Հայաստանի Հանրապետության ագրարային աշխատանքի էկոնոմիկա

Психология

Практическая психология управления աշխատությունը կառավարման և կազմակերպչական հոգեբանության ոլորտի կիրառական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է կառավարչական գործունեության հոգեբանական հիմքերը և ղեկավարի արդյունավետ աշխատանքի պայմանները, այն ներկայացնում է ղեկավար-աշխատակից փոխհարաբերությունների հոգեբանական մեխանիզմները, թիմային աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները, մոտիվացիայի ձևավորման և կոնֆլիկտների լուծման ռազմավարությունները, գիրքը անդրադառնում է նաև ղեկավարական ոճերի առանձնահատկություններին, որոշումների ընդունման հոգեբանական գործոններին և կազմակերպչական հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման միջոցներին, միաժամանակ ընդգրկելով գործնական իրավիճակներ և կառավարման խնդիրների լուծման օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր կառավարման հոգեբանության, բիզնեսի և կազմակերպչական զարգացման ոլորտների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում տնտեսական մրցակցության կարգավորման հիմնախնդիրների տեսական և մեթոդաբանական վերլուծությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական շուկայի կայունության և արդյունավետության ապահովման կարևորությունը։ Վերլուծվում են բանկային ոլորտում մրցակցության ձևավորման առանձնահատկությունները, շուկայի կենտրոնացվածության մակարդակը, ինչպես նաև պետական կարգավորման և վերահսկողության մեխանիզմների ազդեցությունը մրցակցային միջավայրի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամենաշնորհային քաղաքականության գործիքներին, բանկերի վարքագծային մոդելներին և ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է միջազգային փորձի տեսական մոտեցումները և դրանց կիրառելիությունը ՀՀ բանկային համակարգի պայմաններում՝ ընդգծելով կարգավորման և ազատ շուկայի միջև հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է մեթոդաբանական մոտեցումներ և վերլուծական գործիքներ, որոնք կարող են նպաստել բանկային մրցակցության կարգավորման համակարգի կատարելագործմանը և ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և դրա առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն պետական կառույցների գործունեությունն է, որոնց միջոցով վերահսկվում է պետական ֆինանսական միջոցների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման օրինականությունը, արդյունավետությունն ու նպատակային բնույթը։ Ուսումնասիրվում են այդ մարմինների իրավական հիմքերը, լիազորությունների շրջանակը, գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պետական կառավարման համակարգում նրանց տեղն ու դերը։ Աշխատության մեջ կարևոր ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական վերահսկողության իրականացման ձևերին և մեթոդներին, վերահսկող մարմինների իրավունքներին ու պարտականություններին, ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման ընթացակարգերին, ինչպես նաև վերահսկողության արդյունքների հիման վրա համապատասխան միջոցների կիրառման իրավական հնարավորություններին։ Առանձին նշանակություն ունի վերահսկողություն իրականացնող մարմինների անկախության, հաշվետվողականության և օրինականության սկզբունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ ֆինանսական վերահսկողությունը պետք է համատեղի պետական ֆինանսների պաշտպանության անհրաժեշտությունը և վերահսկվող սուբյեկտների օրինական շահերի ապահովումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսական վերահսկողության տարբեր ինստիտուտների միջև լիազորությունների բաշխմանը, փոխգործակցությանը և դրանց իրավասությունների սահմանազատման խնդիրներին։ Կարևոր է նաև վերահսկողության համակարգի համապատասխանությունը իրավական պետության, թափանցիկության, արդյունավետ կառավարման և հանրային ֆինանսների պատասխանատու օգտագործման սկզբունքներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ իրավական գործիքներով է պետությունը վերահսկում հանրային ֆինանսների կառավարումը և ինչպիսի մեխանիզմներով է ապահովվում ֆինանսական կարգապահությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության ոլորտի աշխատակիցների, տնտեսագետների, հետազոտողների և իրավաբանական ու կառավարչական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ հատկապես պետական ֆինանսների իրավական կարգավորման և վերահսկողության ինստիտուցիոնալ համակարգի ուսումնասիրության շրջանակում։

Право

Աշխատությունը նվիրված է իրավական կանխավարկածների ճյուղային մոտեցումների միասնականացման ընդհանուր տեսության հայեցակարգի մշակմանը՝ ընդգծելով իրավական մտածողության կառուցվածքային հիմքերը, կանխավարկածների կիրառման մեխանիզմները և դրանց համակարգային նշանակությունը տարբեր իրավունքի ճյուղերում։ Գրքում վերլուծվում են իրավական կանխավարկածների էությունը որպես իրավական կարգավորման կարևոր գործիք, դրանց դերը իրավական որոշումների ընդունման, ապացուցման բեռի բաշխման և իրավահարաբերությունների կայունության ապահովման գործում։ Հեղինակը դիտարկում է կանխավարկածների տարբեր տեսակները՝ իրավական, փաստական և դատավարական, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները քաղաքացիական, քրեական, վարչական և սահմանադրական իրավունքի ոլորտներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճյուղային իրավակարգավորումների միջև առկա տարբերությունների հաղթահարման և միասնական տեսական մոտեցման ձևավորման անհրաժեշտությանը, որը թույլ կտա ապահովել իրավական համակարգի ներքին համահունչությունը և կանխատեսելիությունը։ Աշխատությունում ներկայացվում է մեթոդաբանական մոտեցում, որը ներառում է իրավական վերլուծության, համեմատական իրավագիտության և համակարգային-կառուցվածքային մեթոդների համադրություն՝ որպես միասնական տեսության մշակման հիմք։ Քննարկվում են նաև իրավական կանխավարկածների կիրառման հիմնախնդիրները դատական պրակտիկայում և դրանց ազդեցությունը արդարադատության արդյունավետության վրա։ Նյութը նպատակ ունի ձևավորել միասնական տեսական հենք, որը կօգնի հստակեցնել իրավական կանխավարկածների տեղը և դերը ժամանակակից իրավական համակարգերում՝ ապահովելով դրանց ավելի հետևողական և գիտականորեն հիմնավորված կիրառություն։

Культура

Այս գիրքը ներկայացնում է Վերածննդի և Նոր դարի Եվրոպայի մշակույթի զարգացման հիմնական փուլերը՝ ընդգրկելով այն պատմական, սոցիալական և գաղափարական գործընթացները, որոնք ձևավորել են եվրոպական քաղաքակրթության նոր կերպարը։ Գրքում վերլուծվում է Վերածննդի դարաշրջանի մարդակենտրոն աշխարհայացքը, հումանիզմի գաղափարների տարածումը, արվեստի և գիտության վերելքը, ինչպես նաև տպագրության և կրթության զարգացման ազդեցությունը հասարակության վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև Նոր դարի Եվրոպայի մշակութային փոփոխություններին՝ ռեֆորմացիային, լուսավորության շարժմանը, գիտական հեղափոխությանը և դրանց հետևանքով ձևավորված նոր մտածողության համակարգին։ Ներկայացվում են գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության և փիլիսոփայության կարևոր ուղղությունները, ինչպես նաև այն անհատականությունները, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել եվրոպական մշակույթի զարգացման վրա։ Գիրքը համադրում է պատմական փաստերը և մշակութաբանական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես է ձևավորվել ժամանակակից եվրոպական մշակութային ինքնությունը։

Педагогика

Այս հրատարակությունը վերաբերում է Հայկյան մարդասիրական ճեմարանի կառավարման, կազմակերպման և գործունեության կարգավորմանը՝ ներկայացնելով կրթական հաստատության ներքին կյանքի համար նախատեսված կարգերի ու կանոնների ամբողջություն։ Վերնագրում օգտագործված «կարգք եւ կանոնք» արտահայտությունը ցույց է տալիս, որ աշխատությունը կանոնադրական կամ կարգավորող բնույթի փաստաթուղթ է, որի նպատակն է սահմանել հաստատության գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, կառավարման ընթացակարգերը և կրթական գործընթացի իրականացման համար անհրաժեշտ պայմանները։ Նման փաստաթղթերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում կրթական հաստատությունների պատմության ուսումնասիրության մեջ, քանի որ արտացոլում են ոչ միայն ուսումնական կազմակերպման ձևերը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանում կրթության, կարգապահության, պատասխանատվության և համայնքային կառավարման վերաբերյալ ընդունված պատկերացումները։ Ճեմարանները պատմականորեն ունեցել են նշանակալի դեր հայ կրթական ու մշակութային կյանքում։ Դրանք ծառայել են գիտելիքի փոխանցմանը, մտավորականների պատրաստմանը և ազգային լեզվի ու մշակութային ժառանգության պահպանմանը։ Հայկական սփյուռքի պայմաններում կրթական հաստատությունները հաճախ ունեցել են նաև ավելի լայն առաքելություն՝ նպաստելով համայնքային կյանքի կազմակերպմանը, երիտասարդ սերնդի կրթությանը և ազգային ինքնության պահպանմանը։ Այդ առումով ճեմարանի կառավարման կանոնների հրատարակումը կարող է դիտարկվել որպես հաստատության գործունեությունը հստակեցնելու և դրա աշխատանքը որոշակի սկզբունքներով կազմակերպելու փորձ։ Վերնագրում առանձնահատուկ նշանակություն ունի «մարդասիրական» բնորոշումը, որը կարող է մատնանշել կրթության բարոյական, մտավոր և հասարակական նպատակների կարևորությունը։ Տասնիններորդ դարի կրթական մտածողության մեջ մարդասիրական կրթությունը հաճախ կապվել է մարդու գիտելիքների ընդլայնման, բարոյական հատկանիշների զարգացման, հասարակական պատասխանատվության ձևավորման և կրթության միջոցով անհատի կատարելագործման գաղափարների հետ։ Այնուամենայնիվ, տվյալ անվանման ճշգրիտ իմաստը և ճեմարանի կրթական ուղղվածության առանձնահատկությունները հնարավոր չէ ամբողջությամբ հաստատել միայն վերնագրի հիման վրա։ Հրատարակության հիմնական նպատակը, ըստ վերնագրի, ճեմարանի կառավարման և առաջնորդության հարցերը կանոնակարգելն է։ Նման կարգերում կարող էին սահմանվել հաստատության պատասխանատուների պարտականությունները, ղեկավարության իրավասությունները, ուսուցիչների և սովորողների վարքագծի պահանջները, կարգապահության պահպանման սկզբունքները, ինչպես նաև ուսումնական առօրյայի կազմակերպման որոշակի ընթացակարգեր։ Հնարավոր է, որ փաստաթուղթն անդրադառնում է նաև հաստատության ներքին կառավարման մարմինների հարաբերություններին, որոշումների ընդունման կարգին և կրթական գործունեության վերահսկմանը։ Սակայն այս հարցերը տվյալ հրատարակության հաստատված բովանդակություն համարել հնարավոր չէ առանց բնագրի ուսումնասիրության։ Վերնագիրը թույլ է տալիս վստահորեն նշել միայն այն, որ աշխատությունը նախատեսված է ճեմարանի կառավարման և առաջնորդության կարգը ներկայացնելու համար։ Հրատարակության պատմական նշանակությունը հատկապես տեսանելի է դառնում Կալկաթայի հայ համայնքի կրթական և մշակութային կյանքի համատեքստում։ Կալկաթան եղել է հայկական սփյուռքի կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ հայ համայնքը զարգացրել է եկեղեցական, կրթական և հասարակական հաստատություններ։ Հնդկաստանի հայ համայնքի պատմությունը կապված է առևտրական գործունեության, համայնքային կազմակերպվածության և ազգային մշակույթի պահպանման ջանքերի հետ։ Այս միջավայրում կրթական հաստատությունների գործունեությունը նպաստել է հայերեն լեզվի, գրագիտության և համայնքային ավանդույթների փոխանցմանը հաջորդ սերունդներին։ Ճեմարանի կառավարման վերաբերյալ կանոնների առկայությունը կարող է վկայել կրթական աշխատանքի կազմակերպվածության և հաստատության գործունեությունը որոշակի իրավական կամ ներքին սկզբունքներով կարգավորելու անհրաժեշտության մասին։ Նման փաստաթղթերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են հայկական համայնքները կազմակերպել կրթական կյանքը իրենց պատմական հայրենիքից հեռու և ինչպիսի մեխանիզմներ են կիրառել հաստատությունների շարունակականությունն ապահովելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ կրթության պատմությամբ, Հնդկաստանի հայ գաղթօջախով, հայկական սփյուռքի ինստիտուցիոնալ զարգացմամբ և տասնիններորդ դարի կրթական կառավարման ձևերով զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես պատմական փաստաթուղթ, քանի որ կանոնադրական բնույթի գրքերը հաճախ պահպանում են հաստատության կազմակերպական սկզբունքների, կրթական առաջնահերթությունների և կառավարման մշակույթի մասին տեղեկություններ, որոնք միշտ չէ, որ արտացոլված են պատմողական աղբյուրներում։ Դրանց ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել կրթական հաստատությունների պատմության վերաբերյալ առկա գիտելիքը և օգնել վերակազմելու համայնքային կյանքի կազմակերպման որոշ կողմեր։ Միաժամանակ, քանի որ մատենագիտական նկարագրության մեջ հեղինակի կամ կազմողի անունը նշված չէ, իսկ տպագրական տվյալները սահմանափակ են, հնարավոր չէ որոշել փաստաթղթի կազմման հանգամանքները, դրա հաստատման ընթացակարգը կամ կանոնների կիրառման կոնկրետ ձևերը։ Այդ մանրամասները պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հրատարակության ամբողջական բնագիրը։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը կարելի է բնութագրել որպես հայկական սփյուռքի կրթական պատմությանը վերաբերող կանոնադրական հրատարակություն, որն արտացոլում է Հայկյան մարդասիրական ճեմարանի կառավարման և կրթական գործունեության կարգավորման ձգտումը։