Բարձրագույն հանրահաշվի դասընթաց

Технология

Աշխատությունը նվիրված է հանքաքարի մանրացման համար կիրառվող աղացների էլեկտրաբանեցման համակարգերի աշխատանքային ռեժիմների ուսումնասիրությանը և դրանց տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրական շարժաբերի, սնուցման համակարգի և մեխանիկական բեռնվածքի փոխազդեցությունն է հանքաքարի մանրացման տեխնոլոգիական գործընթացի տարբեր պայմաններում։ Աղացի աշխատանքը բնութագրվում է զգալի և փոփոխական մեխանիկական բեռնվածքներով, ինչի պատճառով էլեկտրաշարժիչի ու կառավարման համակարգի աշխատանքային ռեժիմների ճիշտ ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունի սարքավորման հուսալիության, արտադրողականության և էներգաարդյունավետության համար։ Ուսումնասիրվում են գործարկման, հաստատված աշխատանքի, բեռնվածքի փոփոխության և անցումային գործընթացների ժամանակ էլեկտրական ու մեխանիկական հիմնական մեծությունների փոփոխությունները՝ հնարավորություն տալով գնահատել շարժաբերի համապատասխանությունը տեխնոլոգիական պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էլեկտրաէներգիայի սպառման, շարժիչի բեռնվածության, հզորության գործակցի, պտտման արագության և տեխնոլոգիական ծանրաբեռնվածության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ոչ արդյունավետ աշխատանքային ռեժիմների բացահայտումը և կառավարման այնպիսի սկզբունքների հիմնավորումը, որոնք կարող են նպաստել ավելորդ էներգածախսի նվազեցմանը և սարքավորումների շահագործման կայունության բարձրացմանը։ Դիտարկվում են նաև էլեկտրական շարժաբերի պաշտպանության, վերահսկման և ավտոմատ կառավարման համակարգերի դերը, ինչպես նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխություններին շարժաբերի հարմարվողականության հնարավորությունները։ Աշխատանքային ռեժիմների վերլուծությունը կարող է իրականացվել հաշվարկային մոդելների, արտադրական չափումների և համակարգի բնութագրերի համեմատական գնահատման միջոցով՝ բացահայտելով էլեկտրական և մեխանիկական ենթահամակարգերի փոխադարձ ազդեցությունները։ Բարելավման ուղղությունները կապված են շարժաբերի ռացիոնալ կառավարման, սարքավորումների աշխատանքային ծանրաբեռնվածության համաձայնեցման, էներգետիկ կորուստների սահմանափակման և տեխնոլոգիական գործընթացի կայունացման հետ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է էլեկտրական շարժաբերի, հանքարդյունաբերական սարքավորումների, ավտոմատ կառավարման և էներգաարդյունավետության վերաբերյալ մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հանքաքարի մանրացման համակարգերի տեխնիկական հուսալիությունը, շահագործման արդյունավետությունը և էներգետիկ ցուցանիշները։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է գերմանա-հայկական ընկերության հիմնադրման պատմությանը և նրա գործունեության զարգացման հիմնական փուլերին 1914-2014 թվականների ընթացքում՝ ընդգծելով հայ-գերմանական մշակութային, գիտական և քաղաքական կապերի ձևավորման ու ամրապնդման գործընթացները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն պատմական համատեքստի վրա, որում ձևավորվել են երկու ժողովուրդների փոխհարաբերությունները՝ սկսած Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանից, երբ Եվրոպայում և Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցող քաղաքական իրադարձությունները խթանեցին հետաքրքրությունը հայկական հարցի նկատմամբ գերմանական հասարակական և մտավոր շրջանակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընկերության գործունեության տարբեր փուլերին՝ ներառյալ մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, գիտական համագործակցության խթանումը, հրատարակչական աշխատանքները և հասարակական իրազեկման նախաձեռնությունները, որոնք ուղղված էին հայկական պատմության, մշակույթի և ժամանակակից խնդիրների ներկայացմանը Գերմանիայում։ Նյութը վերլուծում է նաև կազմակերպության դերը հայ-գերմանական հարաբերությունների ինստիտուցիոնալացման գործում՝ հատկապես հետպատերազմյան և հետխորհրդային շրջանում, երբ ընդլայնվել են կրթական փոխանակման ծրագրերը և ակադեմիական համագործակցությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ գերմանա-հայկական ընկերության գործունեությունը նպաստել է երկու ժողովուրդների միջև մշակութային երկխոսության խորացմանը և միջազգային հարթակում հայկական մշակույթի ճանաչելիության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մեկդարյա գործունեության ընթացքում կազմակերպությունը դարձել է կարևոր միջնորդ հարթակ՝ գիտական, մշակութային և հասարակական կապերի զարգացման համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տեղի ունեցած իրադարձությունների հետևանքով առաջացած զանգվածային տեղահանության և Հայաստանի Հանրապետություն մարդկանց հոսքի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են բնակչության տեղաշարժի պատճառները, սոցիալ-տնտեսական և հումանիտար հետևանքները, ինչպես նաև փախստականների և տեղահանված անձանց առջև ծառացած հիմնական խնդիրները։ Վերլուծվում են տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, անվտանգության միջավայրը, միջազգային կառույցների արձագանքը և Հայաստանի վրա առաջացած սոցիալական ու կառավարչական մարտահրավերները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև բնակեցման, սոցիալական ինտեգրման, իրավական կարգավիճակի, մարդասիրական աջակցության և երկարաժամկետ լուծումների հարցերին։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից հակամարտությունների, հարկադիր միգրացիայի, տարածաշրջանային կայունության և մարդու իրավունքների պաշտպանության խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով քաղաքականության, միջազգային հարաբերությունների և սոցիալական գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Ջերմատեխնիկական և էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շենքերի ջեռուցման ու հովացման համար նախատեսված տեղական գեոթերմալ ջերմային պոմպերի նախագծման արդյունավետ մեթոդի մշակմանը։ Քննության են առնվում երկրաջերմային էներգիայի օգտագործման սկզբունքները, ջերմային պոմպի աշխատանքի առանձնահատկությունները և շենքի ջերմային պահանջարկի գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի հիմնական տարրերի ընտրությանը, ստորգետնյա ջերմափոխանակման կազմակերպմանը, ջերմային բեռնվածությունների հաշվարկին և սարքավորումների անհրաժեշտ հզորության որոշմանը։ Վերլուծվում են արտաքին կլիմայական պայմանների, հողի ջերմաֆիզիկական հատկությունների, շենքի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և շահագործման ռեժիմների ազդեցությունները համակարգի արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են ջեռուցման և հովացման ռեժիմներում էներգիայի փոխակերպման գործընթացները, նախագծային պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները և էներգասպառման նվազեցման միջոցները։ Մշակվող մոտեցումը կարող է նպաստել շենքերի ինժեներական համակարգերի էներգաարդյունավետության բարձրացմանը, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառման ընդլայնմանը և ավանդական ջեռուցման ու հովացման համակարգերից կախվածության նվազեցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, շենքերի ինժեներական համակարգերի և էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Գիրքը ուսումնասիրում է բնակչության կենսամակարդակի ձևավորման և գնահատման հիմնախնդիրները մարդկային զարգացման հայեցակարգի շրջանակում՝ ներկայացնելով սոցիալ-տնտեսական զարգացման և մարդու բարեկեցության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կենսամակարդակի հիմնական ցուցանիշները՝ եկամուտների մակարդակ, սպառման կառուցվածք, զբաղվածություն, կրթության և առողջապահության հասանելիություն, ինչպես նաև սոցիալական անհավասարության դրսևորումները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է մարդկային զարգացման ինդեքսի բաղադրիչներին, աղքատության չափման մեթոդներին և սոցիալական քաղաքականության ազդեցությանը բնակչության կյանքի որակի վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական աճի և մարդկային զարգացման փոխհարաբերությունները, պետական քաղաքականության դերը սոցիալական բարեկեցության ապահովման գործում և զարգացման կայունության խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ սոցիալ-տնտեսական իրականությանը, տարածաշրջանային անհավասարություններին և կենսամակարդակի բարելավման հնարավորություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում բնակչության կենսամակարդակի և մարդկային զարգացման հայեցակարգի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, սոցիոլոգների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցքային հիվանդների ուղեկցող՝ օժանդակ թերապիայի ռեժիմների օպտիմալացման հիմնախնդրին։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը քաղցկեղով հիվանդների բուժման ընթացքում առաջացող կողմնակի ազդեցությունների, բարդությունների և ընդհանուր ֆունկցիոնալ խանգարումների վերահսկման ու նվազեցման արդյունավետ մոտեցումների ուսումնասիրությունն է։ Ուղեկցող թերապիան դիտարկվում է որպես համալիր ուռուցքաբանական բուժման կարևոր բաղադրիչ, որի նպատակն է բարելավել հիվանդի ընդհանուր վիճակը, պահպանել օրգանիզմի կենսական ֆունկցիաները, բարձրացնել հիմնական բուժման տանելիությունը և հնարավորության դեպքում բարելավել կյանքի որակը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր բուժական միջոցների և դրանց համակցությունների ընտրության սկզբունքները՝ հաշվի առնելով հիվանդության տեսակը, փուլը, հիմնական հակաուռուցքային բուժման առանձնահատկությունները, հիվանդի ընդհանուր վիճակը և հնարավոր բարդությունների ռիսկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բուժման ընթացքում առաջացող ցավային համախտանիշի, սրտխառնոցի, փսխման, ընդհանուր թուլության, արյունաբանական փոփոխությունների, վարակային բարդությունների և այլ անցանկալի երևույթների կանխարգելման կամ վերահսկման հարցերին։ Կարևոր ուղղություն է նաև բուժման անհատականացումը, երբ ուղեկցող թերապիայի ընտրությունն ու ինտենսիվությունը համապատասխանեցվում են կոնկրետ հիվանդի կլինիկական առանձնահատկություններին և հիմնական բուժման ռեժիմին։ Հետազոտությունը կարող է նպատակ ունենալ պարզելու, թե որ բուժական մոտեցումներն են առավել արդյունավետ և անվտանգ տարբեր կլինիկական իրավիճակներում՝ միաժամանակ նվազեցնելով ավելորդ դեղաբանական բեռը և բուժման հետ կապված ռիսկերը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբաններին, քիմիաթերապևտներին, կլինիկական բժիշկներին, դեղագետներին, բուժքույրական անձնակազմին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուռուցքային հիվանդների համալիր բուժման կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։