Համաշխարհային օվկիանոսի ջրերի դինամիկան, դերն ու նշանակությունն աշխարհագրական թաղանթում

Медицина

Գիրքը նվիրված է երեխաների շրջանում հանդիպող պարբերական հիվանդության՝ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդի, կլինիկական և գենետիկական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդության առաջացման մեխանիզմները, ժառանգական նախատրամադրվածությունը, գենետիկական գործոնները և այն բազմազան կլինիկական դրսևորումները, որոնց միջոցով հիվանդությունը կարող է արտահայտվել մանկական տարիքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության ախտորոշման ժամանակակից սկզբունքներին՝ ներառյալ կլինիկական տվյալների գնահատումը, ընտանեկան և ժառանգական պատմության ուսումնասիրությունը, լաբորատոր ցուցանիշների վերլուծությունը և մոլեկուլագենետիկական հետազոտությունների նշանակությունը։ Գրքում քննարկվում են նաև հիվանդության տարբեր կլինիկական ձևերի տարբերակիչ ախտորոշման հարցերը, հնարավոր բարդությունները և երկարաժամկետ հետևանքները, հատկապես կրկնվող բորբոքային նոպաների ու դրանց հետևանքով օրգանների վնասման ռիսկը։ Առանձին բաժիններում ներկայացվում են բուժման ժամանակակից մոտեցումները, դեղորայքային թերապիայի սկզբունքները, բուժման արդյունավետության գնահատումը, հիվանդների երկարաժամկետ հսկողությունը և բարդությունների կանխարգելումը։ Կարևորվում է նաև անհատականացված բուժման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով երեխայի տարիքը, հիվանդության կլինիկական ընթացքը, գենետիկական առանձնահատկությունները և բուժման նկատմամբ արձագանքը։ Աշխատությունը համադրում է կլինիկական մանկաբուժության և բժշկական գենետիկայի տեսանկյունները՝ օգնելով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հիվանդության ախտորոշման, կանխատեսման և բուժման վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկաբույժների, ռևմատոլոգների, գենետիկների, ընտանեկան բժիշկների, բժշկական բուհերի ուսանողների, կլինիկական օրդինատորների և պարբերական հիվանդությամբ երեխաների բուժմամբ ու դիտարկմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային-ազատագրական պայքարի նշանավոր գործիչ Անդրանիկ Օզանյանի գործունեությանը և նրա դերին XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հայ հեղափոխական շարժման զարգացման գործընթացում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմաքաղաքական պայմանների վրա, որոնցում ձևավորվեցին արևմտահայության ազգային և քաղաքական պահանջները, ինքնապաշտպանական նախաձեռնությունները և ազատագրական պայքարի կազմակերպված ձևերը։ Ներկայացվում են Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության հասարակական ու քաղաքական դրությունը, հայկական բնակավայրերի անվտանգության խնդիրները և այդ իրադրության ազդեցությունը ազգային շարժման գաղափարական ու կազմակերպական զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Անդրանիկի՝ որպես ֆիդայական շարժման առաջնորդներից մեկի գործունեությանը, նրա մասնակցությանը հայկական ինքնապաշտպանական պայքարին, կազմակերպչական կարողություններին և ժամանակակիցների շրջանում ունեցած հեղինակությանը։ Քննության են առնվում ֆիդայական խմբերի ձևավորման պատճառները, դրանց նպատակները, հասարակության տարբեր շերտերի հետ ունեցած կապերը և ազգային-ազատագրական շարժման ընդհանուր կառուցվածքում զբաղեցրած տեղը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական քաղաքական կազմակերպությունների և հեղափոխական գործիչների գործունեությանը, նրանց գաղափարական մոտեցումներին ու ազգային խնդրի լուծման վերաբերյալ պատկերացումներին։ Կարևորվում է Անդրանիկի հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա դիրքորոշումների փոփոխությունը պատմական տարբեր փուլերում։ Դիտարկվում են Բալկանյան պատերազմների, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Կովկասյան ռազմաճակատի իրադարձությունների հետ կապված նրա գործունեության հիմնական դրվագները՝ դրանք տեղադրելով տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռազմական առաջնորդի կերպարի և ազգային հերոսի մասին հասարակական պատկերացումների ձևավորման ուսումնասիրությունը։ Այդ տեսանկյունից նրա գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն ռազմական ու քաղաքական պատմության, այլև պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական գաղափարների զարգացման շրջանակում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել անհատի դերը լայնածավալ ազգային շարժումների ընթացքում և հասկանալ, թե ինչպես են քաղաքական գաղափարները, հասարակական պահանջները, ինքնապաշտպանական պայքարը և միջազգային իրադրությունը փոխազդել հայկական ազգային շարժման զարգացման տարբեր փուլերում։ Միաժամանակ նյութը կարևոր է աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ Անդրանիկի գործունեության վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել են բազմազան, երբեմն նաև հակասական գնահատականներ, որոնց համադրումը նպաստում է պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների, ռազմական պատմության, քաղաքական պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

История

Ստորև ներկայացված են 1975 թվականի ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսների մի շարք նշանավոր և պատմականորեն կարևոր իրադարձություններ՝ համաշխարհային համատեքստում։ Ապրիլ 1975 — 1975 թվականի ապրիլի 4-ին ԱՄՆ-ում հիմնադրվում է Microsoft ընկերությունը՝ Բիլ Գեյթսի և Փոլ Ալենի կողմից, ինչը հետագայում դառնում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի ամենաազդեցիկ իրադարձություններից մեկը։ Ապրիլի վերջին՝ ապրիլի 30-ին, ավարտվում է Վիետնամի պատերազմը՝ Սայգոնի անկմամբ և Հյուսիսային Վիետնամի հաղթանակով, ինչը համարվում է 20-րդ դարի կարևոր քաղաքական շրջադարձերից մեկը։ Մայիս 1975 — մայիսին տեղի է ունենում Մայագեսի միջադեպը (Mayaguez incident), երբ ԱՄՆ-ը ռազմական գործողություն է իրականացնում Կամբոջայի կարմիր խմերների դեմ՝ ամերիկյան նավի և անձնակազմի ազատման նպատակով (մայիսի 12–15)։ Այս իրադարձությունը հաճախ դիտարկվում է որպես Վիետնամի պատերազմից հետո ԱՄՆ-ի վերջին ռազմական միջամտություններից մեկը Հարավարևելյան Ասիայում։ Հունիս 1975 — հունիսի ամենանշանավոր իրադարձություններից է Հնդկաստանում արտակարգ դրության (Emergency) հաստատումը, որը սկսվում է 1975 թվականի հունիսի 25-ին վարչապետ Ինդիրա Գանդիի կողմից։ Այս քայլը հանգեցնում է քաղաքական ազատությունների սահմանափակման և մեծ ազդեցություն է ունենում երկրի ներքաղաքական զարգացման վրա։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին գրավիտացիոն դաշտի առկայության պայմաններում քվանտային դաշտերի վարքագծի և դրանցից բխող ֆիզիկական երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քվանտային դաշտի տեսության և կոր տարածաժամանակի երկրաչափության փոխկապակցվածությունն է, երբ գրավիտացիան դիտարկվում է որպես նախապես տրված դասական ֆոն, իսկ նյութի և ճառագայթման դաշտերը նկարագրվում են քվանտային սկզբունքներով։ Քննվում է, թե տարածաժամանակի կորությունը ինչպես կարող է փոփոխել մասնիկների և վակուումային վիճակների սովորական պատկերացումը, դաշտերի տատանումները և դիտորդների կողմից գրանցվող ֆիզիկական մեծությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կոր տարածաժամանակում վակուումի սահմանման խնդրին, քանի որ ընդհանուր դեպքում մասնիկի և վակուումի հասկացությունները կարող են կախված լինել դիտորդից և գրավիտացիոն ֆոնի հատկություններից։ Ուսումնասիրվում են արտաքին դաշտի ազդեցությամբ մասնիկների առաջացման հնարավոր երևույթները, վակուումային բևեռացումը, քվանտային դաշտերի էներգիա-իմպուլսային բնութագրերը և դրանց կապը տարածաժամանակի երկրաչափության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սև խոռոչների և ուժեղ գրավիտացիոն դաշտերի շրջակայքում առաջացող քվանտային ազդեցությունների տեսական վերլուծությունը, ինչպես նաև հորիզոնների առկայության պայմաններում ճառագայթային երևույթների մեկնաբանությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ընդարձակվող տիեզերական մոդելներ, որտեղ ժամանակից կախված երկրաչափությունը կարող է ազդեցություն ունենալ քվանտային դաշտերի վիճակների և մասնիկների առաջացման գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում վերանորմավորման անհրաժեշտությանը, քանի որ տեղային ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկներում առաջացող անվերջությունները պահանջում են համապատասխան տեսական մշակում։ Քննվում է նաև կիսադասական գրավիտացիայի մոտեցումը, որտեղ քվանտային նյութի միջին էներգիա-իմպուլսային հատկությունները կարող են դիտարկվել որպես գրավիտացիոն դաշտի աղբյուր։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է սև խոռոչների ֆիզիկայի, վաղ Տիեզերքի տեսության և քվանտային գրավիտացիայի ավելի ընդհանուր խնդիրների ընկալման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային դաշտի տեսության, հարաբերականության ընդհանուր տեսության և տեսական տիեզերագիտության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով գրավիտացիոն ֆոնի ազդեցությամբ առաջացող քվանտային երևույթների ֆիզիկական և մաթեմատիկական առանձնահատկությունները։

Психология

Այս գիրքը ուսումնասիրում է մահվան հոգեբանական ընկալումները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են մարդիկ տարբեր մշակույթներում և կյանքի տարբեր փուլերում ընկալում մահը, կորստի գաղափարը և մահվան հետ կապված վախերը։ Այն անդրադառնում է մահվան նկատմամբ անհատի հուզական արձագանքներին՝ ներառելով վախ, տագնապ, ընդունում, իմաստավորման փորձեր և հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմներ։ Գրքում քննարկվում են նաև սուգի և կորստի փուլերը, վշտի մշակումը, ինչպես նաև մահացու հիվանդությունների դեպքում հոգեբանական աջակցությունը և պալիատիվ խնամքի հոգեբանական կողմերը։ Հեղինակը ներկայացնում է մահվան ընկալման զարգացումը կյանքի տարբեր տարիքային փուլերում՝ մանկությունից մինչև ծերություն, և վերլուծում է սոցիալական, մշակութային և կրոնական գործոնների ազդեցությունը այդ ընկալումների վրա։ Նյութը համադրում է տեսական մոտեցումներ և կլինիկական դիտարկումներ՝ օգնելով հասկանալ մահվան հետ կապված հոգեբանական գործընթացները և դրանց ազդեցությունը մարդու վարքագծի, արժեքների և կյանքի իմաստավորման վրա։ Գիրքը օգտակար է հոգեբանների, բժշկական մասնագետների, սոցիալական աշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են կյանքի վերջավորության հոգեբանական ուսումնասիրությամբ։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է անկանխատեսելի իրավիճակներում շինարարական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման, կառավարման և վերահսկման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ շինարարական գործընթացը ենթարկվում է նախապես չնախատեսված ազդեցությունների, որոնք կարող են խաթարել աշխատանքների բնականոն ընթացքը, առաջացնել ժամկետների փոփոխություն, լրացուցիչ ծախսեր, նյութերի կամ աշխատուժի պակաս և տեխնիկական ու կազմակերպական դժվարություններ։ Ուսումնասիրվում են շինարարական նախագծերի իրականացման ընթացքում հնարավոր ռիսկերի տեսակները, դրանց առաջացման պատճառները և ազդեցությունը աշխատանքի արտադրողականության, որակի, արժեքի և վերջնաժամկետների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական աղետներին, եղանակային անբարենպաստ պայմաններին, տեխնիկական վթարներին, նյութատեխնիկական մատակարարման խափանումներին, ֆինանսական սահմանափակումներին, նախագծային փոփոխություններին և այլ արտակարգ հանգամանքներին արձագանքելու կազմակերպական մեխանիզմներին։ Աշխատանքում դիտարկվում է ռիսկերի նախնական գնահատման և կանխատեսման նշանակությունը, ինչպես նաև շինարարական կազմակերպության պատրաստվածությունը արագ որոշումներ ընդունելու և ռեսուրսները վերադասավորելու համար։ Կարևորվում են աշխատանքների առաջնահերթությունների սահմանումը, նյութերի և տեխնիկայի արդյունավետ բաշխումը, աշխատուժի անվտանգ կազմակերպումը, այլընտրանքային մատակարարների ներգրավումը և շինարարական ժամանակացույցի օպերատիվ վերանայումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքի անվտանգության ապահովմանը, քանի որ անկանխատեսելի պայմաններում շինարարական գործընթացի արագ վերակազմակերպումը չպետք է իրականացվի աշխատողների անվտանգության պահանջների հաշվին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև շինարարական կազմակերպության և պատվիրատուի, նախագծող, մատակարար և վերահսկող կողմերի միջև հաղորդակցության ու փոխգործակցության մեխանիզմները, որոնք վճռորոշ նշանակություն ունեն ճգնաժամային իրավիճակներում։ Աշխատանքը նպատակ ունի ձևավորել շինարարական գործընթացների ճկուն կառավարման մոտեցում, որի միջոցով հնարավոր կլինի նվազեցնել անկանխատեսելի հանգամանքների բացասական ազդեցությունը և հնարավորինս պահպանել աշխատանքի որակը, անվտանգության մակարդակը, նախատեսված ժամկետներն ու ֆինանսական արդյունավետությունը։ Արդյունքում ներկայացվում են ռիսկերի կառավարման, արագ արձագանքման, ռեսուրսների օպտիմալացման և շինարարական աշխատանքների շարունակականության ապահովման ուղղություններ, որոնք կարող են կիրառվել տարբեր բնույթի շինարարական նախագծերում և նպաստել դրանց դիմակայունության ու կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։