Դիսկրետ կոմբինատոր խնդիրներ վերջավոր դաշտերում

Другие предметы

Հետազոտությունը նվիրված է հանրային գրադարանների գործունեության մեջ ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման փորձի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես է թվային միջավայրի զարգացումը փոխակերպում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Աշխատության հիմքում դրված է ժամանակակից գրադարանի՝ որպես տեղեկատվության, գիտելիքի և մշակույթի ազատ հասանելիությունն ապահովող սոցիալական հաստատության վերափոխման գործընթացը։ Ուսումնասիրվում են ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ գրադարանի կողմից վեբ ծառայությունների օգտագործումը, գրադարանը որպես համացանցի հասանելիության կետ և գրադարանը որպես սեփական թվային բովանդակություն ստեղծող ու տարածող կառույց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռավար գրադարանային սպասարկմանը, որի միջոցով օգտատերերը կարող են օգտվել էլեկտրոնային կատալոգներից, թվայնացված հավաքածուներից, տվյալների շտեմարաններից և այլ տեղեկատվական ռեսուրսներից՝ առանց գրադարան ֆիզիկապես այցելելու։ Քննարկվում են նաև առցանց պատվերների և ամրագրման, փաստաթղթերի էլեկտրոնային առաքման, գրքերի վերադարձի ժամկետի երկարաձգման, հեռավար գրանցման, անձնական օգտահաշվի, առցանց տեղեկատու-մատենագիտական խորհրդատվության և այլ թվային ծառայությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ինտերնետային տեխնոլոգիաները ներթափանցել են գրադարանային գործունեության գրեթե բոլոր հիմնական ոլորտներ՝ սկսած ֆոնդերի համալրումից և տեղեկատվության որոնումից մինչև օգտատերերի սպասարկում, մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, մասնագիտական հաղորդակցություն և կառավարման գործընթացներ։ Առանձին բաժին է նվիրված գրադարանների կողմից սեփական ինտերնետային ռեսուրսների ստեղծմանը՝ պաշտոնական կայքերի, էլեկտրոնային կատալոգների, թվային հավաքածուների, վիրտուալ ցուցադրությունների, տեսանյութերի, փոդքասթների և սոցիալական ցանցերում ներկայացված բովանդակության միջոցով։ Կարևորվում է նաև վիրտուալ գրադարանային միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ընդլայնել գրադարանի լսարանը և ապահովել ծառայությունների հասանելիությունը շուրջօրյա ռեժիմով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են թվայնացման գործընթացը խոչընդոտող խնդիրները՝ տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, մասնագիտական կադրերի պակասը, թվային ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշների և համապատասխան մեթոդական ու նորմատիվ ապահովման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ստեղծված էլեկտրոնային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրադարանային թվայնացումը ներկայացվում է ոչ թե որպես ինքնանպատակ տեխնոլոգիական գործընթաց, այլ որպես գրադարանի սոցիալական գործառույթների իրականացման միջոց, որի վերջնական նպատակը գիտելիքի, տեղեկատվության և մշակույթի հասանելիության ընդլայնումն է։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է գրադարանային ոլորտի մասնագիտական գրականության, նորմատիվ փաստաթղթերի և տարբեր երկրների հանրային գրադարանների պաշտոնական կայքերի վերլուծության վրա և համադրում է տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, տեղեկատվական մասնագետներին, թվային հումանիտարիայի և գրադարանային թվայնացման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից հանրային գրադարանի թվային վերափոխման հիմնական ուղղությունները՝ ընդգծելով ինտերնետային տեխնոլոգիաների դերը հեռավար սպասարկման, էլեկտրոնային ռեսուրսների զարգացման, օգտատերերի հետ հաղորդակցության և գրադարանի՝ որպես ժամանակակից տեղեկատվական ու մշակութային կենտրոնի կայացման գործում։

Литература

Հենրիկ Բակունցը (1885–1937) հայ դասական արձակ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ է, որի ստեղծագործություններում ընդգծված են ազգային ինքնության, հայրենիքի, մարդկային բարոյական արժեքների և սոցիալական խնդիրների թեմաները։ Նրա պիեսներն ու նովելները հաճախ ներկայացնում են հասարակության և անհատի միջև առկա հակասությունները, բարոյական դժվարությունները և մարդու ներքին հոգևոր պայքարը։ Բակունցի ստեղծագործական ոճը աչքի է ընկնում սուղ, կարճ ու ազդեցիկ խոսքի կառուցվածքով, վառ կերպարներով և խորը հոգեբանական դրսևորումներով։ Նրա հեղինակած գործերից են «Աշխարհի վերջը», «Ճշմարտության ճանապարհը» և այլ ստեղծագործություններ, որոնք առանձնանում են սիմվոլիզմով, առօրեական կյանքի մանրամասների միջոցով բարձր գաղափարների արտահայտմամբ և ազգային արժեքների պահպանմամբ։ Բակունցի գրականությունը նաև մեծ ազդեցություն ունի հայ գրականության զարգացման վրա, քանի որ նա ստեղծել է հայ ժողովրդի պատմական ու հոգևոր փորձի գեղարվեստական պատկերներ, խորապես արտացոլել է ժամանակակից հասարակական խնդիրները և մարդու ներքին աշխարհը։ Նրա ստեղծագործությունները ուսուցողական ու դաստիարակչական նշանակություն ունեն, քանի որ ընթերցողին փոխանցում են մարդկային բարոյական սկզբունքների և ազգային արժեհամակարգի կարևորությունը։ Այսպիսով, Հենրիկ Բակունցը համարվում է հայ գրականության մեծ դասականներից մեկը, որի գործերն այսօր էլ պահպանել են իրենց ստեղծագործական ու գաղափարական արժեքը։

Литература

Ժողովածուն ներկայացնում է Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիական ժառանգության փոքրածավալ ստեղծագործությունների մի հատվածը՝ հնարավորություն տալով բացահայտել հեղինակի թատերական մտածողության, կերպարակերտման և երկխոսության առանձնահատկությունները։ Այս գործերում մարդկային առօրյան, անհատի ներաշխարհը և հասարակության հետ նրա հարաբերությունները հաճախ ներկայացվում են համեմատաբար սեղմ գործողության և սահմանափակ թվով կերպարների միջոցով։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում սովորական մարդիկ են՝ իրենց ցանկություններով, անհանգստություններով, հույսերով, հիասթափություններով և կյանքի իմաստը հասկանալու փորձերով։ Արտաքուստ պարզ իրավիճակների միջոցով բացահայտվում են մարդկային հարաբերությունների առավել խոր շերտերը՝ ընկերությունը, ընտանիքը, միայնությունը, փոխըմբռնման անհրաժեշտությունը, անհատի ազատության ձգտումը և շրջապատող աշխարհի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Փոքր ձևաչափը նպաստում է գործողության խտացմանը և երկխոսության նշանակության մեծացմանը։ Խոսքը դառնում է ոչ միայն իրադարձությունների զարգացման միջոց, այլև կերպարների հոգեբանական վիճակը, աշխարհայացքը և միմյանց նկատմամբ վերաբերմունքը բացահայտող հիմնական գործիք։ Երկխոսությունները հաճախ կառուցվում են բնական խոսակցական ընթացքով, սակայն դրանց պարզության ներքո կարող են արտահայտվել կյանքի, երջանկության, ժամանակի, մարդկային արժանապատվության և գոյության վերաբերյալ ավելի լայն հարցադրումներ։ Սարոյանական դրամատուրգիայի կարևոր առանձնահատկություններից է հումորի և թախծի համադրությունը։ Կատակային կամ առօրյա իրավիճակը կարող է աստիճանաբար ձեռք բերել զգացմունքային և փիլիսոփայական խորություն, իսկ լուրջ թեմաները հաճախ ներկայացվում են առանց ծանրաբեռնվածության՝ մարդկային ջերմության և նուրբ հեգնանքի միջոցով։ Կերպարները սովորաբար չեն ներկայացվում որպես միանշանակ դրական կամ բացասական տիպեր։ Նրանք մարդկային հակասություններով օժտված անհատներ են, որոնց վարքագիծը պայմանավորված է անձնական փորձով, միջավայրով, հիշողություններով և կյանքի նկատմամբ սեփական վերաբերմունքով։ Կարևորվում է նաև սովորական մարդու արժանապատվության թեման։ Հեղինակը հետաքրքրվում է հասարակության տարբեր շերտերի ներկայացուցիչներով և նույնիսկ ամենապարզ առօրյա իրավիճակում փորձում է բացահայտել անհատի ներքին արժեքը։ Փոքր թատերական ձևը հնարավորություն է տալիս մեկ հանդիպման, զրույցի կամ կարճատև իրադարձության շրջանակում ներկայացնել կերպարի ամբողջական հոգեբանական աշխարհը։ Առանձին նշանակություն ունի ենթատեքստը, երբ գործող անձանց արտահայտած խոսքերը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ համապատասխանում են նրանց իրական զգացմունքներին։ Լռությունները, կրկնությունները, անավարտ մտքերը և խոսակցության անսպասելի շրջադարձերը կարող են նույնքան կարևոր լինել կերպարների ընկալման համար, որքան ուղղակի արտահայտված մտքերը։ Դրամատիկական իրավիճակների կառուցման մեջ հաճախ նկատելի է պայմանականության տարրը։ Հեղինակը միշտ չէ, որ ձգտում է իրականությունը ներկայացնել մանրամասն կենցաղային ճշգրտությամբ․ առանձին իրավիճակներ կարող են ձեռք բերել խորհրդանշական կամ ընդհանրացնող նշանակություն՝ կենտրոնացնելով ուշադրությունը մարդու ներաշխարհի և բարոյական ընտրությունների վրա։ Կարևորվում է նաև անհատի և հասարակական միջավայրի հարաբերությունը։ Կերպարները կարող են բախվել ընդունված կանոնների, սոցիալական պայմանների կամ շրջապատի ակնկալիքների հետ, սակայն հեղինակային ուշադրության կենտրոնում հիմնականում մնում է մարդու ներքին ազատության և սեփական ինքնությունը պահպանելու խնդիրը։ Սարոյանի ստեղծագործական աշխարհին բնորոշ մարդասիրական մոտեցումը արտահայտվում է մարդկանց միջև հաղորդակցության, փոխադարձ աջակցության և կարեկցանքի կարևորության ընդգծմամբ։ Նույնիսկ հակասությունների և հիասթափությունների պայմաններում պահպանվում է մարդու նկատմամբ հետաքրքրությունն ու հավատը նրա բարոյական ներուժի հանդեպ։ Դրամատուրգիական կառուցվածքի տեսանկյունից փոքրածավալ գործերը հետաքրքիր են գործողության տնտեսված կազմակերպմամբ։ Սահմանափակ ժամանակահատվածում և տարածության մեջ հեղինակը ստեղծում է ավարտուն կամ դիտավորյալ բաց թողնված իրավիճակներ, որոնք ընթերցողին և հանդիսատեսին հնարավորություն են տալիս ինքնուրույն շարունակել կերպարների ճակատագրերի կամ բարձրացված խնդիրների մասին մտորումները։ Ստեղծագործություններում կարող են արտացոլվել նաև ամերիկյան հասարակական միջավայրի, ներգաղթյալների կյանքի և տարբեր մշակութային փորձառությունների որոշ առանձնահատկություններ։ Հայկական ծագումն ու ամերիկյան մշակութային իրականության մեջ ձևավորված գրական փորձը Սարոյանի ստեղծագործությանը հաղորդում են ինքնատիպ բազմամշակութային բնույթ, որի շրջանակում ազգային փորձառությունը հաճախ միավորվում է համամարդկային թեմաների հետ։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հեղինակի դրամատուրգիական լեզուն, փոքր թատերական ձևի կառուցման սկզբունքները, կերպարների հոգեբանական ներկայացման եղանակները և հումորի ու դրամատիկական լարվածության փոխհարաբերությունը։ Այն կարևոր է նաև Սարոյանի արձակի և դրամատուրգիայի համեմատական ուսումնասիրության համար, քանի որ երկու ոլորտներում էլ նկատելի են սովորական մարդու նկատմամբ հետաքրքրությունը, կենդանի խոսքի նշանակությունը, մարդասիրական աշխարհընկալումը և առօրյա իրադարձությունների մեջ ավելի լայն կենսական իմաստներ բացահայտելու ձգտումը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայ և ամերիկյան գրականության, դրամատուրգիայի, թատրոնի պատմության, սփյուռքահայ գրականության և Վիլյամ Սարոյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրականագետների, թատերագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Биология

Գիրքը նվիրված է կենտրոնական նյարդային համակարգում շնչառության կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ թթվածնաքաղցի պայմաններում նշահամալիրի և միջնորմի դերի վերլուծությամբ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ուղեղի տարբեր կառուցվածքների փոխազդեցությունները, դրանց մասնակցությունը երկարավուն ուղեղի շնչառական կենտրոնի գործունեության վերահսկման գործընթացում և օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները թթվածնի պակասի պայմաններում։ Հեղինակը ներկայացնում է նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ, որոնք ապահովում են շնչառական համակարգի կարգավորումը, ինչպես նաև վերլուծում է կենտրոնական կարգավորման խանգարումների հնարավոր դրսևորումները։ Ներկայացված հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հիպօքսիայի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքների, շնչառության նյարդային կառավարման և ուղեղային համակարգերի ֆունկցիոնալ կապերի խորացված ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, բժշկական ոլորտի հետազոտողների, կենսաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես գիտական ուսումնասիրության արժեքավոր աղբյուր։

Психология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երիտասարդների շրջանում առողջ կենսակերպի նկատմամբ արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպիսի ներքին և արտաքին պայմաններ են ազդում երիտասարդի կողմից առողջությունը որպես կարևոր անձնական և սոցիալական արժեք ընկալելու, համապատասխան վարքագիծ ձևավորելու և առողջությանը նպաստող կենսակերպ ընտրելու գործընթացի վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են անձի արժեքային համակարգի, մոտիվացիայի, ինքնագիտակցության, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության զգացման և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների դերը առողջ վարքագծի ձևավորման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ առողջ կենսակերպը պայմանավորված չէ միայն առողջության մասին գիտելիքների առկայությամբ․ կարևոր նշանակություն ունեն նաև այդ գիտելիքները գործնական վարքագծի վերածելու պատրաստակամությունը, անձնական համոզմունքները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ընտանիքի, հասակակիցների, կրթական միջավայրի, հասարակական նորմերի և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությունը երիտասարդի արժեքային կողմնորոշումների զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առողջության պահպանման հետ կապված մոտիվացիոն գործոններին, ռիսկային վարքագծի ձևավորմանը, ֆիզիկական ակտիվության, սննդակարգի, քնի և առօրյա ռեժիմի նկատմամբ վերաբերմունքին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անձի հոգեբանական հասունությանը և ինքնակարգավորման կարողություններին, քանի որ երիտասարդության շրջանում ձևավորվող սովորություններն ու արժեքները կարող են նշանակալի ազդեցություն ունենալ հետագա կյանքի վարքագծային ընտրությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հոգեբանական պայմանները, որոնք նպաստում են առողջության նկատմամբ գիտակցված և կայուն վերաբերմունքի ձևավորմանը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են խոչընդոտել առողջ կենսակերպի ընտրությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթական և կանխարգելիչ ծրագրերի մշակման համար՝ հատկապես երիտասարդների առողջապահական գրագիտության, ինքնակարգավորման և առողջ վարքագծի խթանման ուղղություններով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, առողջապահության ոլորտի մասնագետներին, երիտասարդության հետ աշխատող կազմակերպություններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է երիտասարդի առողջ կենսակերպի ձևավորման գործընթացը որպես բազմագործոն հոգեբանական երևույթ՝ ընդգծելով արժեքային համակարգի, անձնական մոտիվացիայի, ինքնագիտակցության և սոցիալական միջավայրի փոխազդեցության կարևորությունը առողջությանը միտված կայուն վարքագծի ձևավորման գործում։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ներքին գործերի մարմինների կողմից իրականացվող հետաքննության կազմակերպման, իրավական կարգավորման և գործնական իրականացման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հետաքննության նշանակությունը քրեական վարույթի շրջանակում, իրավասու մարմինների գործառույթները, նրանց լիազորությունների սահմանները և համապատասխան դատավարական գործողությունների իրականացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցագործությունների բացահայտման սկզբնական փուլում անհրաժեշտ տեղեկությունների հավաքմանը, ապացույցների հայտնաբերմանն ու ամրագրմանը, ինչպես նաև վարույթի մասնակիցների իրավունքների և օրինական շահերի պահպանմանը։ Վերլուծվում են հետաքննության արդյունավետության վրա ազդող կազմակերպական, իրավական և գործնական գործոնները, տարբեր ստորաբաժանումների միջև համագործակցության խնդիրները և դատավարական պահանջների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են նաև իրավական կարգավորման հնարավոր բացերը, գործնականում առաջացող դժվարությունները և հետաքննության կազմակերպման ու իրականացման մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունները։ Կարևորվում է իրավապահ գործունեության արդյունավետության և անձի իրավունքների պաշտպանության միջև անհրաժեշտ հավասարակշռության ապահովումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, քրեական դատավարության ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։