Ազգային երգիչների ստեղծագործությունները

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման ռազմավարական որոշումների մշակման, հիմնավորման և իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ենթակառուցվածքների էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, դրանց դերը ազգային տնտեսության արդյունավետ գործունեության և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային, էներգետիկ, հաղորդակցական, տեղեկատվական և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման առաջնահերթություններին, դրանց փոխկապակցվածությանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների մրցունակության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային նախագծերի ընտրության, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման և տնտեսական արդյունավետության գնահատման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման, մասնավոր հատվածի մասնակցության, պետական-մասնավոր գործընկերության, միջազգային ֆինանսավորման և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի տնտեսական զարգացման տարածքային անհամաչափությունները, ենթակառուցվածքների արդիականացման անհրաժեշտությունը, տարածաշրջանային տնտեսական կապերի ընդլայնման և ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական որոշումների կայացման գործընթացում տնտեսական կանխատեսումների, ռիսկերի գնահատման, զարգացման այլընտրանքային սցենարների համեմատության և պետական տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթությունների որոշման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսական ռազմավարության, ենթակառուցվածքային տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ներդրումային քաղաքականության և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Политология

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության հիմնախնդիրը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի ռազմավարական շահերին տարածաշրջանում և դրանց ազդեցությանը Հայաստանի էներգետիկ համակարգի կայունության վրա։ Հետազոտության մեջ էներգետիկ անվտանգությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ համակարգ, որը ներառում է էներգակիրների մատակարարման հուսալիությունը, ենթակառուցվածքների վերահսկելիությունը, գների կայունությունը և արտաքին քաղաքական ռիսկերի կառավարումը։ Աշխատությունը վերլուծում է Ռուսաստանի դերը որպես հիմնական էներգետիկ գործընկեր և մատակարար, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը տարածաշրջանային էներգետիկ հոսքերի, գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների և ռազմավարական ներդրումների վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են Հայաստանի էներգետիկ կախվածությունը՝ ներառյալ ներմուծվող գազի և նավթամթերքների բարձր բաժինը, էներգետիկ շուկայի սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան և աշխարհագրական փակվածության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարածաշրջանային մրցակցության և համագործակցության դինամիկային, որտեղ էներգետիկ նախագծերը հաճախ ունենում են ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական նշանակություն՝ ազդելով ուժային հավասարակշռությունների վրա Հարավային Կովկասում։ Վերլուծվում են հնարավոր դիվերսիֆիկացիոն ուղիները, վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը և էներգաարդյունավետության բարձրացման քաղաքականությունները՝ որպես Հայաստանի էներգետիկ անկախության ամրապնդման միջոցներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը սերտորեն փոխկապակցված է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական զարգացումների հետ, իսկ Ռուսաստանի ազդեցությունը մնում է առանցքային գործոն՝ թե՛ ռիսկեր ձևավորելու, թե՛ կայունության որոշակի երաշխիքներ ապահովելու առումով։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գալեկտիններ 1 և 3 սպիտակուցների աֆինային մաքրման մեթոդաբանության մշակմանը և դրանց որոշ կենսաքիմիական ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել արդյունավետ և վերարտադրելի մոտեցումներ այս լեկտինային սպիտակուցների մեկուսացման ու մաքրման համար, ինչպես նաև ստացված մաքրված նյութի հիման վրա ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Գալեկտինները ածխաջրեր ճանաչող սպիտակուցների ընտանիք են, որոնք կարող են փոխազդել բջջային մակերևույթի գլիկոկոնյուգատների հետ և մասնակցել տարբեր կենսաբանական գործընթացների կարգավորմանը, ուստի դրանց հատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաքիմիայի համար։ Աֆինային մաքրման մեթոդի հիմքում ընկած է սպիտակուցի և դրա նկատմամբ ընտրողական կապ ունեցող լիգանդի փոխազդեցությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս նպատակային առանձնացնել անհրաժեշտ սպիտակուցը բարդ կենսաբանական խառնուրդից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մաքրման գործընթացի հիմնական փուլերը՝ սկզբնական կենսաբանական նյութի նախապատրաստումը, սպիտակուցային ֆրակցիայի ստացումը, ընտրողական կապի ապահովումը, չկապված բաղադրիչների հեռացումը և նպատակային սպիտակուցների էլյուցիան։ Մեթոդաբանության արդյունավետությունը կարող է գնահատվել մաքրման աստիճանի, ստացված սպիտակուցի քանակի, մաքրության, կայունության և կենսաբանական ակտիվության պահպանման միջոցով։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գալեկտինների մոլեկուլային հատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ նույնիսկ նույն ընտանիքին պատկանող սպիտակուցները կարող են տարբերվել կառուցվածքով, օլիգոմերացման առանձնահատկություններով և տարբեր ածխաջրային լիգանդների նկատմամբ կապման բնույթով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել սպիտակուցների մոլեկուլային զանգվածը, մաքրության մակարդակը, ագրեգացման կամ օլիգոմերացման հատկությունները, լուծելիությունը և ֆիզիկաքիմիական կայունությունը։ Կարևոր ուղղություն է նաև ածխաջրերի նկատմամբ կապման հատկությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել գալեկտինների լեկտինային ակտիվությունը և դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները տարբեր գլիկոկոնյուգատների հետ։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել գալեկտինների կառուցվածք–ֆունկցիա փոխհարաբերությունների ավելի լավ հասկանալու և դրանց կենսաբանական դերերի հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ բարձր մաքրության և պահպանված ակտիվությամբ գալեկտինների ստացումը անհրաժեշտ նախապայման է հետագա կենսաքիմիական, բջջաբանական և մոլեկուլային հետազոտությունների համար։ Մշակված մաքրման մոտեցումը կարող է ծառայել որպես հիմք նմանատիպ սպիտակուցների մեկուսացման և հետազոտման այլ համակարգերի համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, սպիտակուցների քիմիայով և ածխաջուր–սպիտակուց փոխազդեցություններով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է սպիտակուցների մաքրման տեխնոլոգիան և գալեկտինների կենսաքիմիական բնութագրումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել դրանց հետագա ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ արդյունավետ մեթոդական հիմք և բացահայտել գալեկտիններ 1 և 3-ի որոշ կարևոր հատկություններ։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է մոլիբդենիտային խտանյութերից մոլիբդենի երկսիլիցիդի (MoSi₂) ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ կիրառելով սիլիկաջերմային վերականգնման մեթոդը։ Նյութում ուսումնասիրվում են մոլիբդեն պարունակող հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, տեխնոլոգիական վերամշակման փուլերը և սիլիցիումի մասնակցությամբ ընթացող բարձր ջերմաստիճանային ռեակցիաների օրինաչափությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալ պայմանների ընտրությունը՝ ներառյալ ջերմաստիճանի, բաղադրության, ժամանակի և ռեագենտների հարաբերակցության ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի ելքի և մաքրության վրա։ Վերլուծվում են ստացված մոլիբդենի երկսիլիցիդի կառուցվածքային, ֆազային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրա կիրառման հնարավորությունները բարձր ջերմակայուն նյութերի, էլեկտրատեխնիկական սարքերի և պաշտպանիչ ծածկույթների արտադրության մեջ։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի մետալուրգիայի, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիաների ոլորտներում՝ նպաստելով ռազմավարական նշանակության նյութերի արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։

Экономика

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի և տնտեսության իրական հատվածի փոխազդեցության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական միջնորդության դերը տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության և արտադրողականության զարգացման գործընթացներում։ Բանկային համակարգը հանդիսանում է տնտեսության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրը, որն ապահովում է կապիտալի հոսքերի բաշխումը խնայողություններից դեպի արտադրական, առևտրային և ծառայությունների ոլորտներ։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես է բանկային վարկավորումը ազդում իրական հատվածի զարգացման վրա, մասնավորապես՝ փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման, արդյունաբերության արդիականացման և նորարարական ծրագրերի իրականացման համատեքստում։ Միաժամանակ վերլուծվում են նաև հակառակ կապերը՝ իրական տնտեսության վիճակի ազդեցությունը բանկային համակարգի կայունության, վարկային ռիսկերի և ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական գործոններին՝ տոկոսադրույքների քաղաքականությանը, գնաճին, փոխարժեքի տատանումներին և կենտրոնական բանկի կարգավորիչ դերին, որոնք էական ազդեցություն ունեն բանկային և իրական հատվածների փոխկապակցվածության վրա։ Հայաստանում առկա խնդիրների շարքում նշվում են ֆինանսավորման սահմանափակ հասանելիությունը, երկարաժամկետ վարկերի պակասը և իրական հատվածի ցածր ներդրումային կարողությունները։ Կատարելագործման ուղղություններում ընդգծվում են ֆինանսական միջնորդության խորացումը, կապիտալի շուկաների զարգացումը, բանկային ծառայությունների դիվերսիֆիկացումը և ռիսկերի կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների ներդրումը։ Այսպիսով, բանկային և իրական հատվածների փոխազդեցության արդյունավետ կարգավորումը դիտարկվում է որպես տնտեսական կայուն աճի և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման կարևոր նախապայման։

Медицина

Գ. Պաղտասարյանի աշխատությունը նվիրված է ամուսնական կյանքին և նախատեսված է ինչպես ամուսնացած զույգերի, այնպես էլ ամուսնության պատրաստվող անձանց համար։ Այն անդրադառնում է ընտանիքի կազմավորման, ամուսինների փոխհարաբերությունների և համատեղ կյանքի կազմակերպման հարցերին՝ ամուսնությունը դիտարկելով որպես անձնական, ընտանեկան և հասարակական նշանակություն ունեցող կարևոր իրադարձություն։ Վերնագրում ընդգծված «առաջնորդի» գաղափարը մատնանշում է ընթերցողին գործնական խորհուրդներ և ուղղորդում տրամադրելու նպատակը։ Նմանատիպ գրականությունը 19-րդ դարի հայ հասարակական միջավայրում նպաստում էր ընտանիքի, ամուսնական պարտականությունների, փոխադարձ հարգանքի, վստահության և պատասխանատվության վերաբերյալ պատկերացումների տարածմանը։ Ամուսնական կյանքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես երկու անձանց միություն, այլև որպես փոխադարձ հոգատարության, համատեղ որոշումների և ընտանեկան կայունության վրա հիմնված հարաբերություն։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև պատմական տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի ընտանեկան բարքերի, ամուսնության վերաբերյալ հասարակական պատկերացումների և բարոյական դաստիարակության գրականության առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ ընտանեկան մշակույթի, հասարակական կյանքի և 19-րդ դարի հայ բարոյախոսական գրականության ուսումնասիրության համար։