Դավիթ Անհաղթի երկերի կամ Արիստոտելի երկերի թարգմանությունների քննություն

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Կերոպե Պետրոսի Պատկանյանի կյանքին, գիտական գործունեությանը և նրա ներդրմանը հայագիտության, արևելագիտության ու պատմական ուսումնասիրությունների զարգացման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է անվանի գիտնականի կենսագրական ուղին, կրթությունը, գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը և այն կարևորագույն աշխատությունները, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել հայոց պատմության, լեզվի, գրականության և մշակույթի ուսումնասիրության մեջ։ Աշխատությունում վերլուծվում են Պատկանյանի գիտական մեթոդները, աղբյուրագիտական մոտեցումները, հայագիտական և արևելագիտական հետազոտությունները, ինչպես նաև նրա կապը ժամանակի գիտական միջավայրի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ներդրմանը հայկական ձեռագրերի, պատմական աղբյուրների, լեզվաբանական նյութերի և արևելյան ժողովուրդների մշակույթի ուսումնասիրման ոլորտներում։ Ներկայացվում է գիտնականի ժառանգության նշանակությունը ժամանակակից հայագիտության համար և նրա գաղափարների ազդեցությունը հետագա հետազոտությունների զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հայագետներին, պատմաբաններին, արևելագետներին, բանասերներին, գիտական աշխատողներին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու գիտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ընթացքում պարամետրական օպտիմալացման գործընթացների ավտոմատացման միջոցների մշակմանն ու հետազոտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրոնային սխեմաների այն հիմնական պարամետրերի փոխկապակցված օպտիմալացումն է, որոնք պայմանավորում են դրանց արագագործությունը, էներգասպառումը, զբաղեցրած մակերեսը, հուսալիությունը և ընդհանուր տեխնիկական արդյունավետությունը։ Քննության են առնվում ինտեգրալ սխեմաների համակարգչային նախագծման ժամանակ առաջացող բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները, երբ բազմաթիվ կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերի միաժամանակյա փոփոխությունը պահանջում է արդյունավետ հաշվարկային մեթոդների և ավտոմատացված նախագծման գործիքների կիրառում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սխեմաների մոդելավորման արդյունքների հիման վրա նախագծային պարամետրերի նպատակային փոփոխմանը, սահմանված տեխնիկական չափանիշների գնահատմանը և առավել արդյունավետ տարբերակների ընտրությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել օպտիմալացման ալգորիթմների, թվային մոդելավորման մեթոդների և համակարգչային նախագծման ծրագրային բաղադրիչների համատեղ կիրառման սկզբունքները։ Կարևոր խնդիր է օպտիմալացման ընթացքում տարբեր նպատակային ցուցանիշների միջև փոխզիջումների գնահատումը, քանի որ որևէ պարամետրի բարելավումը կարող է ուղեկցվել մեկ այլ բնութագրի վատթարացմամբ։ Այդ պատճառով բազմաչափ և բազմաչափանիշային մոտեցումները հնարավորություն են տալիս նախագծման խնդիրը դիտարկել որպես փոխկապակցված սահմանափակումների ու նպատակների միասնական համակարգ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի հնարավոր տատանումների ազդեցությունը սխեմայի բնութագրերի վրա և նախագծային լուծումների կայունության գնահատման մեթոդները։ Ավտոմատացված օպտիմալացման միջոցների կիրառումը նպատակ ունի նվազեցնել նախագծման համար անհրաժեշտ ժամանակն ու հաշվարկային աշխատանքների ծավալը, սահմանափակել բազմակի ձեռքով փորձարկումների անհրաժեշտությունը և բարձրացնել նախագծային որոշումների հիմնավորվածությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մշակվող միջոցների ինտեգրումը էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ընդհանուր միջավայրին, որտեղ մոդելավորումը, պարամետրերի գնահատումը և օպտիմալացումը կարող են իրականացվել փոխկապակցված գործընթացների տեսքով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, օպտիմալացման տեսության և համակարգչային նախագծման մոտեցումները՝ թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման արդյունավետության և ստացվող տեխնիկական լուծումների որակի բարձրացման նպատակով։

Экономика

Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրական կազմակերպություններում ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպման և կատարելագործման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ձեռնարկությունների գործունեության արդյունավետության, կառավարման համակարգի, շուկայական միջավայրին հարմարվելու և տնտեսական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրական կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը, ծախսերի կառավարմանը, վաճառքի կազմակերպմանը, ֆինանսական արդյունքների բարելավմանը և գործարար որոշումների արդյունավետության ապահովմանը։ Վերլուծվում են ձեռնարկատիրական գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, շուկայական փոփոխությունների ազդեցությունը և կազմակերպությունների զարգացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրման, կազմակերպական կառուցվածքների կատարելագործման, գործարար ռիսկերի գնահատման և առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առևտրական կազմակերպությունների գործունեության զարգացման հիմնական խոչընդոտներն ու դրանց հաղթահարման հնարավոր մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության, առևտրի տնտեսագիտության, կազմակերպությունների կառավարման և բիզնեսի զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու Ժամագրքում ընդգրկված հոգևոր երգերին՝ ներկայացնելով եկեղեցական ժամերգության երաժշտական ժառանգությունը։ Ժամագիրքը հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի կարևոր գրքերից է, որի բովանդակությունը կապված է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթքների, ժամերգությունների և եկեղեցական հիշատակումների հետ։ Դրանում ընդգրկված երգերն ու հոգևոր տեքստերը նպաստում են պաշտամունքի միասնական ընթացքին՝ արտահայտելով փառաբանության, աղոթքի, գոհության, ապաշխարության և հոգևոր խորհրդածության գաղափարները։ Եկեղեցական երգեցողությունը հայ քրիստոնեական մշակույթի ինքնատիպ դրսևորումներից է, որը ձևավորվել և փոխանցվել է սերունդներին՝ պահպանելով ազգային երաժշտական մտածողության ու ծիսական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Ժամագրքի երգերի հավաքումն ու երաժշտական գրառումը կարևոր նշանակություն ունեն դրանց պահպանման, ուսուցման և գործնական կիրառության համար։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է ծառայել հոգևորականներին, եկեղեցական երգիչներին, երգչախմբերին և հայ հոգևոր երաժշտությամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողներին՝ որպես ժամերգության երգարվեստին ծանոթանալու և այն կիրառելու նյութ։ Այն նաև արժեքավոր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, ժամերգության ծիսական կառուցվածքի, հոգևոր երգերի գրառման ու փոխանցման եղանակների և հայ եկեղեցու երաժշտական ժառանգության պահպանման գործընթացի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը ներկայացնում է հայ հոգևոր մշակույթի այն շերտը, որտեղ սերտորեն միահյուսվում են աղոթքը, ծեսը, գրավոր ավանդույթը և երաժշտական արտահայտությունը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Ք.ա. II–I դարերում Հռոմեական Հանրապետությունում ծավալված քաղաքական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի ուսումնասիրությանը՝ այն համադրելով անտիկ հասարակական մտքի երկու կարևոր ներկայացուցիչների՝ Պոլիբիոսի և Սալլուստիոսի պատմագիտական ու քաղաքական պատկերացումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանրապետական կառավարման համակարգի ներքին հակասություններն են, հասարակական կառուցվածքի փոփոխությունները, քաղաքական պայքարի սրացումը և ավանդական արժեքների վերափոխումը, որոնք աստիճանաբար ազդեցին հռոմեական պետական կարգի կայունության վրա։ Քննության են առնվում տարածքային ընդարձակման և ռազմական հաջողությունների հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, հողային հարաբերությունների խնդիրները, հասարակական տարբեր խմբերի շահերի բախումը, քաղաքական ազդեցության համար պայքարը և պետական ինստիտուտների գործունեության փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանրապետական քաղաքական մշակույթի ճգնաժամին՝ դիտարկելով ավանդական քաղաքացիական առաքինությունների, հասարակական պատասխանատվության և քաղաքական մրցակցության վերաբերյալ ժամանակակիցների պատկերացումները։ Պոլիբիոսի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու հռոմեական պետական կառուցվածքի առանձնահատկությունների և տարբեր իշխանական տարրերի փոխհավասարակշռության վերաբերյալ անտիկ քաղաքական մտածողության կարևոր մոտեցումներից մեկը։ Նրա պատմագիտական հայեցակարգը արժեքավոր նյութ է հանրապետական համակարգի կայունության պատճառների և պետական հաստատությունների փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։ Սալլուստիոսի աշխատությունների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ուշ հանրապետական շրջանի քաղաքական պայքարի, հասարակական բարքերի փոփոխության և իշխանության համար մրցակցության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումները։ Կարևոր է երկու հեղինակների տեսակետների համեմատությունը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք ներկայացնում են տարբեր ժամանակաշրջաններ և քաղաքական փորձառություններ։ Այդ համադրությունը թույլ է տալիս հետևել, թե ինչպես են փոխվել հռոմեական պետական համակարգի կայունության, հասարակական բարոյականության և քաղաքական հակասությունների պատճառների վերաբերյալ պատկերացումները հանրապետության զարգացման տարբեր փուլերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գրակքոսների բարեփոխումներին, ներքաղաքական հակամարտություններին, ռազմական առաջնորդների քաղաքական ազդեցության աճին և քաղաքացիական բախումներին՝ դրանք դիտարկելով հանրապետական ինստիտուտների ընդհանուր վերափոխման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անտիկ պատմության, պատմագրության և քաղաքական մտքի պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել Հռոմեական Հանրապետության ճգնաժամը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, այլև դրանց ժամանակակից մտավոր ընկալումների տեսանկյունից։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աստվածաշնչում գործածվող հատկանունների՝ անձնանունների, տեղանունների և այլ հատուկ անունների լեզվական, իմաստային, ծագումնաբանական և գործառական առանձնահատկությունների հետազոտությանը։ Աշխատության մեջ Աստվածաշնչի անվանական համակարգը դիտարկվում է որպես հարուստ և բազմաշերտ լեզվական ու մշակութային երևույթ, որն արտացոլում է հին ժողովուրդների պատմությունը, աշխարհագրությունը, կրոնական պատկերացումները և հասարակական հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնանունների և տեղանունների կառուցվածքին, դրանց ստուգաբանությանը, անվանակազմական բաղադրիչներին և սկզբնական իմաստներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել բնագրային և թարգմանական տարբերակները՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են եբրայերեն, արամեերեն, հունարեն և այլ լեզվական միջավայրերում ձևավորված անունները փոխանցվել հայերենին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում հայերեն Աստվածաշնչի անվանացանկին, դրա ձևավորման պատմությանը և հայերեն թարգմանական ավանդույթի առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև անունների տարբերակները, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխությունները, թարգմանության կամ տառադարձության ընթացքում առաջացած տարբերությունները և դրանց պատճառները։ Աստվածաշնչյան հատկանունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես պատմամշակութային տեղեկատվության կրողներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տվյալ դարաշրջանի աշխարհընկալումը, կրոնական գաղափարները, աշխարհագրական պատկերացումները և մշակութային կապերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև անվանագիտության տեսական խնդիրների համար, քանի որ աստվածաշնչյան նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հատուկ անունների առաջացումը, զարգացումը, փոխառությունը, թարգմանությունը և լեզուների միջև փոխանցումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Աստվածաշնչի լեզվի և հայերեն թարգմանական ավանդույթի ուսումնասիրության, աստվածաշնչյան բառարանների և անվանացանկերի կազմման, ինչպես նաև հայերենում օտարածին հատուկ անունների պատմական ձևերի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենագետներին, աստվածաշնչագետներին, անվանագետներին, բանասերներին, պատմաբաններին, թարգմանիչներին և հայագիտությամբ ու հին լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։