Երաժշտատեսական առարկաները որպես ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման միջոց

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ՍՍՀ Լենինականի սարահարթի բնակլիմայական պայմաններում միչուրինյան խնձորենու սորտերի ուսումնասիրությանը և դրանց արտադրական օգտագործման հնարավորությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում տարբեր սորտերի կենսաբանական, ագրոբիոլոգիական և տնտեսական առանձնահատկությունները, աճի ու զարգացման ընթացքը, պտղաբերությունը և տեղական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Վերլուծվում է լեռնային միջավայրի, ջերմաստիճանային ռեժիմի, բարձրության և հողակլիմայական այլ գործոնների ազդեցությունը ծառերի զարգացման, բերքատվության, պտուղների հասունացման ժամկետների և որակական հատկանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի ցրտադիմացկունությանը, բերքատվությանը և պտուղների համային ու տնտեսական արժեքին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն լեռնային և նախալեռնային գոտիների պտղաբուծության զարգացման համար։ Դիտարկվում են առանձին սորտերի վարքագծի տարբերությունները և դրանց համապատասխանությունը տվյալ տարածքի բնական պայմաններին։ Քննարկվում են նաև այգիների համար նպատակահարմար սորտերի ընտրության, դրանց շրջանացման և արտադրական տեսականու ձևավորման հարցերը։ Կարևորվում է սորտային առանձնահատկությունների բազմակողմանի գնահատումը՝ կայուն և արդյունավետ պտղաբուծական տնտեսություն կազմակերպելու տեսանկյունից։ Աշխատությունում ներկայացված ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու այն սորտերը, որոնք առավել հաջողությամբ կարող են մշակվել Հայաստանի լեռնային շրջաններում և օգտագործվել պտղաբուծության հետագա զարգացման համար։ Հետազոտությունն ունի ինչպես գիտական, այնպես էլ գործնական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել պտղաբույծների, սելեկցիոներների, գյուղատնտեսների, այգեգործների և գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետների համար։

Технология

Այս թեման վերաբերում է գերհաղորդական թաղանթային շղթաների ուսումնասիրությանը և մշակմանը, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն նյութերի և կառուցվածքների վրա, որոնք շատ ցածր ջերմաստիճաններում ցուցաբերում են էլեկտրական դիմադրության զրոյացում և մագնիսական հոսքերի յուրահատուկ վարքագիծ։ Թաղանթային տեխնոլոգիաների կիրառումը թույլ է տալիս ստեղծել միկրո և նանոմաշտաբային գերհաղորդիչ շղթաներ, որոնք օգտագործվում են բարձր զգայունության սենսորներում, քվանտային հաշվարկման տարրերում և գերճշգրիտ չափիչ սարքավորումներում։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են գերհաղորդական վիճակի ձևավորման պայմանները, կրիտիկական ջերմաստիճանը և հոսանքի խտության սահմանները, ինչպես նաև արտաքին մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը թաղանթային կառուցվածքների վրա։ Մեծ կարևորություն ունի նաև տեխնոլոգիական կողմը՝ բարակ թաղանթների նստեցման մեթոդները, նյութերի համադրությունները և կառուցվածքային կայունության ապահովումը, որոնք ուղղակիորեն ազդում են սարքերի արդյունավետության վրա։ Այս ուղղությունը կարևոր է ժամանակակից ֆիզիկայի և կիրառական ինժեներիայի համար՝ նպաստելով նոր սերնդի բարձր տեխնոլոգիական համակարգերի զարգացմանը։

История

Պատմաաշխարհագրական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Կարսի մարզի պատմության, վարչատարածքային կառուցվածքի, բնակչության և սոցիալ-տնտեսական կյանքի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակավայրերի տեղաբաշխումը և պատմական զարգացման հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1878 թվականի ռուս-թուրքական պատերազմին հաջորդած տարածքային փոփոխություններին, Ռուսական կայսրության կազմում Կարսի մարզի ձևավորմանը և դրա վարչական կառավարման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են մարզի ազգային ու կրոնական կազմը, հայ, թուրք, քուրդ, ռուս և այլ բնակչական խմբերի փոխհարաբերությունները, ժողովրդագրական տեղաշարժերը և բնակչության տնտեսական զբաղմունքները։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսության, անասնապահության, առևտրի, արհեստագործության և հաղորդակցության ուղիների զարգացման պայմանները, ինչպես նաև Կարս քաղաքի նշանակությունը որպես վարչական, տնտեսական և մշակութային կենտրոն։ Քննարկվում են տարածաշրջանի կրթական հաստատությունների, կրոնական կառույցների, պատմաճարտարապետական հուշարձանների և մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի և դրան հաջորդած քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությանը մարզի վարչատարածքային կարգավիճակի, բնակչության և պատմական ճակատագրի վրա։ Աշխատությունը կարող է կարևոր աղբյուր հանդիսանալ Կարսի տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրության, ժողովրդագրության, վարչական պատմության և հայ-ռուսական ու հայ-թուրքական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, աշխարհագրագետների, ազգագրագետների, կովկասագետների և տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Մկրտիչ Սարգսյանի արձակ ստեղծագործությունների լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի արձակի գեղարվեստական լեզուն է՝ բառապաշարի, քերականական կառուցվածքների, շարահյուսական միջոցների, պատկերավորման եղանակների և արտահայտչական հնարների ամբողջությամբ։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են այն լեզվական սկզբունքները, որոնց շնորհիվ հեղինակը ձևավորում է իր անհատական գրական ոճը և ընթերցողին փոխանցում ստեղծագործությունների գաղափարական ու հուզական բովանդակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ընտրությանը, ժողովրդախոսակցական և գրական լեզվի տարրերի փոխհարաբերությանը, բարբառային ու դարձվածաբանական միավորների կիրառությանը, ինչպես նաև տարբեր ոճական շերտերի համադրմանը։ Արձակի լեզուն դիտարկվում է նաև կերպարների ստեղծման համատեքստում, քանի որ հերոսների խոսքի անհատականացումը, բառային ընտրությունը և խոսքային վարքագիծը կարևոր դեր են կատարում նրանց բնավորության, սոցիալական միջավայրի և հոգեբանական վիճակի բացահայտման գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև շարահյուսական կառույցների առանձնահատկություններին՝ պարզ և բարդ նախադասությունների հարաբերակցությանը, կրկնություններին, զուգահեռ կառույցներին, խոսքի տարբեր տեմպերի ստեղծմանը և հեղինակային շարադրանքի ռիթմին։ Ոճական տեսանկյունից կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատկերավորման համակարգը, որի միջոցով արձակագիրը նկարագրական, փոխաբերական, համեմատական և այլ արտահայտչական միջոցներով ձևավորում է ստեղծագործությունների գեղարվեստական մթնոլորտը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս լեզվական փաստերը կապել գրողի թեմատիկ և գաղափարական աշխարհին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզուն և ոճը ծառայում պատմողականության, կերպարակերտման, հուզական ազդեցության և հեղինակային ասելիքի ամբողջականացման նպատակներին։ Աշխատանքի կարևորությունն այն է, որ այն Մկրտիչ Սարգսյանի արձակը դիտարկում է ոչ միայն գրականագիտական, այլև լեզվաբանական տեսանկյունից՝ բացահայտելով գրողի անհատական խոսքարվեստի առանձնահատկությունները և նրա տեղը հայ արձակի լեզվաոճական զարգացման համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության, հայոց լեզվի, ոճագիտության և գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Մկրտիչ Սարգսյանի արձակի լեզվական կառուցվածքի և գեղարվեստական ոճի առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչ միջոցներով է հեղինակը ստեղծում ինքնատիպ խոսք, կենդանի կերպարներ և արտահայտիչ գեղարվեստական իրականություն։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է պատանի ֆուտբոլիստների մարզվածության և մարզական վարպետության դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ դրա հետ կապված մորֆոֆունկցիոնալ ցուցանիշների բացահայտման և գնահատման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում պատանի մարզիկի օրգանիզմի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների փոփոխություններն են, որոնք ձևավորվում են կանոնավոր մարզումների, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և մարզական պատրաստվածության բարձրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում է մարզական վարպետության զարգացման և օրգանիզմի տարբեր համակարգերի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների միջև փոխկապակցվածությունը՝ հաշվի առնելով պատանեկան տարիքի աճի և զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում մարմնի կառուցվածքային ցուցանիշներին, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի գործունեությանը, ֆիզիկական աշխատունակությանը, շարժողական կարողություններին և այլ ֆունկցիոնալ բնութագրերին, որոնք կարող են արտացոլել մարզիկի պատրաստվածության մակարդակը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մարզվածության դինամիկայի գնահատումը, քանի որ պատանի ֆուտբոլիստների դեպքում մարզական արդյունքների փոփոխությունները պայմանավորված են ոչ միայն մարզումների ազդեցությամբ, այլև բնականոն աճի և օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական հասունացման գործընթացներով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր մարզական որակների և մորֆոֆունկցիոնալ ցուցանիշների փոփոխությունները՝ բացահայտելու այն բնութագրերը, որոնք առավել սերտորեն կապված են ֆուտբոլային վարպետության ձևավորման հետ։ Քննարկվում է մարզական պատրաստության անհատականացման անհրաժեշտությունը, քանի որ նույն տարիքի մարզիկների ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ զարգացման տեմպերը կարող են զգալիորեն տարբերվել։ Այդ պատճառով օբյեկտիվ մորֆոֆունկցիոնալ տվյալների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել մարզումների արդյունավետությունը, վերահսկել մարզական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունը և համապատասխանեցնել մարզման ծրագիրը մարզիկի զարգացման մակարդակին։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ պատանի ֆուտբոլիստների ընտրության, մարզական պատրաստության պլանավորման, մարզման գործընթացի բժշկամանկավարժական վերահսկողության և մարզական արդյունքների կանխատեսման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել սպորտային բժիշկների, ֆիզիոլոգների, մարզիչների, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, ֆուտբոլային ակադեմիաների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Աշխատանքը կարևորում է պատանի մարզիկի մարզական վարպետության գնահատման համալիր մոտեցումը՝ միավորելով մարզական արդյունքների, ֆիզիկական պատրաստվածության և օրգանիզմի մորֆոֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությունը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական վերահսկողության իրավական հիմքերի, վերահսկողական մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ֆինանսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման նկատմամբ իրականացվող վերահսկողության իրավական կազմակերպումն է, ինչպես նաև այդ ոլորտում պետական մարմինների լիազորությունների, պատասխանատվության և փոխգործակցության հարցերը։ Քննվում է ֆինանսական վերահսկողության տեղը պետական կառավարման համակարգում՝ որպես ֆինանսական կարգապահության, պետական միջոցների նպատակային օգտագործման և հաշվետվողականության ապահովման գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վերահսկողության տարբեր ձևերի ու մեթոդների իրավական բնութագրմանը, դրանց կիրառման հիմքերին և վերահսկողական ընթացակարգերի կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրվում են պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի, պետական և համայնքային միջոցների, ֆինանսական պարտավորությունների և հանրային ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ վերահսկողության ընդհանուր իրավական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և իրավասությունների սահմանազատման խնդիրը՝ հաշվի առնելով վերահսկողական գործառույթների հնարավոր փոխհատումները և արդյունավետ միջգերատեսչական համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են վերահսկողության արդյունքների իրավական նշանակությունը, հայտնաբերված խախտումների արձանագրման, պատասխանատվության և համապատասխան միջոցների կիրառման ընդհանուր հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներքին և արտաքին ֆինանսական վերահսկողության փոխհարաբերությանը, աուդիտի նշանակությանը և վերահսկողական գործունեության անկախության, օբյեկտիվության ու թափանցիկության սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել իրավական կարգավորման բացերը, նորմերի հնարավոր անհամապատասխանությունները և վերահսկողական մեխանիզմների գործնական կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Կատարելագործման ուղղությունները կապվում են իրավասությունների առավել հստակ սահմանման, ընթացակարգերի միասնականացման, տեղեկատվական փոխգործակցության զարգացման և վերահսկողության արդյունքների արդյունավետ կիրառման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆինանսական իրավունքի, վարչական իրավունքի, հանրային ֆինանսների և պետական կառավարման մոտեցումները՝ ֆինանսական վերահսկողության իրավական համակարգի կառուցվածքն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները վերլուծելու նպատակով։