Էքզիստենցիալիզմը Վահե Քաչայի ստեղծագործության մեջ

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ձեռագրական և մատենագրական ավանդության մեջ պահպանված պարականոն բնագրերի ուսումնասիրությանը, որոնցում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում հրեշտակային էակները, աստվածաշնչյան կերպարները և կանոնական գրքերում համեմատաբար համառոտ ներկայացված իրադարձությունների ընդարձակված պատմությունները։ Հետազոտության առանցքում քրիստոնեական պարականոն գրականության հայկական շերտն է՝ դիտարկված որպես աստվածաշնչյան ավանդությունների մեկնաբանման, վերապատմման և նոր սյուժետային մանրամասներով հարստացման կարևոր աղբյուր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հրեշտակների ծագման, դասակարգման, գործառույթների և մարդկանց ու աստվածային աշխարհի միջև նրանց միջնորդական դերի մասին պատկերացումներին։ Քննվում են նաև աստվածաշնչյան նշանավոր կերպարների շուրջ ձևավորված պատմությունները, որոնցում կանոնական պատումներին կարող են ավելացվել նրանց մանկության, փորձությունների, տեսիլքների, երկնային ճանապարհորդությունների կամ հետագա ճակատագրի վերաբերյալ դրվագներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական տարբերակների հարաբերությունը հունարեն, ասորերեն, եբրայերեն, վրացերեն և քրիստոնեական արևելքի այլ լեզուներով պահպանված համանման ավանդությունների հետ։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել տեքստերի տարածման ուղիները, թարգմանական շերտերը և այն փոփոխությունները, որոնք առաջացել են հայկական մշակութային միջավայրում դրանց փոխանցման ընթացքում։ Ձեռագրագիտական և տեքստաբանական քննությունը կարևոր է տարբեր ձեռագրերում պահպանված ընթերցումների, խմբագրությունների և տարբերակների փոխհարաբերությունները հասկանալու համար։ Պարականոն նյութերը դիտարկվում են նաև որպես միջնադարյան աշխարհընկալման ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ դրանցում արտացոլվում են բարու և չարի, մեղքի ու փրկության, մահվան, հանդերձյալ աշխարհի և աստվածային արդարության վերաբերյալ պատկերացումներ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են նման պատմությունները ներգործել քարոզների, վարքագրության, ժողովրդական հավատալիքների, պատկերագրության և այլ գրական ժանրերի վրա։ Այս նյութերի ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև հայկական թարգմանական գրականության և քրիստոնեական արևելքի մշակութային փոխհարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայագիտության, աստվածաշնչագիտության, պարականոն գրականության ուսումնասիրության, ձեռագրագիտության և համեմատական տեքստաբանության մոտեցումները՝ բացահայտելով հայկական ավանդության կարևոր տեղը վաղ և միջնադարյան քրիստոնեական գրական ժառանգության պահպանման ու փոխանցման գործընթացում։

Литература

Էդգար Ալլան Պոյի ստեղծագործությունը Շառլ Բոդլերի ընկալմամբ առանձնահատուկ երևույթ է XIX դարի եվրոպական գրականության մեջ, քանի որ Բոդլերը ոչ միայն բարձր գնահատեց ամերիկացի գրողի ստեղծագործական աշխարհը, այլև դարձավ նրա ամենաակնառու թարգմանիչն ու մեկնաբանողը Ֆրանսիայում՝ ձևավորելով Պոյի կերպարի ընկալումը եվրոպական ընթերցողի համար։ Բոդլերի համար Պոն բացառիկ հոգեբանական խորությամբ, մռայլ էսթետիկայով և մարդկային հոգու մութ կողմերի բացահայտմամբ օժտված հեղինակ էր, որի ստեղծագործություններում նա տեսնում էր ոչ թե պարզապես գոթական սարսափ, այլ մտավոր և հոգեբանական ճշգրտությամբ կառուցված արվեստ, որտեղ սարսափը, մելանխոլիան և գեղեցկությունը միավորվում են միասնական գեղագիտական համակարգում։ Բոդլերը հատկապես կարևորում էր Պոյի ստեղծագործությունների ինտելեկտուալ բնույթը՝ համարելով, որ նա գիտակցաբար կառուցում է իր պատմությունները՝ հիմնվելով տրամաբանության, հոգեբանական վերլուծության և ներքին լարվածության վրա, ինչը հակադրվում էր այն ժամանակվա շատ գրողների պատահական կամ զգացմունքային գրողական ոճին։ Նրա ընկալմամբ Պոն ոչ միայն գրող էր, այլև «կորսված հանճարի» խորհրդանիշ, որի կյանքն ու ճակատագիրը արտացոլում էին մարդկային գոյության ողբերգական կողմերը, ներքին մենությունը և օտարացումը հասարակությունից։ Բոդլերը նաև կարևոր դեր խաղաց Պոյի եվրոպական ճանաչման մեջ՝ թարգմանելով նրա պատմվածքներն ու էսսեները ֆրանսերեն, ինչի շնորհիվ Պոն դարձավ սիմվոլիզմի և դեկադանսի ուղղությունների վրա մեծ ազդեցություն թողած հեղինակ, իսկ Բոդլերի ընկալմամբ նրա արվեստը վերածվեց ժամանակակից գեղագիտական մտածողության կարևոր աղբյուրի, որտեղ գեղեցկությունը հաճախ ծնվում է ցավից, մահվանից և հոգեբանական ճգնաժամից։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական ապահովագրության համակարգի կայացման և զարգացման հիմնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բժշկական ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես առողջապահության ֆինանսավորման և սոցիալական պաշտպանության կարևոր մեխանիզմ, որը կարող է նպաստել բնակչության համար բժշկական ծառայությունների հասանելիության բարձրացմանը, առողջապահական ծախսերի ֆինանսական բեռի նվազեցմանը և առողջապահական համակարգի կայունության ապահովմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բժշկական ապահովագրության էությունը, սկզբունքները, ձևավորման նախադրյալներն ու կազմակերպման հիմնական մոդելները, ինչպես նաև տարբեր երկրների փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ առողջապահական համակարգի առանձնահատկություններին, բժշկական ծառայությունների ֆինանսավորման գործող մեխանիզմներին և ապահովագրական համակարգի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական, իրավական ու կազմակերպական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ձևավորման, բնակչության վճարունակության, ապահովագրական ռիսկերի գնահատման, բժշկական ծառայությունների արժեքի և որակի վերահսկման, ապահովագրական կազմակերպությունների ու բուժհաստատությունների փոխհարաբերությունների հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բժշկական ապահովագրության ներդրման և ընդլայնման ընթացքում առաջացող հնարավոր խնդիրներին՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությանը, համակարգի արդյունավետ կառավարմանը, բնակչության իրազեկվածության մակարդակին, ապահովագրական մշակույթի ձևավորմանը և բժշկական ծառայությունների որակի ու հասանելիության ապահովմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման և վերահսկողության դերը, քանի որ արդյունավետ համակարգի ձևավորման համար անհրաժեշտ են հստակ իրավական մեխանիզմներ, ապահովագրական հարաբերությունների մասնակիցների պատասխանատվության սահմանում և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության գործուն երաշխիքներ։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են նաև բժշկական ապահովագրության ընդլայնման հնարավոր ազդեցությունները առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման, բուժօգնության կազմակերպման, կանխարգելիչ ծրագրերի զարգացման և բնակչության սոցիալական պաշտպանության վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է բացահայտել այն ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ՀՀ-ում բժշկական ապահովագրության կայուն և արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական հնարավորությունները, առողջապահական կարիքները և միջազգային փորձը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կառավարման, տնտեսագիտության, ապահովագրության և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի առողջապահական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Սա գրականագիտական և համեմատական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ուիլյամ Սարոյանի ստեղծագործական ժառանգության ընկալմանը ամերիկյան գրականագիտության և քննադատության մեջ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Սարոյանի արձակի, դրամատուրգիայի և կարճ պատմվածքների վերաբերյալ տարբեր քննադատական մոտեցումները, նրա տեղը XX դարի ամերիկյան գրական գործընթացներում, ինչպես նաև ազգային ինքնության, միգրացիայի և մարդասիրական արժեքների թեմատիկ արտահայտումները նրա ստեղծագործություններում։ Քննարկվում են ամերիկյան գրական քննադատության հիմնական ուղղությունները՝ կապված Սարոյանի ոճի գնահատման հետ, այդ թվում՝ մոդեռնիստական, հումանիստական և էթնոմշակութային մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-ամերիկյան ինքնության արտացոլմանը, Սարոյանի լեզվաոճական առանձնահատկություններին և նրա ստեղծագործությունների ընկալման փոփոխություններին տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ամերիկյան գրականագիտության, համեմատական գրականության և սփյուռքահայ ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ բացահայտելով Սարոյանի գրական ժառանգության քննադատական ընկալման բազմաշերտ պատկերը։

Социология

Գիրքը բացատրում է, թե ինչպես են հասարակական կանոնները, ավանդույթները և արժեքային համակարգը կարգավորում մարդկանց վարքը և փոխհարաբերությունները հայ միջավայրում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Սոցիոնորմատիվ համակարգ Հասարակության կողմից ընդունված վարքականոններ, օրենքներ և անգրված կանոններ։ Արժեքային համակարգ Ընտանիք, հայրենասիրություն, բարոյականություն և ավանդույթներ։ Սոցիալական վերահսկողություն Վարքի կարգավորում խրախուսման և սահմանափակումների միջոցով։ Ավանդույթ և արդիականություն Ավանդական նորմերի պահպանություն և փոփոխություն ժամանակակից պայմաններում։ Սոցիալական դերեր Անհատի վարքը ընտանիքում, համայնքում և հասարակությունում։

Медицина

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է եղևնու (Abies Mill.) յուղի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը սիբիրախտի կանխարգելման և բուժման համատեքստում։ Հետազոտության հիմքում բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի նկատմամբ հետաքրքրությունն է և դրանց հնարավոր կիրառությունը վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարում։ Աշխատանքում եղևնու յուղը դիտարկվում է որպես բարդ բաղադրությամբ բնական նյութ, որի բաղադրիչները կարող են օժտված լինել տարբեր կենսաբանական հատկություններով, այդ թվում՝ հակամանրէային և հակաբորբոքային ազդեցության հնարավոր դրսևորումներով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է եղևնու յուղի քիմիական կազմի ընդհանուր բնութագրումը և դրա կենսաբանական ակտիվության վերաբերյալ տվյալների գնահատումը։ Քննարկվում է յուղի բաղադրության մեջ մտնող հիմնական ցնդող միացությունների նշանակությունը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը միկրոօրգանիզմների ու հյուսվածքների վրա։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բնական պատրաստուկների ակտիվության վրա ազդող գործոններին, քանի որ բուսական յուղերի հատկությունները կարող են փոփոխվել՝ կախված բուսական հումքի տեսակից, աճեցման պայմաններից, հավաքման ժամանակից, ստացման եղանակից և պահպանման պայմաններից։ Աշխատանքը սիբիրախտը դիտարկում է որպես լուրջ վարակիչ հիվանդություն, որի հարուցիչը Bacillus anthracis-ն է, և ուսումնասիրում է այն հնարավորությունները, որոնք կարող են առաջանալ բնական ծագման նյութերի կիրառմամբ հիվանդության կանխարգելման կամ բուժման լրացուցիչ մոտեցումների շրջանակում։ Հետազոտության մեջ կարևոր է տարբերակել գիտականորեն հիմնավորված հակամանրէային ակտիվությունը կլինիկական արդյունավետությունից, քանի որ լաբորատոր պայմաններում ստացված ազդեցությունը ինքնին դեռևս չի նշանակում, որ նյութը կարող է փոխարինել հաստատված բժշկական բուժմանը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարող է ներառել եղևնու յուղի ազդեցության վերաբերյալ փորձարարական տվյալների, գրականության և տարբեր հետազոտական արդյունքների համադրական գնահատում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման և բուժման հասկացությունների տարբերությանը։ Կանխարգելման տեսանկյունից կարող են քննարկվել այնպիսի նյութերի ուսումնասիրման հնարավորությունները, որոնք տեսականորեն կարող են ազդել վարակիչ գործոնի կենսունակության կամ փոխանցման գործընթացների վրա, մինչդեռ բուժական կիրառման դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել նյութի ազդեցությունը հիվանդության ընթացքի, հյուսվածքային փոփոխությունների և օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև եղևնու յուղի հնարավոր հակաբորբոքային և վերականգնողական հատկություններին, որոնք կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել վարակային գործընթացին ուղեկցող հյուսվածքային վնասումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Միաժամանակ ընդգծվում է անվտանգության հարցը, քանի որ եթերայուղերը կենսաբանորեն ակտիվ խտացված նյութեր են և սխալ կիրառման դեպքում կարող են առաջացնել անցանկալի ազդեցություններ, այդ թվում՝ մաշկի և լորձաթաղանթների գրգռում կամ ալերգիկ ռեակցիաներ։ Այդ պատճառով դրանց բժշկական կիրառման հնարավորությունները պետք է գնահատվեն համապատասխան նախակլինիկական և կլինիկական ուսումնասիրությունների հիման վրա։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն միավորում է դեղաբանական, բուսաբանական և մանրէաբանական մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով բնական ծագման նյութի հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունները լուրջ վարակիչ հիվանդության համատեքստում։ Այն կարող է նպաստել բուսական հումքից ստացվող կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հետագա ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառական ներուժի գնահատմանը՝ միաժամանակ ընդգծելով ապացուցողական բժշկության պահանջների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է եղևնու յուղի հնարավոր հակամանրէային և օժանդակ բուժական հատկությունների ուսումնասիրության ուղղությունը՝ սիբիրախտի կանխարգելման և բուժման խնդիրների համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել դեղագետներին, բուսաբույժներին, մանրէաբաններին, վարակաբաններին և բնական կենսաբանական ակտիվ նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։