Գերմանա-թուրքական հարաբերությունները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը (դաշնակցային հարաբերությունների փոխակերպումները) 1918-1939 թթ.

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում քլորօրգանական պեստիցիդներով շրջակա միջավայրի աղտոտվածության հիգիենիկ գնահատմանը և դրանցից բխող ռիսկերի նվազեցման ուղիների հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այս կայուն քիմիական միացությունների տարածվածությունը, դրանց կուտակման և շրջակա միջավայրում պահպանման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատել մարդու առողջության և էկոհամակարգերի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հողում, ջրում, գյուղատնտեսական արտադրանքում և այլ միջավայրերում քլորօրգանական պեստիցիդների առկայությունը և կոնցենտրացիաները, դրանց տարածական բաշխվածությունը և բնակչության հնարավոր ազդեցության հիմնական ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային շղթայի միջոցով մարդու օրգանիզմ ներթափանցման հնարավորությանը, ինչպես նաև այդ նյութերի կենսակուտակման և երկարատև պահպանման հատկություններին։ Հիգիենիկ գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի հայտնաբերված մակարդակների համեմատությունը թույլատրելի կամ առողջապահական չափանիշների հետ՝ հնարավոր վտանգի աստիճանը որոշելու համար։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև քլորօրգանական պեստիցիդների օգտագործման պատմական և ներկայիս ազդեցության ուսումնասիրություն, դրանց տարածման պատճառների բացահայտում և առավել ռիսկային տարածքների առանձնացում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ռիսկերի նվազեցման միջոցառումներին՝ ներառյալ աղտոտված տարածքների մշտադիտարկումը, սննդամթերքի անվտանգության վերահսկողությունը, վտանգավոր նյութերի պատշաճ պահեստավորումն ու հեռացումը, ինչպես նաև բնակչության և մասնագիտական խմբերի իրազեկման բարձրացումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելիչ և կառավարչական այնպիսի մոտեցումների հիմնավորումը, որոնք կարող են սահմանափակել մարդու և շրջակա միջավայրի շփումը կայուն թունավոր աղտոտիչների հետ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ շրջակա միջավայրի հիգիենիկ վերահսկողության, քիմիական անվտանգության, սննդամթերքի անվտանգության և հանրային առողջության պաշտպանության ոլորտներում՝ նպաստելով Հայաստանում քլորօրգանական պեստիցիդներով պայմանավորված հնարավոր ռիսկերի բացահայտմանը, գնահատմանը և նվազեցմանը։

География

Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները վերաբերում են 15–17-րդ դարերում եվրոպացի ծովագնացների և հետազոտողների իրականացրած ճանապարհորդություններին, որոնք հանգեցրին նոր մայրցամաքների, ծովային ուղիների և մշակույթների բացահայտմանը։ Այս ժամանակաշրջանը հաճախ կոչվում է նաև Մեծ աշխարհագրական հայտնագործությունների դարաշրջան և կապված է այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են Պորտուգալիան և Իսպանիան, որոնք առաջինն էին սկսում համակարգված ծովային հետազոտություններ՝ նպատակ ունենալով գտնել նոր առևտրային ուղիներ դեպի Ասիա և այլ տարածաշրջաններ։ Նավարկողները, ինչպիսիք են Քրիստափոր Կոլումբոսը, որը 1492 թվականին հասավ Ամերիկա՝ կարծելով, թե հայտնաբերել է Ասիայի արևմտյան ճանապարհը, Վասկո դա Գաման, ով շրջանցելով Աֆրիկան հասավ Հնդկաստան, և Ֆեռնան Մագելանը, որի արշավախումբը առաջին անգամ իրականացրեց աշխարհը շրջանցող ճանապարհորդություն, զգալիորեն ընդլայնեցին մարդկության պատկերացումները Երկրի մասին։ Այս հայտնագործությունները ոչ միայն փոխեցին աշխարհագրական գիտելիքները, այլ նաև խթանեցին միջազգային առևտուրը, գաղութացման գործընթացները, մշակութային փոխազդեցությունները և երբեմն նաև հակամարտությունները տարբեր ժողովուրդների միջև՝ ձևավորելով ժամանակակից աշխարհաքաղաքական և տնտեսական համակարգերի հիմքերը։

Культура

Այս աշխատությունը վերաբերում է մասսայական գրադարանների տարեկան աշխատանքի գնահատման նորմաների մշակման և կիրառման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով գրադարանագիտության, տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման և մշակութային կառավարման փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ձևավորել գրադարանների գործունեության արդյունավետության գնահատման չափորոշիչների համակարգ, որը հնարավորություն կտա օբյեկտիվորեն գնահատել գրադարանների աշխատանքը տարեկան հաշվետվությունների և վիճակագրական ցուցանիշների հիման վրա։ Ուսումնասիրվում են գրադարանների հիմնական գործառույթները՝ գրքային ֆոնդի համալրում և պահպանում, ընթերցողների սպասարկում, տեղեկատվական ծառայությունների մատուցում, մշակութային և կրթական միջոցառումների կազմակերպում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության չափման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քանակական և որակական ցուցանիշների համադրությանը՝ այցելությունների թիվ, ընթերցողների ակտիվություն, գրքային շրջանառություն, միջոցառումների ազդեցություն և տեղեկատվական ծառայությունների որակ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է գնահատման նորմաների դերը գրադարանային կառավարման համակարգի կատարելագործման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և ծառայությունների որակի բարձրացման գործընթացում։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձը և գրադարանային վիճակագրության ստանդարտացման մոտեցումները, որոնք կարող են կիրառվել տեղական համակարգի զարգացման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրադարանագիտության և մշակութային կառավարման ոլորտում՝ նպաստելով մասսայական գրադարանների աշխատանքի գնահատման ավելի համակարգված և արդյունավետ մեթոդաբանության ձևավորմանը։

Религия

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1823 թվականի օրացուցային տվյալները՝ ըստ հին տոմարի՝ զուգահեռ նշելով Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունները։ Հին տոմարի կիրառությունը ցույց է տալիս ժամանակի հաշվարկման ավանդական եղանակի շարունակականությունը և դրա նշանակությունը հայկական եկեղեցական ու հասարակական միջավայրում։ Քրիստոնեական և հայոց թվագրումների համադրումը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողներին համեմատելու տարբեր ժամանակագրական համակարգերը և ճիշտ կողմնորոշվելու ամսաթվերի հարցում։ Օրացույցը ծառայում էր տարվա ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հաջորդականությունը ներկայացնելուն, օգնում էր կազմակերպել առօրյա գործերը, հիշել կարևոր իրադարձությունները և հետևել տարվա ընթացքին։ Հայ եկեղեցական կյանքում նման օրացուցային հրատարակություններն առանձնահատուկ նշանակություն ունեին նաև տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակը որոշելու համար։ Հին տոմարի հիշատակումը կարևոր է տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված օրացուցային համակարգերի և դրանց փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այսպիսի տպագիր օրացույցները վկայում են ժամանակի հաշվարկման, ազգային ժամանակագրական ավանդույթի պահպանման և հոգևոր կյանքի կազմակերպման մշակույթի մասին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են հայ տոմարագիտության, եկեղեցական պատմության և 19-րդ դարի հայկական գրատպության ուսումնասիրության համար։

Физика

Այս աշխատությունը նվիրված է բնության երևույթների ճանաչմանն ու դրանց հիմքում ընկած օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Վերնագրում գործածված «բանալի» բառը խորհրդանշում է բնության գաղտնիքներն ու բնական գործընթացները հասկանալու միջոցը՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի գիտական դիտարկման և բացատրության աշխարհ։ Բնական երևույթների ուսումնասիրությունը ներառում է շրջակա միջավայրում տեղի ունեցող փոփոխությունների, ֆիզիկական գործընթացների, բնության ուժերի և դրանց փոխազդեցությունների ճանաչումը։ Նման բնագիտական գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել գիտելիքի տարածման գործում՝ նպաստելով բնական աշխարհի նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը և առօրյա դիտարկումները գիտական մտածողության միջոցով մեկնաբանելու կարողության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես բնության երևույթների վերաբերյալ գիտելիքները ներկայացնող գիտահանրամատչելի հրատարակություն, որի նպատակային նշանակությունը կապված է բնագիտական աշխարհայացքի ընդլայնման հետ։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն բնագիտական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով բնության ճանաչման և գիտական տեղեկությունների հայերեն տարածման ավանդույթը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում բնագիտության, գիտության պատմության և հայ կրթամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Литература

Աղայան. Երկեր աշխատությունը հայ մանկական գրականության և բանահյուսական մշակույթի կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է Հովհաննես Աղայանի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ներառելով նրա պատմվածքները, բանաստեղծությունները, մանկական գրական գործերը և ուսուցողական բնույթի նյութերը, գիրքը առանձնանում է պարզ, մատչելի լեզվով և դաստիարակչական ուղղվածությամբ, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցնում բարոյական արժեքները, հայրենասիրությունը և կրթական գաղափարները, ինչպես նաև ժողովրդական բանահյուսության տարրերի կիրառումը, միաժամանակ այն ընդգծում է Աղայանի դերը հայ մանկական գրականության ձևավորման և դպրոցական կրթության զարգացման գործում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և մանկավարժական մտքի ուսումնասիրության համար։