Ճառ Սուրբ Հոգու գործունեության մասին

Лингвистика

Բառարանը նվիրված է հայերենի Վանի բարբառի բառապաշարի հավաքման, համակարգման և ներկայացման աշխատանքին։ Այն ընդգրկում է Վանի բարբառին բնորոշ բառեր ու արտահայտություններ՝ նպաստելով տվյալ լեզվական տարածքի խոսակցական առանձնահատկությունների, բառային կազմի և լեզվական ինքնատիպության ուսումնասիրությանը։ Բառային միավորների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բարբառի հնչյունական, բառային և իմաստային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն լեզվական շերտերը, որոնք ձևավորվել են պատմական, աշխարհագրական և հասարակական տարբեր պայմանների ազդեցությամբ։ Վանի բարբառը կարևոր տեղ ունի հայերենի բարբառային համակարգում՝ արտացոլելով Վանի և հարակից բնակավայրերի հայ բնակչության լեզվական ժառանգությունը։ Բառարանի գիտական ու մշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև բարբառային բառապաշարի պահպանման անհրաժեշտությամբ, քանի որ այն լեզվական հիշողության և ազգային ոչ նյութական ժառանգության կարևոր բաղադրիչ է։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ բարբառագիտությամբ, պատմական լեզվաբանությամբ, բառարանագիտությամբ և հայոց լեզվի բառապաշարի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է Վանի բարբառով, նրա լեզվական առանձնահատկություններով և արևմտահայերենի բարբառային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս տեղեկատուն ներկայացնում է 2015 թվականի ընթացքում նշվող հոբելյանական, պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակության հիշարժան տարեթվերի համակարգված ժողովածուն՝ նախատեսված գրադարանների, կրթական հաստատությունների, տեղեկատվական կենտրոնների, զանգվածային լրատվամիջոցների և մշակութային կազմակերպությունների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է նշանավոր պետական, հասարակական, գիտական և մշակութային գործիչների ծննդյան ու մահվան տարելիցները, կարևոր պատմական իրադարձությունների տարեդարձերը, ինչպես նաև ազգային և համաշխարհային նշանակության հուշարձանային օրերը։ Նյութը դասավորված է օրացուցային սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է տարվա ընթացքում հիշարժան իրադարձությունների որոնումն ու միջոցառումների պլանավորումը։ Տեղեկատուն նպաստում է թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական և մշակութային միջոցառումների, կրթական ծրագրերի ու մատենագիտական աշխատանքների կազմակերպմանը՝ ապահովելով հավաստի և համակարգված տեղեկություններ հիշարժան տարեթվերի վերաբերյալ։ Այն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, մշակութային կազմակերպիչների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են տարելիցների, պատմական հիշողության պահպանման և օրացուցային կարևոր իրադարձությունների ուսումնասիրությամբ։

Педагогика

Հրատարակությունը վերաբերում է 1879 թվականի հուլիսի 15-ին անցկացված մրցանակաբաշխության երրորդ հանդեսին և ներկայացնում է կրթական ու հասարակական կյանքի կազմակերպված միջոցառումների պատմությանն առնչվող տպագիր նյութ։ Մրցանակաբաշխությունները կրթական հաստատությունների գործունեության կարևոր մասն էին․ դրանց միջոցով ամփոփվում էին սովորողների առաջադիմության արդյունքները, արժևորվում ուսումնառության ընթացքում ցուցաբերած ջանքերը և խրախուսվում գիտելիքների ձեռքբերումը։ Նման հանդեսները կարող էին ներառել միջոցառման ընթացքին, մասնակիցներին, պարգևատրման կարգին և կրթական աշխատանքի արդյունքներին վերաբերող տեղեկություններ՝ միաժամանակ արտահայտելով ժամանակաշրջանի կրթական արժեքներն ու դաստիարակչական նպատակները։ Այսպիսի տպագիր նյութերը կարևոր աղբյուրներ են կրթական հաստատությունների առօրյայի, ուսուցիչների և սովորողների գործունեության, ինչպես նաև կրթության խրախուսման ձևերի ուսումնասիրության համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու 19-րդ դարի հայ համայնքային միջավայրում կրթական միջոցառումների կազմակերպման և հասարակական կյանքի հետ դրանց կապի մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ կրթության պատմությամբ, դպրոցական ավանդույթներով, կրթական հաստատությունների գործունեությամբ և ժամանակաշրջանի տպագիր փաստաթղթերով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական արժեք ունի՝ որպես որոշակի ժամանակի և միջոցառման հետ կապված գրավոր վկայություն։

Медицина

Թոքային հիվանդությունները մարդու առողջության համար ամենավտանգավոր խնդիրներից են, քանի որ դրանք անմիջականորեն ազդում են օրգանիզմի թթվածնով ապահովման գործընթացի վրա։ Թոքերը մարդու շնչառական համակարգի հիմնական օրգաններն են, որոնց միջոցով օրգանիզմը ստանում է թթվածին և հեռացնում ածխաթթու գազը։ Երբ թոքերի աշխատանքը խանգարվում է, օրգանիզմի բոլոր համակարգերը սկսում են թթվածնի պակաս զգալ, ինչը կարող է հանգեցնել լուրջ առողջական բարդությունների։ Թոքային հիվանդությունները կարող են լինել վարակիչ և ոչ վարակիչ։ Ամենատարածված հիվանդություններից են թոքաբորբը, բրոնխիտը, ասթման, տուբերկուլյոզը և թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունը։ Այս հիվանդությունները հաճախ առաջանում են վիրուսների, բակտերիաների, ծխախոտի օգտագործման, օդի աղտոտվածության կամ վնասակար աշխատանքային պայմանների հետևանքով։ Հատկապես վտանգավոր է ծխելը, քանի որ այն վնասում է թոքերի հյուսվածքները և նվազեցնում թթվածնի բնական շրջանառությունը։ Թոքային հիվանդությունների հիմնական ախտանիշներն են երկարատև հազը, շնչառության դժվարացումը, կրծքավանդակի ցավը, արագ հոգնածությունը և թուլությունը։ Եթե հիվանդությունը ժամանակին չի բուժվում, այն կարող է դառնալ քրոնիկ և ազդել սրտի ու այլ օրգանների աշխատանքի վրա։ Թոքային հիվանդությունների կանխարգելման համար կարևոր է առողջ ապրելակերպ վարելը, չծխելը, պահպանել մաքուր միջավայր, զբաղվել ֆիզիկական ակտիվությամբ և ժամանակին դիմել բժշկի։ Բացի այդ, մեծ նշանակություն ունեն պատվաստումները և վարակների տարածման կանխումը։ Ժամանակակից բժշկությունը հնարավորություն է տալիս վաղ փուլում հայտնաբերել և արդյունավետ բուժել բազմաթիվ թոքային հիվանդություններ, սակայն յուրաքանչյուր մարդ պետք է գիտակցի, որ առողջ թոքերը կենսական նշանակություն ունեն ամբողջ օրգանիզմի բնական գործունեության համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված օտարածին խեցեղենի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես տնտեսական կապերի, առևտրային հարաբերությունների, մշակութային փոխազդեցությունների և առօրյա կյանքի պատմության կարևոր նյութական աղբյուր։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են հնագիտական պեղումներից և տարբեր հուշարձաններից հայտնի ներմուծված կերամիկական առարկաները, դրանց ձևաբանական, տեխնոլոգիական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, պատրաստման եղանակները, հարդարանքը, ջնարակումը, զարդանախշային համակարգը և հնարավոր արտադրական կենտրոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խեցեղենի դասակարգման և ժամանակագրության խնդիրներին, քանի որ առանձին տեսակների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճշտելու դրանց տարածման ժամանակաշրջանը, ծագման աշխարհագրությունը և Հայաստանի տարբեր շրջաններ հասնելու ուղիները։ Քննվում են հարևան և հեռավոր տարածաշրջանների արհեստագործական կենտրոնների հետ հնարավոր կապերը՝ ցույց տալով Հայաստանի մասնակցությունը միջնադարյան միջտարածաշրջանային առևտրային ցանցերին։ Խեցեղենի տարածական բաշխման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու քաղաքային կենտրոնների, ամրոցների, բնակավայրերի և առևտրական ճանապարհների տնտեսական նշանակության մասին։ Կարևորվում է նաև տեղական արտադրության և ներմուծված արտադրանքի համադրական քննությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել տեխնոլոգիական փոխազդեցությունները, ձևերի ու զարդարվեստի փոխառությունները և սպառողական նախասիրությունների փոփոխությունները։ Նյութի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս դիտարկել խեցեղենը ոչ միայն որպես կենցաղային առարկաների ամբողջություն, այլև որպես սոցիալական ու տնտեսական հարաբերությունների ցուցիչ, քանի որ տարբեր որակի և ծագման արտադրանքի տարածումը կարող է տեղեկություններ հաղորդել բնակչության կենսակերպի, առևտրի ինտենսիվության և քաղաքային մշակույթի զարգացման մասին։ Առանձին նշանակություն ունի գտածոների հնագիտական համատեքստի քննությունը՝ շերտագրության, ուղեկցող նյութերի և դրամագիտական տվյալների հետ համադրությամբ, ինչը նպաստում է ժամանակագրական եզրակացությունների ճշգրտմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև պատմական ճանապարհների և միջազգային առևտրի զարգացումները՝ բացահայտելու համար այն տնտեսական ու քաղաքական պայմանները, որոնց ազդեցությամբ տարբեր արտադրական կենտրոնների կերամիկական արտադրանքը հասել է Հայաստան։ Հնագիտական, արվեստաբանական և պատմատնտեսական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական ներկայացնելու միջնադարյան Հայաստանի նյութական մշակույթը և նրա կապերը տարածաշրջանային ու միջազգային տնտեսական միջավայրի հետ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ միջնադարյան հնագիտության, խեցեգործության պատմության, նյութական մշակույթի, առևտրային կապերի և պատմական տնտեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է էլեկտրատեխնիկայի և ռադիոտեխնիկայի ոլորտներին վերաբերող հանձնարարական գրականության համակարգված ցանկ՝ նպատակ ունենալով աջակցել ուսանողներին, դասախոսներին, հետազոտողներին և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների ընտրության հարցում։ Նյութում ընդգրկված են հիմնարար տեսական աշխատություններ, դասագրքեր, ուսումնական ձեռնարկներ, տեղեկագրքեր և այլ մասնագիտական հրատարակություններ, որոնք լուսաբանում են էլեկտրական շղթաների, էլեկտրամագնիսական երևույթների, ռադիոսարքավորումների, ազդանշանների մշակման, էլեկտրոնային համակարգերի և կապի տեխնոլոգիաների հիմնական սկզբունքներն ու կիրառությունները։ Գրականության ցանկը կազմված է այնպես, որ հնարավորություն տա հետևողականորեն խորացնել գիտելիքները՝ սկսելով հիմունքներից և անցնելով առավել մասնագիտացված թեմաների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես ուսումնական և գիտահետազոտական աշխատանքների համար օգտակար կողմնորոշիչ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության արդյունավետ որոնմանը և համապատասխան աղբյուրների ընտրությանը։