Ещё в разделе Математика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Педагогика

    Говорение как доминанта в процессе формирования и развития речевых автоматизмов (при обучении русскому языку как иностранному учащихся-армян в вузе)

    Աշխատությունը նվիրված է բուհերում հայ ուսանողներին ռուսերենը որպես օտար լեզու ուսուցանելիս խոսքային ավտոմատիզմների ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում խոսելու կարողությունն է՝ որպես լեզվական հմտությունների աստիճանական ձևավորման հիմնական և որոշիչ բաղադրիչ։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես է բանավոր խոսքի նպատակային կիրառումը նպաստում ուսանողների մոտ ռուսերեն լեզվական միավորների արագ, ճիշտ և բնական օգտագործման կարողության ձևավորմանը՝ նվազեցնելով գիտակցված վերահսկողության անհրաժեշտությունը և աստիճանաբար ձևավորելով կայուն խոսքային գործողություններ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում խոսքային ավտոմատիզմների էությանը, դրանց առաջացման պայմաններին, զարգացման փուլերին և ուսուցման ընթացքում դրանց ամրապնդման մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայալեզու ուսանողների համար ռուսերենի յուրացման առանձնահատկություններին, քանի որ մայրենի լեզվի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները կարող են ինչպես աջակցել, այնպես էլ խոչընդոտել ռուսերեն խոսքի բնական ձևավորմանը։ Ներկայացվող մոտեցումը շեշտադրում է ոչ միայն քերականական և բառապաշարային գիտելիքների փոխանցումը, այլև այդ գիտելիքների գործնական ակտիվացումը իրական կամ ուսումնական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Խոսելու վարժությունները դիտարկվում են որպես միջոց, որի միջոցով ուսանողը բազմակիորեն կիրառում է լեզվական կառուցվածքները, ամրապնդում ճիշտ խոսքային մոդելները և աստիճանաբար անցնում գիտակցված կառուցումից դեպի ավելի ինքնաբերական խոսք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուսերենը որպես օտար լեզու դասավանդող մասնագետներին, բուհերի դասախոսներին, լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ուսանողներին և մասնագետներին, ովքեր ուսումնասիրում են երկրորդ լեզվի յուրացման, բանավոր հաղորդակցության և խոսքային հմտությունների ավտոմատացման գործընթացները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևորում է հաղորդակցական և գործնական ուղղվածությամբ ուսուցումը՝ ցույց տալով, որ օտար լեզվի լիարժեք տիրապետման համար միայն լեզվական կանոնների իմացությունը բավարար չէ․ անհրաժեշտ է այդ գիտելիքները վերածել արագ և նպատակային խոսքային գործողությունների, իսկ խոսելու համակարգված պրակտիկան այդ գործընթացի կարևորագույն պայմաններից մեկն է։

    Обновлено. 2026-09-17
    Говорение как доминанта в процессе формирования и развития речевых автоматизмов (при обучении русскому языку как иностранному учащихся-армян в вузе)
    Онлайн

    Технология

    Основы гелиотермальной обработки щелочных бетонов

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ալկալային կապակցանյութերի հիմքով բետոնների գելիոթերմային, այսինքն՝ արևային ջերմային էներգիայի կիրառմամբ մշակման տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե արևային ճառագայթման և դրա առաջացրած ջերմային ազդեցության պայմաններում ինչպես են ընթանում բետոնի կառուցվածքագոյացման, ամրացման և կարծրացման գործընթացները, և ինչպիսի տեխնոլոգիական պայմաններ են անհրաժեշտ ստացված նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները բարելավելու համար։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ջերմամշակումը կարող է արագացնել կապակցանյութի և լցանյութերի միջև ընթացող ֆիզիկաքիմիական գործընթացները՝ հնարավորություն տալով ավելի կարճ ժամանակում ստանալ անհրաժեշտ ամրությամբ շինարարական արտադրանք։ Գելիոթերմային մշակման առանձնահատկությունն այն է, որ ավանդական ջերմային աղբյուրների փոխարեն կամ դրանց մասնակի փոխարինմամբ օգտագործվում է արևային էներգիան։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել արևային ճառագայթման ինտենսիվության, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, խոնավության, մշակման տևողության և բետոնե տարրերի տաքացման արագության ուսումնասիրությունը։ Արևային էներգիայի օգտագործումը հատկապես հետաքրքիր է էներգատար շինարարական տեխնոլոգիաների համար, քանի որ կարող է նվազեցնել վառելիքի կամ էլեկտրական էներգիայի ծախսը և հնարավորություն տալ ջերմամշակման գործընթացը հարմարեցնել տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական պայմաններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ալկալային բետոնի կառուցվածքագոյացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Ալկալային կապակցանյութերի դեպքում կարծրացման ընթացքում ձևավորվում են նոր հանքային և կապակցող ֆազեր, որոնց առաջացման արագությունն ու կառուցվածքը կախված են ջերմաստիճանից, խոնավությունից, սկզբնական բաղադրությունից և մշակման ռեժիմից։ Ջերմային ազդեցությունը կարող է արագացնել այդ գործընթացները, սակայն չափազանց ինտենսիվ կամ անհավասար տաքացումը կարող է առաջացնել ներքին լարումներ, խոնավության արագ կորուստ և կառուցվածքի անցանկալի փոփոխություններ։ Հետևաբար գելիոթերմային մշակման օպտիմալ ռեժիմի ընտրությունը տեխնոլոգիական հիմնական խնդիրներից է։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բետոնի բաղադրության տարբեր տարբերակներ՝ փոխելով կապակցանյութի, ակտիվացնող բաղադրիչների, ջրի և լցանյութերի հարաբերակցությունները։ Դրանցից յուրաքանչյուրի համար հնարավոր է գնահատել ջերմամշակման ազդեցությունը սեղմման ամրության, խտության, ծակոտկենության, ջրակլանման, ցրտադիմացկունության և այլ ֆիզիկամեխանիկական ցուցանիշների վրա։ Այսպիսի փորձարարական համեմատությունը թույլ է տալիս որոշել այն բաղադրությունը և մշակման պայմանները, որոնց դեպքում արևային ջերմային ազդեցությունը առավել արդյունավետ է։ Առանձին նշանակություն ունի ջերմաստիճանային ռեժիմի վերահսկումը։ Գելիոթերմային մշակման ընթացքում բետոնե տարրի տարբեր հատվածներ կարող են տաքանալ տարբեր արագությամբ, ուստի անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ջերմաստիճանի տարածական բաշխումը և դրա ազդեցությունը նյութի կարծրացման միատեսակության վրա։ Կարող են կիրառվել ջերմաստիճանի չափման, ժամանակային մոնիթորինգի և կառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ՝ պարզելու համար մշակման առավել նպատակահարմար պայմանները։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է շինարարական նյութերի արտադրության էներգատարության նվազեցման հնարավորությամբ։ Եթե արևային էներգիան կարող է ապահովել անհրաժեշտ ջերմային ռեժիմը, ապա որոշակի կլիմայական պայմաններում հնարավոր է կրճատել ավանդական ջերմամշակման էներգետիկ ծախսերը։ Սա հատկապես հետաքրքիր է արևային բարձր ակտիվություն ունեցող տարածաշրջանների համար, որտեղ հնարավոր է նախագծել հատուկ արևային ջերմամշակման կայանքներ կամ խցիկներ։ Միաժամանակ նման տեխնոլոգիան կարող է նպաստել արտադրության բնապահպանական ազդեցության նվազեցմանը՝ նվազեցնելով հանածո վառելիքի օգտագործումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գելիոթերմային մշակման տեխնիկական կազմակերպմանը։ Անհրաժեշտ է գնահատել արևային էներգիայի հավաքման և կենտրոնացման հնարավոր եղանակները, ջերմամեկուսացման արդյունավետությունը, ջերմության փոխանցումը բետոնե արտադրանքին և մշակման ռեժիմի ավտոմատ կամ կիսաավտոմատ վերահսկման հնարավորությունները։ Այս խնդիրների լուծումը կարևոր է լաբորատոր փորձերից արդյունաբերական կիրառության անցնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է բետոնի տեխնոլոգիան, նյութագիտությունը և արևային էներգիայի կիրառական հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով մշակել ալկալային բետոնների գելիոթերմային մշակման գիտական և տեխնոլոգիական հիմքերը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտագործվել էներգախնայող շինարարական տեխնոլոգիաների զարգացման, բետոնի ջերմամշակման գործընթացների կատարելագործման և արևային էներգիայի արդյունավետ օգտագործման համար՝ հատկապես այն պայմաններում, որտեղ արևային ռեսուրսը բավարար է տեխնոլոգիական անհրաժեշտ ջերմային ռեժիմ ապահովելու համար։

    Обновлено. 2026-09-08
    Основы гелиотермальной обработки щелочных бетонов
    Онлайн

    География

    Գրունտա-ճնշումային ջրերի հիդրոդինամիկական ռեժիմների կանխատեսման մեթոդների մշակումը ջրառի դեպքում

    Այս աշխատությունը նվիրված է գրունտա-ճնշումային ջրերի հիդրոդինամիկական ռեժիմների ուսումնասիրմանը և ջրառի պայմաններում դրանց վարքագծի կանխատեսման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։ Գրքում ներկայացվում են ստորերկրյա ջրերի տեղաշարժի օրինաչափությունները, ջրատար հորիզոնների հիդրոդինամիկական առանձնահատկությունները, ջրառի ազդեցությամբ առաջացող փոփոխությունների գնահատման տեսական և կիրառական մոտեցումները, ինչպես նաև մաթեմատիկական մոդելավորման և կանխատեսման ժամանակակից մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը ստորերկրյա ջրային համակարգերի վրա, գնահատում ջրային պաշարների օգտագործման արդյունավետությունն ու կայունությունը և առաջարկում է գիտականորեն հիմնավորված լուծումներ՝ ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ շահագործման համար։ Աշխատությունը ներառում է հիդրոերկրաբանական դիտարկումների, դաշտային հետազոտությունների և հաշվարկային մոդելների արդյունքների համադրություն, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կանխատեսումների ճշգրտությունը և նվազեցնել ջրառի հնարավոր բացասական հետևանքները։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոերկրաբանների, երկրաբանների, բնապահպանության և ջրային տնտեսության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր զբաղվում են ստորերկրյա ջրերի ուսումնասիրմամբ, կառավարմամբ և պահպանությամբ։

    Обновлено. 2026-08-28
    Գրունտա-ճնշումային ջրերի հիդրոդինամիկական ռեժիմների կանխատեսման մեթոդների մշակումը ջրառի դեպքում
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1983, Февраль, №2)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1983, Февраль, №2)
    Онлайн

    Право

    Քրեական արդարատատության սկզբունքները միջազգային իրավունքում. էվոլյուցիան և իմպլեսենտացիայի առանձնահատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է քրեական արդարադատության հիմնարար սկզբունքների ձևավորման, պատմական զարգացման և ազգային իրավական համակարգերում դրանց իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը միջազգային իրավունքի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավական չափանիշներն են, որոնք ուղղված են արդար դատաքննության, օրինականության, անձի իրավունքների պաշտպանության և քրեական վարույթի պատշաճ իրականացման ապահովմանը։ Քննվում է այդ սկզբունքների էվոլյուցիան միջազգային իրավունքի զարգացման տարբեր փուլերում՝ ուշադրություն դարձնելով մարդու իրավունքների միջազգային պաշտպանության համակարգի, միջազգային պայմանագրային կարգավորումների և միջազգային դատական հաստատությունների գործունեության ազդեցությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում անմեղության կանխավարկածին, օրենքի առջև հավասարությանը, անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի քննությանը, պաշտպանության իրավունքին, իրավական որոշակիությանը և անձի նկատմամբ նույն արարքի համար կրկնակի քրեական հետապնդման սահմանափակման գաղափարին։ Ուսումնասիրվում է նաև քրեական պատասխանատվության և պատժի օրինականության սկզբունքը՝ որպես կամայական քրեականացման և իրավական նորմերի հետադարձ կիրառման սահմանափակման կարևոր երաշխիք։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային չափանիշների ներպետական իմպլեմենտացիան, որի շրջանակում դիտարկվում են միջազգային պարտավորությունների և ազգային սահմանադրական, քրեական ու քրեադատավարական նորմերի փոխհարաբերությունները։ Քննվում են այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով միջազգային սկզբունքները ներառվում, մեկնաբանվում և կիրառվում են ազգային իրավակարգերում՝ հաշվի առնելով տարբեր իրավական համակարգերի ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է ոչ միայն սկզբունքների օրենսդրական ամրագրումը, այլև դրանց գործնական արդյունավետությունը դատական և իրավակիրառ գործունեության ընթացքում։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել միջազգային քրեական արդարադատության զարգացման ազդեցությանը՝ անհատական քրեական պատասխանատվության, դատավարական երաշխիքների և միջազգային իրավախախտումների քննության ընդհանուր իրավական սկզբունքների ձևավորման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության, քրեական և քրեադատավարական իրավունքի մոտեցումները՝ բացահայտելով քրեական արդարադատության սկզբունքների զարգացման տրամաբանությունը և միջազգային իրավական չափանիշների ազգային մակարդակում իրականացման հիմնական առանձնահատկությունները։

    Обновлено. 2026-09-25
    Քրեական արդարատատության սկզբունքները միջազգային իրավունքում. էվոլյուցիան և իմպլեսենտացիայի առանձնահատկությունները
    Онлайн

    Философия

    Կրոնի և փիլիսոփայության փոխհարաբերության հարցը իրանական մշակույթում (9-13-րդ դդ.)

    Գրքում ուսումնասիրվում է կրոնի և փիլիսոփայության փոխհարաբերության հարցը 9–13-րդ դարերի իրանական մշակույթում՝ ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի մտավոր շարժումների բազմազանությունը և դրանց ազդեցությունը իսլամական աշխարհի գաղափարական զարգացման վրա, վերլուծվում են աստվածաբանական (քալամ), նեոպլատոնական և արիստոտելյան փիլիսոփայական ավանդույթների փոխազդեցությունները, ներկայացվում են այն հիմնական մտածողները, ովքեր ձևավորել են բանավեճը հավատքի և բանականության հարաբերակցության շուրջ, քննարկվում է փիլիսոփայության տեղը կրոնական դոգմաների համակարգում և գիտելիքի ստացման մեթոդաբանական հարցերը, դիտարկվում են հասարակական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստել կամ սահմանափակել են փիլիսոփայական մտքի զարգացումը, ինչպես նաև գիտության, միստիկայի և աստվածաբանության միջև սահմանների ձևավորումը, գիրքը համադրում է պատմափիլիսոփայական վերլուծությունը և գաղափարների պատմությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել իրանական միջնադարյան մշակույթի ինտելեկտուալ դինամիկան և կրոնի ու փիլիսոփայության բարդ փոխհարաբերությունների էվոլյուցիան։

    Обновлено. 2026-09-20
    Կրոնի և փիլիսոփայության փոխհարաբերության հարցը իրանական մշակույթում (9-13-րդ դդ.)