Գառնուկը և լուսատտնիկը

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում ածականի առկայացման (attributive realization) իմաստագործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ածականների դերը գոյականական խմբերի կառուցվածքում և դրանց իմաստային բեռնվածության ձևավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դեպքերը, երբ ածականը հանդես է գալիս որպես գոյականին նախորդող որոշիչ բաղադրիչ՝ ձևավորելով անվանական բառակապակցություններ, և ուսումնասիրում է դրանց ազդեցությունը հաղորդակցական իմաստի ճշգրտման վրա։ Գրքում դիտարկվում են ածականների սեմանտիկ դասերը՝ որակական, հարաբերական և գնահատողական, ինչպես նաև դրանց համադրման և կարգավորման օրինաչափությունները բազմաբաղադրիչ կառուցվածքներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ածականների գործառական բազմազանությանը՝ ընդգծելով նրանց դերը նկարագրության, դասակարգման, գնահատման և տեղեկատվության կոնկրետացման գործընթացներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ածականների դիրքային վարքագիծը, շարահյուսական սահմանափակումները և համատեղելիությունը այլ խոսքի մասերի հետ՝ կորպուսային լեզվաբանության և գործառական-հաղորդակցական մոտեցումների համադրությամբ։ Աշխատությունը ընդգծում է ածականի առկայացման կարևորությունը անգլերենի իմաստային ճշգրտության և խոսքային տնտեսման ապահովման գործում։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, անգլերենի ուսուցիչների և թարգմանաբանության ոլորտի մասնագետների համար։

Педагогика

Մանկավարժական, ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտային կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների օլիմպիական դաստիարակության մեթոդիկայի առանձնահատկությունների, դրա կազմակերպման սկզբունքների և կրթադաստիարակչական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում օլիմպիական կրթության տեսական հիմունքները, օլիմպիական շարժման պատմական և գաղափարական արժեքները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարրական դպրոցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխաների տարիքային, հոգեբանական և ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման ու դաստիարակության մեթոդների ընտրությանը։ Վերլուծվում են արդար մրցակցության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, ազնվության, պատասխանատվության և առողջ ապրելակերպի գաղափարների ձևավորման մանկավարժական հնարավորությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, շարժախաղերի, մարզական միջոցառումների, թեմատիկ զրույցների և ճանաչողական առաջադրանքների կիրառման առանձնահատկությունները օլիմպիական արժեքների յուրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օլիմպիական դաստիարակության կազմակերպման տարբեր մեթոդական մոտեցումները, ուսուցիչների մանկավարժական գործունեությունը, սովորողների մասնակցության խթանման միջոցները և կրթական արդյունքների գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, դպրոցի և մարզական կազմակերպությունների համագործակցության նշանակությանը երեխաների ֆիզիկական ակտիվության, սոցիալական հմտությունների և դրական արժեքային կողմնորոշումների զարգացման գործում։ Կարևորվում է օլիմպիական դաստիարակության ներառումը տարրական կրթության ընդհանուր համակարգում՝ երեխաների բազմակողմանի զարգացման, թիմային աշխատանքի և առողջ մրցակցային վարքագծի ձևավորման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական կրթության մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության մեթոդիկայի, սպորտային մանկավարժության և օլիմպիական կրթության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Հրատարակությունը նվիրված է 1914–1915 թվականներին Թուրքիայից, Պարսկաստանից և Թուրքիային սահմանակից տարածքներից տեղափոխված փախստականների մեկօրյա մարդահամարի տվյալների ներկայացմանը։ Նյութը կարևոր պատմաժողովրդագրական սկզբնաղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին և պատերազմի սկզբնական շրջանում բնակչության տեղաշարժերը, փախստականների թվաքանակը, ազգային կազմը, բնակության վայրերը և սոցիալական վիճակը։ Մարդահամարի շրջանակում ընդգրկված են տարբեր էթնիկ և կրոնական խմբերի ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ հայեր, ասորիներ, հույներ և այլ համայնքների անդամներ, ինչը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարածաշրջանում տեղի ունեցող լայնածավալ միգրացիոն գործընթացների բազմազանության մասին։ Հատուկ նշանակություն ունի հայ փախստականների վերաբերյալ տեղեկությունը, քանի որ այն առնչվում է Օսմանյան կայսրության և հարակից տարածքների բնակչության տեղահանությունների, պատերազմի հետևանքով առաջացած մարդասիրական ճգնաժամի և փախստականների՝ Անդրկովկասում ու այլ շրջաններում ապաստանելու գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակության տվյալները կարող են օգտագործվել փախստականների թվի, տարածքային բաշխվածության և ժողովրդագրական կազմի վերաբերյալ վիճակագրական ու համեմատական ուսումնասիրություններ կատարելու համար։ Միաժամանակ մարդահամարի փաստաթղթային բնույթը թույլ է տալիս հետազոտողներին վերականգնել ժամանակաշրջանի պետական և հասարակական կառույցների կողմից փախստականների հաշվառման ու կազմակերպման մեխանիզմները։ Նյութը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ արձանագրում է պատերազմի և բռնի տեղաշարժերի հետևանքով ձևավորված բնակչական իրավիճակը՝ նախքան հետագա իրադարձությունների ամբողջ ծավալի զարգացումը։ Հրատարակությունը կարող է կարևոր սկզբնաղբյուր լինել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների մարդասիրական պատմության, հայ գաղթականության, տարածաշրջանային ժողովրդագրության և բռնի միգրացիաների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ժողովրդագրագետներին, ազգագրագետներին, հայագետներին, ցեղասպանագիտության և միգրացիայի պատմության մասնագետներին, աղբյուրագետներին, արխիվագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է 1990 թվականին Հայաստանի գրադարանային համակարգում գործող գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գործունեության ուսումնասիրությանը, կատարված աշխատանքների արդյունքների վերլուծությանը և դրանց կազմակերպման կատարելագործմանն ուղղված մեթոդական առաջարկությունների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, գրքային ֆոնդերի համալրման և օգտագործման, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի, մատենագիտական ու տեղեկատվական ծառայությունների և համակարգերի կառավարման հիմնական ուղղությունների գնահատման վրա։ Քննության են առնվում հաշվետու ժամանակաշրջանում գրադարանների գործունեությունը բնութագրող ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները և տարբեր համակարգերում արձանագրված արդյունքները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինչպես արդյունավետ փորձը, այնպես էլ կազմակերպչական ու մեթոդական բնույթի խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխհարաբերություններին, աշխատանքների համակարգմանը, միասնական ֆոնդի կազմակերպմանը, գրականության շրջանառությանը և ընթերցողական պահանջարկի բավարարման հնարավորություններին։ Կարևորվում է բնակչության տարբեր խմբերի գրադարանային սպասարկման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ընթերցողների ներգրավման միջոցները, գրքի և ընթերցանության տարածման աշխատանքները, ինչպես նաև մշակութային ու կրթական միջոցառումների կազմակերպումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գրքային ֆոնդերի կազմի և օգտագործման արդյունավետության, նոր գրականության համալրման, պահպանության, դասակարգման և ընթերցողներին հասանելի դարձնելու խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատու-մատենագիտական գործունեությանը, կատալոգների և քարտարանների կազմակերպմանը, գրադարանային տեղեկատվության տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների ուսումնասիրմանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանային աշխատողների մասնագիտական գործունեությանը, աշխատանքի պլանավորմանը, հաշվառմանն ու հաշվետվությանը, մեթոդական օգնության կազմակերպմանը և մասնագետների փորձի տարածմանը։ Ներկայացվող մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն նպաստել աշխատանքների առավել համակարգված կազմակերպմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը, առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և տարբեր գրադարանային ստորաբաժանումների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է համակարգի կազմակերպական վիճակը, մասնագիտական առաջնահերթությունները, ընթերցողական սպասարկման առանձնահատկությունները և գրադարանների առջև ծառացած խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական գործունեության և մշակութային հաստատությունների կառավարման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանային աշխատողների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է թյուրքական լեզուներում ընտանի կենդանիների անվանումների բառագիտական, ստուգաբանական և պատմահամեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կենդանանունների ծագումը, կառուցվածքը, իմաստային զարգացումը և տարբեր լեզուներում դրանց համապատասխանությունները։ Հետազոտության կենտրոնում ընտանի կենդանիներին վերաբերող բառապաշարային շերտն է, որը կարևոր նյութ է ոչ միայն լեզվական համակարգերի, այլև թյուրքալեզու ժողովուրդների ավանդական տնտեսության, կենցաղի և մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Քննության են առնվում տարբեր կենդանատեսակների, դրանց սեռի, տարիքի, արտաքին հատկանիշների և տնտեսական նշանակության հետ կապված անվանումները՝ համադրելով տարբեր թյուրքական լեզուներում ու բարբառներում պահպանված ձևերը։ Պատմահամեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու ընդհանուր թյուրքական ծագում ունեցող բառերը, հետագա լեզվական զարգացման ընթացքում ձևավորված տարբերակները և այլ լեզուներից կատարված փոխառությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հնչյունական համապատասխանություններին և այն փոփոխություններին, որոնց հետևանքով նույն պատմական հիմքից առաջացած բառերը տարբեր լեզուներում ստացել են տարբեր արտասանական ու ձևաբանական տեսք։ Ստուգաբանական քննությունը կարող է նպաստել բառերի ավելի հին ձևերի վերականգնմանը և դրանց սկզբնական իմաստների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև կենդանանունների իմաստային զարգացումները, փոխաբերական կիրառությունները և դրանց հիմքով ստեղծված դարձվածային կամ ածանցյալ միավորները։ Լեզվական նյութը կարող է համադրվել պատմական, ազգագրական և մշակութաբանական տվյալների հետ, քանի որ ընտանի կենդանիների անվանումների բազմազանությունը հաճախ արտացոլում է անասնապահության առանձնահատկությունները և կենդանիների դերը ավանդական հասարակության մեջ։ Տարբեր լեզուների տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս նաև որոշելու բառապաշարային ընդհանրությունների և տեղային առանձնահատկությունների աշխարհագրական տարածվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է թյուրքագիտության, պատմահամեմատական լեզվաբանության, ստուգաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ ընտանի կենդանիների անվանումների միջոցով բացահայտելով թյուրքական լեզուների բառապաշարի պատմական զարգացման և մշակութային փոխազդեցությունների մի շարք օրինաչափություններ։

Право

Աշխատությունը նվիրված է անձի արժանապատվության՝ որպես հիմնարար սահմանադրաիրավական արժեքի պաշտպանության տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի շրջանակում։ Քննության կենտրոնում են արժանապատվության իրավական բովանդակությունը, մարդու հիմնարար իրավունքների համակարգում դրա նշանակությունը և պետական իշխանության մարմինների պարտականությունները՝ այն հարգելու, պաշտպանելու և հնարավոր խախտումները կանխելու ուղղությամբ։ Արժանապատվությունը դիտարկվում է որպես մարդու իրավական կարգավիճակի առանցքային հիմքերից մեկը, որը սերտորեն փոխկապակցված է անձնական ազատության, հավասարության, մասնավոր կյանքի, ֆիզիկական և հոգեբանական անձեռնմխելիության, պատվի ու հեղինակության պաշտպանության և այլ իրավունքների հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սահմանադրական նորմերը, օրենսդրական կարգավորման մեխանիզմները և իրավական պաշտպանության միջոցները, որոնց միջոցով անձը կարող է պաշտպանել իր իրավունքները պետական մարմինների, պաշտոնատար անձանց կամ այլ սուբյեկտների գործողությունների հետևանքով առաջացած միջամտություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության բացասական և դրական պարտավորությունների հարաբերակցությանը. մի կողմից՝ պետական մարմինները պետք է ձեռնպահ մնան մարդու արժանապատվությանը անհամաչափ միջամտությունից, մյուս կողմից՝ անհրաժեշտ են արդյունավետ իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ հնարավոր խախտումները կանխելու և դրանց հետևանքները վերացնելու համար։ Քննության են առնվում դատական պաշտպանության, սահմանադրական վերահսկողության և մարդու իրավունքների պաշտպանության այլ իրավական կառուցակարգերի դերը, ինչպես նաև իրավական պաշտպանության արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արժանապատվության պաշտպանության խնդրին քրեական արդարադատության, ազատությունից զրկման, վարչական հարաբերությունների, սոցիալական պաշտպանության և պետական ծառայությունների մատուցման համատեքստերում, որտեղ անձը կարող է գտնվել պետության նկատմամբ առավել խոցելի վիճակում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև ազգային իրավակարգավորման և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների համադրություն՝ բացահայտելու դրանց փոխազդեցությունն ու իրավական պաշտպանության զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն սահմանադրական իրավունքի և մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտների համար՝ նպաստելով արժանապատվության իրավական բովանդակության հստակեցմանը, պաշտպանության մեխանիզմների արդյունավետության գնահատմանը և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման ուղղությունների ձևավորմանը։