նվիրված է Սերգեյ Դովլաթովի ստեղծագործության պոետիկայի հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա արձակի կառուցվածքային, ժանրային և ոճական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են հեղինակի գեղարվեստական մտածողության ձևավորման սկզբունքները, պատմողական տեխնիկան, հեգնանքի և ինքնահեգնանքի կիրառությունը, ինչպես նաև փաստագրական և գեղարվեստական տարրերի փոխհարաբերությունը նրա ստեղծագործություններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Դովլաթովի արձակում կերպարների կառուցման եղանակներին, առօրյա կյանքի գեղարվեստական վերարտադրությանը, լեզվական պարզության և ենթատեքստային խորության համադրությանը, ինչպես նաև նրա պոետիկայի կապերին ռուսական արձակի ավանդույթի և XX դարի երկրորդ կեսի գրական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է համեմատական և տեսական վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Դովլաթովի ստեղծագործական համակարգի, նրա պոետիկայի յուրահատկությունների և ռուս ժամանակակից արձակի զարգացման մեջ ունեցած նշանակալի դերի մասին։

    Updated: 2026-09-17
    С. Довлатов։ проблемы поэтики
    Online

    Other Subjects

    Список населенных мест Эриванской губернии

    Հրատարակությունը պատմաաշխարհագրական և վիճակագրական բնույթի տեղեկատու աղբյուր է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է Երևանի նահանգի բնակավայրերի կազմն ու տարածքային բաշխվածությունը տվյալ վարչատարածքային միավորի գոյության ժամանակաշրջանում։ Նման ցանկերը կարևոր սկզբնաղբյուրներ են տարածաշրջանի բնակավայրային ցանցի, վարչական բաժանման, տեղանունների և ժողովրդագրական պատկերի ուսումնասիրության համար։ Նյութը կարող է ընդգրկել քաղաքների, գյուղերի, ավանների և այլ բնակավայրերի անվանումներ՝ դասավորված ըստ գավառների կամ վարչական ստորաբաժանումների, ինչպես նաև համապատասխան վիճակագրական ու աշխարհագրական տեղեկություններ։ Այդ տվյալների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել բնակավայրերի թվաքանակը, դրանց վարչական պատկանելությունը, անվանումների պատմական տարբերակները և տարածաշրջանի բնակեցման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է պատմական տեղանունների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի պաշտոնական փաստաթղթերում բազմաթիվ բնակավայրեր արձանագրվել են այնպիսի անվանումներով կամ ուղղագրական ձևերով, որոնք հետագայում փոփոխվել են։ Տեղեկատուի տվյալների համադրումը ավելի ուշ ժամանակաշրջանների վարչատարածքային և քարտեզագրական նյութերի հետ հնարավորություն է տալիս հետևելու բնակավայրերի անվանափոխություններին, միավորումներին, վարչական կարգավիճակի փոփոխություններին կամ առանձին բնակավայրերի անհետացմանը։ Աղբյուրը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական ժողովրդագրության համար, քանի որ նման վիճակագրական հրատարակություններում բնակավայրերի վերաբերյալ տեղեկությունները կարող են հնարավորություն տալ ուսումնասիրելու բնակչության տարածքային տեղաբաշխման և բնակեցման կառուցվածքի ընդհանուր միտումները։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տվյալները դիտարկել իրենց ժամանակաշրջանի վարչական և վիճակագրական համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով տեղեկությունների հավաքագրման ու դասակարգման ժամանակ կիրառված սկզբունքները։ Աշխարհագրական տեսանկյունից նյութը նպաստում է Երևանի նահանգի պատմական տարածքի բնակավայրային կառուցվածքի վերականգնմանը և տարբեր շրջանների միջև տարածական կապերի ուսումնասիրմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև տոհմաբանական, ազգագրական և տեղական պատմության ուսումնասիրությունների համար՝ օգնելով նույնականացնել պատմական փաստաթղթերում հիշատակված բնակավայրերը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը արժեքավոր տեղեկատու և սկզբնաղբյուրային նյութ է Հարավային Կովկասի, Հայաստանի պատմական աշխարհագրության և Երևանի նահանգի վարչատարածքային ու բնակավայրային պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-28
    Список населенных мест Эриванской губернии
    Online

    Literature

    Մտավորականության գեղարվեստական քննության փորձը Զապել Եսայանի վիպագրության մեջ

    Աշխատությունը նվիրված է Զապել Եսայանի վիպագրության մեջ մտավորականության գեղարվեստական կերպավորման և քննության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործություններում մտավորականի կերպարի ձևավորման, նրա հոգեբանական և հասարակական նկարագրության, աշխարհայացքի, արժեքային համակարգի և շրջապատող իրականության հետ ունեցած հարաբերությունների վերլուծությունն է։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում է, թե ինչպես է հեղինակն իր վիպական ստեղծագործությունների միջոցով անդրադառնում մտավորականության առջև ծառացած բարոյական, սոցիալական և ազգային խնդիրներին և ինչպես է բացահայտում անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների բարդությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մտավորականի ներաշխարհին, նրա հոգեբանական հակասություններին, պատասխանատվության զգացմանը, հասարակական դիրքորոշմանը և ստեղծագործական ինքնարտահայտման ձգտմանը։ Զապել Եսայանի վիպագրության մեջ մտավորականը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես կրթված և մշակութային արժեքներ կրող անհատ, այլև որպես հասարակական գործընթացների ակտիվ մասնակից, որը ստիպված է ընտրություն կատարել անձնական շահերի, բարոյական սկզբունքների և հասարակական պարտավորությունների միջև։ Աշխատությունը բացահայտում է նաև գրողի գեղարվեստական քննության առանձնահատկությունները՝ կերպարների հոգեբանական խորության, ներքին մենախոսության, երկխոսությունների, հակադրությունների և սոցիալական միջավայրի պատկերման միջոցով։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես են պատմական և հասարակական փոփոխություններն ազդում մտավորական հերոսների աշխարհընկալման և վարքագծի վրա, և ինչպես է այդ կերպարների միջոցով արտահայտվում հեղինակի վերաբերմունքը ժամանակի բարոյական ու մշակութային խնդիրների նկատմամբ։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև Զապել Եսայանի ստեղծագործության մեջ կնոջ, անհատի, ազատության, կրթության, հասարակական պատասխանատվության և ազգային ինքնության թեմաների փոխկապակցվածությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նրա վիպագրությունը ոչ միայն որպես գեղարվեստական պատմությունների ամբողջություն, այլև որպես հասարակական և հոգեբանական երևույթների խորքային քննության միջոց։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, գրականության պատմաբաններին, ուսանողներին և հետազոտողներին, ինչպես նաև Զապել Եսայանի ստեղծագործական ժառանգությամբ և հայ գրականության մեջ մտավորականի կերպարի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-05
    Մտավորականության գեղարվեստական քննության փորձը Զապել Եսայանի վիպագրության մեջ
    Online

    Journalism

    «Հնչակ» լրագիրը (1888-1915 թվականներ)

    Աշխատությունը նվիրված է 1888–1915 թվականների հայ հասարակական-քաղաքական մամուլի կարևոր պարբերականներից մեկի գործունեության, գաղափարական ուղղվածության և հրապարակումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում թերթի ձևավորման պատմական պայմանները, խմբագրական քաղաքականությունը, թեմատիկ հիմնական ուղղությունները և հայ հասարակական ու քաղաքական մտքի զարգացման մեջ ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային խնդիրների, արևմտահայության վիճակի, հասարակական հարաբերությունների, ազգային-ազատագրական շարժումների, կրթության, մշակույթի և սոցիալական հարցերի վերաբերյալ հրապարակումներին։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են պարբերականի էջերում ներկայացվել XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայկական հասարակական կյանքի կարևոր իրադարձություններն ու գաղափարական քննարկումները։ Քննարկվում են հրապարակախոսական նյութերի ժանրային, լեզվաոճական և բովանդակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց միջոցով հասարակական կարծիքի ձևավորման և ընթերցողների քաղաքական իրազեկման նպատակները։ Անդրադարձ է կատարվում պարբերականի և ժամանակաշրջանի հայկական քաղաքական շարժումների միջև կապերին՝ դրանք դիտարկելով համապատասխան պատմական միջավայրի համատեքստում։ Կարևորվում է նաև թերթի տարածման աշխարհագրությունը, սփյուռքյան և արևմտահայ հասարակական շրջանակների հետ ունեցած կապերը և ազգային ինքնության պահպանման գործում մամուլի նշանակությունը։ 1888–1915 թվականների հրապարակումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր պատմական փուլերում խմբագրական առաջնահերթությունների և հասարակական-քաղաքական թեմաների փոփոխություններին։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ մամուլի պատմության, ազգային հասարակական մտքի, քաղաքական շարժումների և XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հայոց պատմության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար լինել պատմաբանների, լրագրության պատմության մասնագետների, հայագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    «Հնչակ» լրագիրը (1888-1915 թվականներ)