Երևանի սուպերմարկետների և մոլերի դիզայնը անկախության ժամանակաշրջանում

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է գաղտնագրման ավելի անվտանգ մեթոդների և ծածկագրային համակարգերի զարգացման ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հուսալիության և պաշտպանվածության բարձրացման խնդիրների վրա։ Վերլուծվում են ծածկագրային ալգորիթմների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, անվտանգության չափանիշները, հնարավոր խոցելիությունները և դրանց հաղթահարման մոտեցումները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նոր կամ կատարելագործված ծածկագրային ընտանիքների հատկությունները, դրանց մաթեմատիկական հիմքերը, դիմադրողականությունը տարբեր հարձակումների նկատմամբ և կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերում։ Քննարկվում են տվյալների գաղտնիության ապահովման, անվտանգ հաղորդակցության, բանալիների կառավարման և կրիպտոգրաֆիական մեխանիզմների կատարելագործման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատվական անվտանգության, թվային հաղորդակցության պաշտպանության և ժամանակակից կրիպտոգրաֆիական լուծումների զարգացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով կիբերանվտանգության մասնագետների, մաթեմատիկոսների, համակարգչային գիտությունների հետազոտողների և տվյալների պաշտպանության ոլորտի մասնագետների համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում ֆինանսական առողջացման մեխանիզմների կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ֆինանսական անկայունության պատճառները և մշակել արդյունավետ վերականգնման ռազմավարություններ։ Գրքում ներկայացվում են ֆինանսական առողջացման հիմնական գործիքները՝ վերակազմակերպում, ծախսերի օպտիմալացում, ակտիվների կառավարում, պարտավորությունների վերաձևավորում և դրամական հոսքերի կարգավորում։ Հեղինակը վերլուծում է արտադրական ձեռնարկությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման ցուցանիշները, ներքին և արտաքին գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև ճգնաժամային իրավիճակներում կառավարման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ֆինանսական առողջացման պլանավորման մեթոդները, ռիսկերի կառավարման համակարգերը և կառավարչական որոշումների ազդեցությունը ձեռնարկությունների կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ոլորտի առանձնահատկություններին, ներդրումային քաղաքականությանը և պետական աջակցության հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, ֆինանսական մենեջերների, աուդիտորների և արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների համար՝ նպաստելով ֆինանսական կայունության վերականգնման և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման ապահովմանը։

Лингвистика

Լեզվաբանական, ճանաչողական իմաստաբանության և գործաբանական վերլուծության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է «ճշմարտություն» և «կեղծիք» հասկացույթների լեզվական արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն և հայերեն քաղաքական դիսկուրսների զուգադրական քննության միջոցով։ Քննության են առնվում նշված հասկացույթների ճանաչողական կառուցվածքը, իմաստային բաղադրիչները և դրանց դերը քաղաքական հաղորդակցության գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճշմարտության ու կեղծիքի վերաբերյալ պատկերացումների լեզվական ներկայացմանը, գնահատողական նշանակություններին և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրանց գործառական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քաղաքական ելույթներում, հայտարարություններում, հարցազրույցներում և հրապարակային քննարկումներում կիրառվող բառային, դարձվածային, շարահյուսական ու ոճական միջոցները։ Քննարկվում են խոսողի հաղորդակցական մտադրության, համատեքստի, ենթատեքստային իմաստների, կանխենթադրույթների և խոսքային ներգործության մեխանիզմների փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ճանաչողական փոխաբերությունների, հասկացութային շրջանակների, գնահատողական հակադրությունների և փաստարկման ռազմավարությունների կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական դիսկուրսում հավաստիության հաստատման, պնդումների հիմնավորման, տեղեկատվության մեկնաբանման և հակառակ դիրքորոշումների վիճարկման լեզվական եղանակներին։ Կարևորվում է անգլերեն և հայերեն քաղաքական խոսքի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ երկու լեզուներում հասկացույթների իմաստային ընդհանրությունները, մշակութային առանձնահատկությունները և հաղորդակցական գործառույթների տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել քաղաքական դիսկուրսի լեզվաբանական վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը, լեզվի և մտածողության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը և հանրային հաղորդակցության քննադատական ընկալման զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ճանաչողական լեզվաբանության, գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության, համեմատական լեզվաբանության և քաղաքական հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է սպառողական կոոպերատիվներում հաշվապահական հաշվառման կազմակերպման, վարման և կատարելագործման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կաթի արտադրությամբ զբաղվող գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցության առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում կոոպերատիվի տնտեսական գործունեության վերաբերյալ ամբողջական, հավաստի և ժամանակին տեղեկատվության ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես ընթացիկ կառավարման, այնպես էլ անդամների միջև տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման, ծախսերի վերահսկման և գործունեության արդյունավետության գնահատման համար։ Գյուղատնտեսական կոոպերացիայի պայմաններում հաշվապահական հաշվառումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես իրականացված գործառնությունների գրանցման համակարգ, այլև որպես կառավարման տեղեկատվական կարևոր գործիք, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել արտադրության, մթերման, պահպանման, վերամշակման և իրացման տարբեր փուլերի տնտեսական արդյունքները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է կոոպերատիվի և նրա անդամ գյուղացիական տնտեսությունների միջև ձևավորվող ֆինանսատնտեսական հարաբերությունների հաշվառման վրա։ Առանձին արտադրողները կարող են կոոպերատիվին հանձնել իրենց արտադրանքը, օգտվել համատեղ կազմակերպվող մթերման, տեղափոխման, պահպանման, վերամշակման կամ իրացման ծառայություններից և մասնակցել ընդհանուր տնտեսական արդյունքի ձևավորմանը։ Նման հարաբերությունները պահանջում են հաշվառման այնպիսի համակարգ, որը հնարավորություն կտա հստակ առանձնացնել յուրաքանչյուր անդամի մասնակցությունը, հանձնված արտադրանքի ծավալը և որակը, կոոպերատիվի կողմից մատուցված ծառայությունները, կատարված ծախսերը և անդամի նկատմամբ առաջացած ֆինանսական պարտավորությունները։ Հաշվառման թափանցիկությունը կարևոր է նաև անդամների վստահության պահպանման համար, քանի որ կոոպերատիվի գործունեության արդյունավետությունը մեծապես կախված է ընդհանուր տնտեսական գործընթացներում նրանց շարունակական մասնակցությունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է կաթի ընդունման և մթերման գործառնությունների հաշվառումը։ Արտադրանքը տարբեր տնտեսություններից կարող է մուտքագրվել տարբեր քանակներով և որակական ցուցանիշներով, ինչն անհրաժեշտ է համապատասխան ձևով արտացոլել սկզբնական փաստաթղթերում և հաշվապահական տեղեկատվական համակարգում։ Կաթի քանակական հաշվառումը պետք է փոխկապակցվի որակական գնահատման հետ, քանի որ արտադրանքի գնագոյացման և հետագա օգտագործման համար նշանակություն կարող են ունենալ դրա տարբեր բնութագրերը։ Այս պայմաններում առաջնային հաշվառման ճիշտ կազմակերպումը հիմք է դառնում անդամների հետ հաշվարկների, արտադրական պաշարների վերահսկման և իրացման արդյունքների գնահատման համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական փաստաթղթավորման կատարելագործմանը։ Կոոպերատիվում իրականացվող յուրաքանչյուր տնտեսական գործառնություն պետք է ունենա համապատասխան փաստաթղթային հիմք, որը թույլ կտա նույնականացնել գործարքի մասնակիցներին, արտադրանքի քանակը, կատարման ժամանակը, արժեքը և անհրաժեշտ այլ տվյալներ։ Փաստաթղթաշրջանառության պարզեցումը և միասնական ձևերի կիրառումը կարող են նվազեցնել հաշվառման սխալների հավանականությունը և ապահովել տվյալների համադրելիությունը։ Միաժամանակ կարևորվում է այնպիսի փաստաթղթային համակարգի ձևավորումը, որը չափազանց մեծ վարչական բեռ չի ստեղծի փոքր գյուղացիական տնտեսությունների համար։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտադրանքի ինքնարժեքի հաշվարկման խնդիրը։ Կաթի արտադրության իրական տնտեսական արդյունավետությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է ճիշտ դասակարգել և հաշվառել արտադրության հետ կապված ծախսերը։ Դրանք կարող են ներառել կենդանիների կերակրման, աշխատանքի, անասնաբուժական սպասարկման, էներգիայի, հիմնական միջոցների օգտագործման, տեղափոխման և արտադրական այլ գործընթացների հետ կապված ծախսերը։ Ծախսերի ամբողջական հաշվառումը հնարավորություն է տալիս որոշել արտադրանքի ինքնարժեքը, համեմատել այն իրացման գնով և գնահատել տնտեսության շահութաբերությունը։ Կոոպերատիվի մակարդակում ինքնարժեքի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել նաև մթերման և իրացման պայմանների ձևավորման, ծախսերի կառավարման և գործունեության պլանավորման համար։ Առանձին ուղղություն է ուղղակի և անուղղակի ծախսերի հաշվառման ուսումնասիրությունը։ Եթե որոշ ծախսեր հնարավոր է անմիջականորեն վերագրել կոնկրետ արտադրատեսակին կամ գործունեության ուղղությանը, ապա ընդհանուր կառավարչական, տրանսպորտային, պահեստային և այլ ծախսերը կարող են պահանջել բաշխման համապատասխան մեթոդների կիրառում։ Ծախսերի ոչ հիմնավորված բաշխումը կարող է խեղաթյուրել առանձին ծառայությունների կամ արտադրանքի իրական ինքնարժեքը և հանգեցնել կառավարչական սխալ որոշումների։ Հետևաբար կարևորվում է տնտեսապես հիմնավորված բաշխման բազաների ընտրությունը՝ հաշվի առնելով կոոպերատիվի գործունեության կառուցվածքը։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում է նաև կոոպերատիվի կողմից կատարվող մթերման և լոգիստիկ գործառնությունների հաշվառումը։ Արտադրանքը տնտեսություններից հավաքելու և համապատասխան վայր տեղափոխելու գործընթացը կարող է առաջացնել վառելիքի, տրանսպորտային միջոցների շահագործման, աշխատանքի և այլ ծախսեր։ Դրանց առանձնացված հաշվառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել մթերման համակարգի տնտեսական արդյունավետությունը և որոշել, թե արտադրանքի մեկ միավորի հաշվով որքան ծախս է պահանջվում հավաքման ու տեղափոխման համար։ Այս տեղեկատվությունը կարող է կարևոր լինել երթուղիների, հավաքման հաճախականության և սպասարկվող տնտեսությունների աշխարհագրական կառուցվածքի վերաբերյալ կառավարչական որոշումներ ընդունելիս։ Կարևորվում է հիմնական միջոցների հաշվառման կազմակերպումը։ Կոոպերատիվը կարող է օգտագործել արտադրանքի հավաքման, սառեցման, պահպանման, տեղափոխման կամ վերամշակման համար անհրաժեշտ սարքավորումներ և տրանսպորտային միջոցներ։ Այդ ակտիվների ձեռքբերման արժեքի, մաշվածության, վերանորոգման և պահպանման ծախսերի ճիշտ հաշվառումը անհրաժեշտ է ինչպես ֆինանսական հաշվետվությունների, այնպես էլ ծառայությունների իրական ինքնարժեքի որոշման համար։ Միաժամանակ հիմնական միջոցների օգտագործման արդյունավետության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց ծանրաբեռնվածությունը և նոր ներդրումների տնտեսական նպատակահարմարությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պաշարների հաշվառմանը։ Կոոպերատիվի գործունեության ընթացքում կարող են ձևավորվել տարբեր նյութական պաշարներ՝ հումք, պատրաստի արտադրանք, փաթեթավորման նյութեր, պահեստամասեր և տնտեսական գործունեության համար անհրաժեշտ այլ միջոցներ։ Դրանց շարժի ժամանակին և ճշգրիտ գրանցումը կարևոր է կորուստների կանխարգելման, պահեստային մնացորդների վերահսկման և ֆինանսական հաշվետվությունների արժանահավատության ապահովման համար։ Արագ փչացող արտադրանքի դեպքում հաշվառման համակարգը պետք է հնարավորություն տա նաև վերահսկել մուտքի և ելքի ժամանակագրությունը, կորուստները և արտադրանքի հետագա օգտագործման ուղղությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է արտադրանքի իրացման հաշվառումը։ Կոոպերատիվի միջոցով վաճառքը կարող է իրականացվել վերամշակող ձեռնարկություններին, առևտրային կազմակերպություններին կամ այլ գնորդների։ Անհրաժեշտ է հստակ արտացոլել իրացման ծավալները, վաճառքի գները, գնորդների նկատմամբ դեբիտորական պարտքերը, վճարումների ժամկետները և ստացված եկամուտները։ Իրացման տվյալների համադրումը մթերման և ծառայությունների ծախսերի հետ հնարավորություն է տալիս գնահատել յուրաքանչյուր գործարքի և ընդհանուր գործունեության ֆինանսական արդյունքը։ Կարևորվում է նաև գնորդների հետ հաշվարկների վերահսկումը, քանի որ վճարումների ուշացումները կարող են ազդել կոոպերատիվի իրացվելիության և անդամների նկատմամբ ժամանակին վճարումներ կատարելու հնարավորության վրա։ Անդամների հետ հաշվարկների հաշվառումը դիտարկվում է որպես համակարգի առանցքային հատվածներից մեկը։ Յուրաքանչյուր անդամի համար անհրաժեշտ է ապահովել հասկանալի տեղեկատվություն հանձնված արտադրանքի, հաշվարկված գումարների, կոոպերատիվի մատուցած ծառայությունների արժեքի, հնարավոր պահումների և կատարված վճարումների վերաբերյալ։ Անհատական հաշվառման մեխանիզմը հնարավորություն է տալիս կանխել անհամապատասխանությունները և բարձրացնել ֆինանսական հարաբերությունների թափանցիկությունը։ Այն կարող է կարևոր դեր ունենալ նաև կոոպերատիվի ներսում վեճերի կանխարգելման և անդամների տնտեսական շահերի պաշտպանության գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կոոպերատիվի եկամուտների, ծախսերի և վերջնական ֆինանսական արդյունքի ձևավորմանը։ Կոոպերատիվի տնտեսական բնույթից ելնելով՝ անհրաժեշտ է տարբերակել սեփական տնտեսական գործունեությունից ստացվող արդյունքները և անդամների սպասարկման հետ կապված ֆինանսական հոսքերը։ Այդպիսի տարանջատումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը և հասկանալ, թե ինչ աղբյուրներից է ձևավորվում ֆինանսական արդյունքը։ Հաշվետու ժամանակաշրջանի արդյունքների վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել զարգացման ծրագրերի, ներդրումների և անդամներին տրամադրվող ծառայությունների կատարելագործման վերաբերյալ որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է կառավարչական հաշվառման զարգացումը։ Ֆինանսական հաշվառումը հիմնականում արձանագրում է արդեն կատարված տնտեսական գործառնությունները, մինչդեռ կառավարչական հաշվառումը կարող է տրամադրել որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ առավել մանրամասն տեղեկատվություն։ Կոոպերատիվի ղեկավարությանը կարող են անհրաժեշտ լինել տվյալներ առանձին ծառայությունների ինքնարժեքի, արտադրանքի մեկ միավորի հաշվով ծախսերի, մթերման տարբեր ուղղությունների արդյունավետության և ծախսերի փոփոխության վերաբերյալ։ Այդ տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել անարդյունավետ գործընթացները և գնահատել դրանց բարելավման հնարավորությունները։ Բյուջետավորման համակարգը ևս կարող է դիտարկվել հաշվառման կատարելագործման կարևոր ուղղություն։ Եկամուտների և ծախսերի նախնական պլանավորումը, փաստացի ցուցանիշների համեմատումը նախատեսված ցուցանիշների հետ և շեղումների պատճառների բացահայտումը նպաստում են ֆինանսական կարգապահության բարձրացմանը։ Գյուղատնտեսական գործունեության սեզոնայնության պայմաններում բյուջետավորումը հատկապես կարևոր է դրամական հոսքերի կառավարման համար, քանի որ տարվա տարբեր ժամանակահատվածներում մուտքերի և ծախսերի հարաբերակցությունը կարող է զգալիորեն փոփոխվել։ Առանձին տեղ է հատկացվում դրամական միջոցների և վճարունակության կառավարմանը։ Կոոպերատիվը կարող է ունենալ հաշվարկներ միաժամանակ բազմաթիվ անդամների, գնորդների, մատակարարների և ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների հետ։ Դրամական հոսքերի վերաբերյալ օպերատիվ հաշվապահական տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել վճարումների անհրաժեշտությունը և նվազեցնել կարճաժամկետ ֆինանսական դժվարությունների առաջացման հավանականությունը։ Դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի վերահսկումը նույնպես դիտարկվում է որպես ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է հաշվապահական հաշվառման ավտոմատացումը։ Թվային համակարգերի կիրառումը կարող է արագացնել սկզբնական տվյալների մուտքագրումը, անդամների հետ հաշվարկների վարումը, պահեստային շարժերի գրանցումը և կառավարչական հաշվետվությունների կազմումը։ Հատկապես մեծ թվով անդամներ ունեցող կոոպերատիվներում ավտոմատացված հաշվառումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ձեռքով կատարվող գործողությունների ծավալը և բարձրացնել տեղեկատվության մշակման արագությունը։ Միասնական տվյալների բազան կարող է ապահովել արտադրանքի ընդունումից մինչև վերջնական իրացում ձևավորվող գործառնությունների փոխկապակցված հաշվառում։ Միաժամանակ տեղեկատվական համակարգերի ներդրման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել դրանց օգտագործման պարզությունը, ծախսերը և աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածությունը։ Ներքին վերահսկողության համակարգի զարգացումը նույնպես դիտարկվում է հաշվառման կատարելագործման կարևոր պայման։ Գործառույթների ճիշտ բաժանումը, փաստաթղթերի հաստատման ընթացակարգերը, պաշարների պարբերական գույքագրումը և հաշվապահական տվյալների համադրումը փաստացի վիճակի հետ նպաստում են սխալների և ֆինանսական անհամապատասխանությունների կանխարգելմանը։ Կոոպերատիվներում ներքին վերահսկողությունն ունի նաև անդամների վստահության ապահովման նշանակություն, քանի որ ընդհանուր միջոցների օգտագործումը պետք է լինի հնարավորինս թափանցիկ և ստուգելի։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հաշվապահական տեղեկատվության հիման վրա տնտեսական վերլուծության իրականացմանը։ Շահութաբերության, ծախսատարության, իրացվելիության, շրջանառության և արտադրողականության ցուցանիշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել կոոպերատիվի ֆինանսական վիճակը և բացահայտել զարգացման խնդիրները։ Ժամանակային համեմատությունները կարող են ցույց տալ գործունեության արդյունավետության փոփոխությունները, իսկ առանձին արտադրական կամ սպասարկման ուղղությունների համադրումը՝ դրանց տնտեսական նշանակությունը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել հաշվապահական հաշվառման տվյալների ուսումնասիրությունը, ֆինանսատնտեսական և համեմատական վերլուծությունը, ինքնարժեքի հաշվարկման մեթոդների գնահատումը, փաստաթղթաշրջանառության ուսումնասիրությունը և գյուղացիական տնտեսությունների գործունեության տնտեսական ցուցանիշների համադրումը։ Գործող հաշվառման համակարգում առկա թերությունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս առաջարկել հաշվային գրանցումների, սկզբնական փաստաթղթերի, ծախսերի դասակարգման և կառավարչական հաշվետվությունների կատարելագործված տարբերակներ։ Առաջարկվող մոտեցումների արդյունավետությունը կարող է գնահատվել ըստ տեղեկատվության ճշգրտության, հաշվառման աշխատանքի պարզեցման, ծախսերի վերահսկելիության և կառավարչական որոշումների համար անհրաժեշտ տվյալների հասանելիության։ Աշխատության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի արդյունավետ զարգացման համար հուսալի հաշվապահական և տեղեկատվական համակարգ ունենալու անհրաժեշտությամբ։ Հաշվառման կատարելագործումը կարող է նպաստել ֆինանսական թափանցիկության բարձրացմանը, անդամների միջև հաշվարկների հստակեցմանը, արտադրանքի ինքնարժեքի ավելի ճշգրիտ որոշմանը, ծախսերի արդյունավետ վերահսկմանը և կոոպերատիվի տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է գյուղատնտեսական սպառողական կոոպերատիվների հաշվապահական հաշվառման կազմակերպման համալիր ուսումնասիրություն՝ արտադրանքի մթերումից և սկզբնական փաստաթղթավորումից մինչև իրացում, անդամների հետ հաշվարկներ և ֆինանսական արդյունքների ձևավորում։ Այն կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, ագրարային տնտեսագիտության, գյուղատնտեսական կոոպերացիայի և ֆինանսական կառավարման ոլորտների հետազոտողների, հաշվապահների, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Информатика

Այս գիրքը ներկայացնում է C++ ծրագրավորման լեզվի հիմունքներն ու ավելի առաջադեմ հասկացությունները՝ նախատեսված ինչպես սկսնակների, այնպես էլ միջին մակարդակի ծրագրավորողների համար։ Այն բացատրում է լեզվի հիմնական կառուցվածքը՝ փոփոխականներ, տվյալների տիպեր, օպերատորներ, պայմանական և ցիկլային կառույցներ, ինչպես նաև ֆունկցիաների և դասերի օգտագործումը օբյեկտ-կողմնորոշված ծրագրավորման համատեքստում։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում C++-ի կարևոր առանձնահատկություններին՝ հիշողության կառավարմանը, ցուցիչներին, հղումներին, ստանդարտ գրադարանին (STL) և կաղապարներին (templates)։ Նյութը ներառում է գործնական օրինակներ և առաջադրանքներ, որոնք օգնում են ամրապնդել ծրագրավորման հմտությունները և զարգացնել ալգորիթմական մտածողությունը։ Գիրքը կառուցված է քայլ առ քայլ ուսուցման սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով աստիճանաբար անցնել պարզ ծրագրերից դեպի ավելի բարդ նախագծերի իրականացում։ Այն օգտակար է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները C++ լեզվի և համակարգային ծրագրավորման ոլորտում։

Лингвистика

Գիտական աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի եղանակավորող մասնիկների լեզվաբանական բնույթի, կառուցվածքային, իմաստային, գործառական և տիպաբանական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում եղանակավորող մասնիկների տեղը գերմաներենի քերականական համակարգում, դրանց փոխհարաբերությունները խոսքի այլ մասերի հետ, ինչպես նաև խոսողի վերաբերմունքի, հաղորդակցական մտադրության և արտահայտության գնահատողական երանգների ձևավորման գործում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմաներենին բնորոշ doch, ja, eben, halt, wohl, denn, mal, schon և այլ եղանակավորող մասնիկների իմաստագործառական առանձնահատկություններին, դրանց կիրառության պայմաններին և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրսևորվող նշանակություններին։ Ուսումնասիրվում են եղանակավորող մասնիկների դասակարգման տեսական սկզբունքները, դրանց տարբերակման չափանիշները, բառային և քերականական հատկանիշները, ինչպես նաև լեզվաբանական տարբեր ուղղություններում առաջարկվող մեկնաբանությունները։ Քննության են առնվում եղանակավորության՝ որպես լեզվական կարգի արտահայտման միջոցները, խոսողի սուբյեկտիվ վերաբերմունքի դրսևորումները, ասույթի հաղորդակցական ուղղվածությունը և մասնիկների մասնակցությունը խոսքի իմաստային կառուցվածքի ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է եղանակավորող մասնիկների շարահյուսական վարքագծի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ նախադասության մեջ դրանց դիրքային առանձնահատկությունները, տարբեր տեսակի նախադասություններում կիրառության սահմանափակումները և շարահյուսական այլ բաղադրիչների հետ ունեցած փոխազդեցությունները։ Դիտարկվում են պատմողական, հարցական, հրամայական և բացականչական նախադասություններում եղանակավորող մասնիկների գործառույթները, դրանց ազդեցությունը ասույթի հուզական, գնահատողական և հաղորդակցական երանգավորման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մասնիկների բազմիմաստությանը, համատեքստային պայմանավորվածությանը և այն հանգամանքին, որ նույն լեզվական միավորը տարբեր խոսքային իրավիճակներում կարող է արտահայտել հաստատում, ենթադրություն, համոզվածություն, զարմանք, մեղմացում, առարկություն կամ հաղորդակցական այլ վերաբերմունքներ։ Ուսումնասիրվում են եղանակավորող մասնիկների և մակբայների, շաղկապների, ձայնարկությունների ու այլ գործառական բառերի միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց քերականական կարգավիճակի որոշման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում մասնիկների հնչերանգային առանձնահատկություններին, շեշտադրության հետ ունեցած փոխհարաբերություններին և բանավոր հաղորդակցության ընթացքում դրանց գործառական նշանակությանը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում եղանակավորող մասնիկների տիպաբանական բնութագրերը, գերմաներենի համապատասխան լեզվական միջոցների համեմատությունը այլ լեզուներում եղանակավորություն արտահայտող կառույցների հետ և տարբեր լեզվական համակարգերում դրանց հնարավոր գործառական համարժեքությունների բացահայտումը։ Քննարկվում են մասնիկների իմաստների համեմատական վերլուծության դժվարությունները, լեզուների կառուցվածքային տարբերություններով պայմանավորված առանձնահատկությունները և հաղորդակցական նշանակությունների փոխանցման հնարավոր եղանակները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում գերմաներենի եղանակավորող մասնիկների թարգմանության խնդիրը, քանի որ դրանց արտահայտած իմաստային և գործաբանական երանգները հաճախ չունեն այլ լեզուներում անմիջական բառային համարժեքներ և պահանջում են համատեքստային մեկնաբանություն։ Կարևորվում են նաև եղանակավորող մասնիկների գործածության ուսումնասիրությունը գերմաներենի՝ որպես օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում, սովորողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացումը և բնական խոսքի իմաստային նրբերանգների ճիշտ ընկալման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության շրջանակներում կարող են դիտարկվել լեզվական նյութի նկարագրական, համեմատական, գործառական և համատեքստային վերլուծության մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու եղանակավորող մասնիկների դերը խոսքի կազմակերպման և հաղորդակցական փոխազդեցության մեջ։ Հետազոտությունը նպաստում է գերմաներենի քերականական համակարգի, եղանակավորության լեզվական արտահայտման միջոցների, խոսքի գործաբանական կառուցվածքի և լեզվական տիպաբանության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել գերմանագետների, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության մասնագետների, քերականագետների, թարգմանաբանների, գերմաներենի դասավանդողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բանասիրական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։