Հայ գիրքը և տպագրական գործը Իրանում 17-րդ դարում (Խաչատուր Վարդապետ Կեսարացի)

История

Հայկական սփյուռքի պատմության որոշ հիմնախնդիրներ-ը պատմագիտական և սփյուռքագիտական վերլուծական աշխատություն է, որը ուսումնասիրում է հայկական սփյուռքի ձևավորման, զարգացման և ինքնակազմակերպման հիմնական փուլերը՝ սկսած վաղ գաղթականական շարժումներից մինչև 20-րդ դարի ցեղասպանությունից հետո ձևավորված մեծածավալ սփյուռքային համայնքները և ժամանակակից գլոբալ սփյուռքի կառուցվածքը, աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հիմնախնդիրներին, որոնք ուղեկցել են սփյուռքահայության պատմական ընթացքը՝ ինքնության պահպանման մեխանիզմները օտար միջավայրերում, լեզվի և մշակույթի փոխանցման դժվարությունները, կրթական և եկեղեցական հաստատությունների դերը, ինչպես նաև հայրենիքի հետ հարաբերությունների քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կողմերը, միաժամանակ քննարկվում են ներսփյուռքային տարբերությունները՝ կապված բնակության երկրներով, սոցիալական ինտեգրման մակարդակով և ազգային ինքնության պահպանման տարբեր մոդելներով, աշխատությունը փորձում է ցույց տալ, որ հայկական սփյուռքը ոչ միայն պատմական հետևանք է, այլ նաև ակտիվ գործոն, որը շարունակաբար ազդել է Հայաստանի պետական, մշակութային և տնտեսական զարգացումների վրա, ձևավորելով փոխկապակցված համակարգ հայրենիքի և աշխարհասփյուռ համայնքների միջև։

Математика

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է VII դարի հայ մաթեմատիկոս վարդապետ Անանի Շիրակացու կողմից ներկայացված խնդիրներին և դրանց լուծումներին՝ ընդգծելով միջնադարյան հայկական գիտության զարգացման առանձնահատկությունները և մաթեմատիկական մտածողության ավանդույթները։ Աշխատությունը վերլուծում է Շիրակացու մաթեմատիկական մեթոդները, օրինակների և խնդիրների կառուցվածքը, թվաբանական և ալգեբրայական մոդելների կիրառումը, ինչպես նաև այն գիտական ու կրթական գործոնը, որը ձևավորել է հայկական միջնադարյան մաթեմատիկական դպրոցը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական վերլուծության տեսանկյունից նրա գործերի պատմամշակութային նշանակությանը, ինչպես նաև այն ուսուցողական արժեքին, որն այդ խնդիրներն ու լուծումները ունեցել են ժամանակակից ուսուցման և գիտական մտածողության համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է մաթեմատիկոսների, պատմաբանների և հայագիտական հետազոտողների համար՝ նպաստելով միջնադարյան հայկական գիտության, մասնավորապես մաթեմատիկական մտածողության զարգացման և պահպանման ուսումնասիրությանը։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է ղեկավարի գործունեության մեջ իշխանության դրդապատճառի հոգեբանական բնույթի, ձևավորման առանձնահատկությունների և կառավարչական գործառույթների իրականացման վրա դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում իշխանության ձգտումը դիտարկվում է որպես անձի վարքը պայմանավորող կարևոր շարժառիթներից մեկը, որը կարող է արտահայտվել որոշումների ընդունման, աշխատակիցների գործունեության կազմակերպման, վերահսկողության, պատասխանատվության բաշխման, հաղորդակցության և կազմակերպության նպատակների իրականացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ղեկավարի անհատական հոգեբանական հատկանիշների, առաջնորդության ոճի և իշխանության նկատմամբ վերաբերմունքի փոխկապակցվածությանը։ Քննության են առնվում իշխանության դրդապատճառի տարբեր դրսևորումները՝ կապված ուրիշների վարքի վրա ազդեցություն գործելու, կազմակերպական գործընթացները վերահսկելու, հեղինակություն ձեռք բերելու և կառավարման համակարգում որոշակի դիրք զբաղեցնելու ձգտումների հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող է տվյալ շարժառիթը տարբեր պայմաններում ունենալ կառուցողական կամ կառավարման արդյունավետությունը սահմանափակող դրսևորումներ։ Կառուցողական ուղղվածության դեպքում այն կարող է նպաստել նախաձեռնողականությանը, պատասխանատվության ստանձնմանը, նպատակների հստակ սահմանմանը և խմբային աշխատանքի համակարգմանը, մինչդեռ չափազանց արտահայտված վերահսկողական ուղղվածությունը կարող է դժվարություններ առաջացնել աշխատակիցների ինքնուրույնության և համագործակցության համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ղեկավարի հիմնական կառավարչական գործառույթների՝ պլանավորման, կազմակերպման, մոտիվացման, վերահսկողության և որոշումների ընդունման գործընթացներում հոգեբանական շարժառիթների դերի բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պաշտոնական լիազորությունների և իրական ազդեցության հարաբերակցությանը, աշխատակիցների հետ միջանձնային հարաբերություններին, վստահության ձևավորմանը, կոնֆլիկտների կառավարմանը և խմբային գործընթացներին։ Հոգեբանական գնահատման և կազմակերպական վարքի ուսումնասիրման մեթոդների միջոցով հնարավոր է բացահայտել իշխանության դրդապատճառի արտահայտվածության և կառավարման տարբեր ոճերի միջև առկա կապերը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կառավարման հոգեբանության, կազմակերպական վարքի և մարդկային ռեսուրսների կառավարման համար՝ հնարավորություն տալով առավել խորությամբ հասկանալ ղեկավարի մոտիվացիոն կառուցվածքը և դրա ազդեցությունը կազմակերպության ներսում ձևավորվող կառավարչական հարաբերությունների ու աշխատանքային գործընթացների վրա։

Политология

Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ընդհանուր ժողովի երեսունութերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ ներկայացնելով հայ համայնքի ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության հերթական փաստաթղթային վկայությունը։ Նման արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժողովական աշխատանքի կազմակերպումը, նիստի ընթացքը, օրակարգային հարցերը և քննարկումների արդյունքում արձանագրված որոշումները։ Դրանք կարևոր նյութ են ազգային կառավարման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ արտացոլում են համայնքի հասարակական կյանքին առնչվող խնդիրների քննարկման և դրանց լուծման ուղիների որոնման գործընթացը։ Արձանագրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել ժողովական ընթացակարգերի, մասնակիցների դիրքորոշումների, առաջարկությունների ներկայացման և որոշումների ձևավորման մասին։ Այն նաև վկայում է ազգային հաստատությունների՝ համայնքային հարցերի կարգավորման և հասարակական ինքնակազմակերպման գործում ունեցած դերի մասին։ Փաստաթուղթը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի պատմությամբ, ազգային կառույցների գործունեությամբ, XIX դարի հայ հասարակական մտքի և վարչական մշակույթի զարգացմամբ հետաքրքրվողների համար։ Այլ նիստերի արձանագրությունների հետ համադրությամբ այն կարող է նպաստել ժողովի գործունեության հաջորդականության, քննարկումների ուղղությունների և ազգային կառավարման պատմական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող ամրոց-բնակատեղիների ճարտարապետական ժառանգության պահպանման, վերականգնման և ժամանակակից օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ամրոց-բնակատեղիների պատմաճարտարապետական առանձնահատկությունները, տարածական կառուցվածքը, պաշտպանական համակարգերը, կառուցապատման սկզբունքները և դրանց դերը հայկական ճարտարապետական ու մշակութային ժառանգության համակարգում։ Վերլուծվում են հուշարձանների պահպանվածության աստիճանը, բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը, կառույցների վնասման ու քայքայման պատճառները և պատմական միջավայրի ամբողջականության պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուշարձանների ուսումնասիրության, փաստագրման, պահպանության, ամրակայման և վերականգնման մեթոդական մոտեցումներին՝ հաշվի առնելով դրանց պատմական արժեքն ու ճարտարապետական ինքնատիպությունը։ Դիտարկվում են նաև տարածքների նպատակահարմար օգտագործման հնարավորությունները՝ մշակութային, կրթական, գիտահետազոտական և զբոսաշրջային գործունեության շրջանակներում։ Քննարկվում է նոր գործառույթների ներդրման և պատմական միջավայրի պահպանման միջև հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտությունը, որպեսզի հուշարձանների օգտագործումը չվնասի դրանց արժեքավոր հատկանիշներին։ Կարևորվում են պահպանական գոտիների սահմանումը, տարածքային պլանավորումը, հնագիտական և ճարտարապետական ուսումնասիրությունների համադրումը, ինչպես նաև պետական և տեղական կառավարման մարմինների մասնակցությունը ժառանգության պահպանության գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում պատմամշակութային հուշարձանների հանրայնացման և կայուն օգտագործման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ամրոց-բնակատեղիների պահպանության և վերականգնման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների զարգացմանը և դրանց՝ ժամանակակից մշակութային կյանքում արդյունավետ ներառմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, վերականգնողների, հնագետների, քաղաքաշինության և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Յուրաքանչյուր երկրի անվտանգության և պաշտպանունակության ապահովումը զարգացման բոլորԱյս թեման վերաբերում է ոչ մետաղական հանքանյութեր արդյունահանող և վերամշակող ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունների գնահատմանը՝ տնտեսական զարգացման և ազգային անվտանգության ապահովման համատեքստում։ Ոչ մետաղական հանքանյութերի արդյունաբերությունը ներառում է շինարարական նյութեր, կավ, ավազ, գիպս, կրաքար, բազալտ, ինչպես նաև տարբեր արդյունաբերական հումք, որոնք լայն կիրառություն ունեն շինարարության, քիմիական արտադրության և ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ։ Այս ոլորտի ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝ հումքի որակով, վերամշակման տեխնոլոգիական մակարդակով, արտադրանքի միջազգային ստանդարտներին համապատասխանությամբ, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացվածությամբ և արտաքին շուկաների հասանելիությամբ։ Տնտեսական տեսանկյունից այս ոլորտը կարող է զգալիորեն նպաստել երկրի արտարժութային մուտքերի աճին, արդյունաբերական դիվերսիֆիկացմանը և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացմանը։ Սակայն արտահանման արդյունավետությունը կախված է նաև ներդրումային միջավայրից, էներգիայի արժեքից, արտադրական ծախսերից և պետական քաղաքականությունից՝ հատկապես հարկային և մաքսային կարգավորումներից։ ժամանակներում մեծապես կախված է եղել զարգացած և կայուն տնտեսությունն ունենալուց, որն ապահովող հիմնական ուղղություններից է արտահանման ուղղված տնտեսությունը / В условиях глобализации и расширения всемирных хозяйственных связей, для обеспечения устойчивого развития национальной экономики значительную роль играет экспортный потенциал, формирование которого происходит на предприятиях, являющихся самостоятельными участниками внешнеэкономической деятельности / Within the context of globalization and expansion of global economic relations, export potential plays a significant role in ensuring a sustainable development of the national economy, formation of which takes place in enterprises that are independent participants of foreign economic activities Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2014, Սեղմագիր՝ 26 էջ [src=123456789/8669] [dspace.nla.am]