Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության ոլորտում ինովացիոն գործունեության կառավարման հիմնախնդիրները

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացմանը և մեծ տերությունների քաղաքականությանը 1914–1917 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաքաղաքական ու դիվանագիտական իրադարձությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում պատերազմի սկզբից հետո Հայկական հարցի շուրջ ձևավորված միջազգային իրադրությունը, Օսմանյան կայսրության նկատմամբ տարբեր պետությունների քաղաքական մոտեցումները և հայկական բնակչության դրության վերաբերյալ դիվանագիտական արձագանքները։ Վերլուծվում են Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և ժամանակաշրջանի մյուս ազդեցիկ պետությունների շահերը, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և Հայկական հարցի տեղը միջազգային հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական փաստաթղթերին, միջպետական բանակցություններին, պաշտոնական հայտարարություններին և պատերազմի ընթացքում հայկական տարածքների ու բնակչության ապագայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Դիտարկվում են Հայոց ցեղասպանության տարիներին հայկական բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների վերաբերյալ միջազգային արձագանքները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և խնդրի քաղաքական ու իրավական ընկալումները՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննարկվում է նաև մեծ տերությունների ռազմավարական շահերի ազդեցությունը հայկական պահանջների և Հայկական հարցի միջազգային ներկայացման վրա։ Կարևորվում է տարբեր պետությունների դիրքորոշումների համեմատական ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների դիտարկումը պատերազմի տարբեր փուլերում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական հեղափոխությունների և 1917 թվականի քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը տարածաշրջանային հարաբերությունների ու Հայկական հարցի հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Հայկական հարցը դիտարկել ոչ միայն ազգային պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային դիվանագիտության և մեծ տերությունների քաղաքական մրցակցության շրջանակներում։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է որովայնի խոռոչի օրգանների վիրաբուժական միջամտություններից հետո առաջացող վաղ բարդությունների սոնոգրաֆիկ ախտորոշման հնարավորությունների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել ուլտրաձայնային հետազոտության նշանակությունը հետվիրահատական շրջանում բարդությունների վաղ հայտնաբերման, դրանց բնույթի ճշգրտման և համապատասխան բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում որովայնի խոռոչում հեղուկի կուտակման, հետվիրահատական հեմատոմաների, թարախակույտերի, ինֆիլտրատների, կարերի և անաստոմոզների շրջանում առաջացող փոփոխությունների, ինչպես նաև այլ հնարավոր ախտաբանական վիճակների սոնոգրաֆիկ պատկերի գնահատմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հետվիրահատական նորմալ փոփոխությունները ախտաբանական գործընթացներից տարբերակելու խնդրին, քանի որ վաղ շրջանում հիվանդի օրգանիզմում տեղի ունեցող բնական վերականգնողական փոփոխությունները կարող են դժվարացնել բարդությունների հայտնաբերումը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ուլտրաձայնային հետազոտության ախտորոշիչ հնարավորությունները, դրա կիրառման ցուցումները, հետազոտության մեթոդիկան և ստացված տվյալների կլինիկական մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սոնոգրաֆիկ տվյալների համադրումը հիվանդի կլինիկական վիճակի, լաբորատոր ցուցանիշների և անհրաժեշտության դեպքում այլ ճառագայթային հետազոտությունների արդյունքների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հետվիրահատական բարդությունների վաղ հայտնաբերմանը և դրանց զարգացման կանխարգելմանը, ինչպես նաև հիվանդների բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել վիրաբույժներին, ճառագայթային ախտորոշման մասնագետներին, սոնոգրաֆիստներին, բժշկական հետազոտողներին և կլինիկական բժշկության համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է հետաղետյան շրջանում դեռահասների և պատանիների իրավախախտ վարքի քրեահոգեբանական ու սոցիալհոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են աղետից հետո ձևավորված սոցիալական միջավայրի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը երիտասարդների հոգեբանական վիճակի, սոցիալական հարմարման ու վարքային դրսևորումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների խմբերի, սոցիալ-տնտեսական պայմանների և հասարակական հարաբերությունների դերին իրավախախտ վարքի ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում են դեռահասության և պատանեկության տարիքային հոգեբանական առանձնահատկությունները, հուզական անկայունության, սոցիալական մեկուսացման, միջանձնային հակասությունների և վարքային դժվարությունների հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են ճգնաժամային և հետաղետյան պայմաններում սոցիալական կապերի խաթարման, ընտանեկան ու համայնքային միջավայրի փոփոխությունների և առօրյա կյանքի անկայունության հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում իրավախախտ վարքի դրդապատճառների, սոցիալականացման առանձնահատկությունների և երիտասարդների վարքի վրա միջավայրային գործոնների ազդեցության գնահատմանը։ Կարևորվում է քրեահոգեբանական և սոցիալհոգեբանական տվյալների համատեղ ուսումնասիրությունը՝ իրավախախտումների պատճառների և նպաստող պայմանների առավել ամբողջական բացահայտման համար։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև կանխարգելիչ աշխատանքի, սոցիալական աջակցության, հոգեբանական խորհրդատվության և կրթադաստիարակչական միջոցառումների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, մանկավարժների, իրավաբանների, քրեաբանների, անչափահասների հետ աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Лингвистика

Գիտական աշխատությունը նվիրված է հայերենի և վրացերենի բայական համակարգերում ժամանակի քերականական կարգի արտահայտման միջոցների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և գործառական դրսևորումների զուգադրական-տիպաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում երկու լեզուներում ժամանակային հարաբերությունների ձևավորման և արտահայտման լեզվական մեխանիզմները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները քերականական, իմաստաբանական և գործառական մակարդակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բայական ժամանակաձևերի համակարգերին, ներկայի, անցյալի և ապառնիի արտահայտման եղանակներին, ինչպես նաև ժամանակային իմաստների և գործողության ընթացքի, ավարտվածության ու կրկնության հարաբերակցությանը։ Վերլուծվում են ժամանակի քերականական կարգի փոխազդեցությունները բայի կերպի, եղանակի և այլ քերականական կարգերի հետ՝ հաշվի առնելով հայերենի և վրացերենի կառուցվածքային ու տիպաբանական առանձնահատկությունները։ Զուգադրական քննության միջոցով դիտարկվում են ժամանակաձևերի կազմության ձևաբանական և վերլուծական միջոցները, դրանց կիրառության պայմանները, խոսքային համատեքստում առաջացող իմաստային տարբերությունները և ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է երկու լեզուների բայական համակարգերի տիպաբանական համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժամանակի քերականական կարգի կազմակերպման ընդհանուր օրինաչափություններն ու յուրաքանչյուր լեզվին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակային իմաստների փոխանցման խնդիրներին, հատկապես այն դեպքերում, երբ մի լեզվի որոշակի քերականական ձևը մյուսում չունի անմիջական կառուցվածքային կամ իմաստային համարժեք։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, քերականական տիպաբանության, հայագիտության և վրացագիտության զարգացման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների, ասպիրանտների, թարգմանաբանների, ինչպես նաև հայերենի և վրացերենի քերականական կառուցվածքների ու լեզվական փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու գիտաֆանտաստիկ գրականության դիսկուրսի լեզվաոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բանականի և երևակայականի փոխհարաբերության համատեքստում։ Քննարկվում են գիտաֆանտաստիկ ստեղծագործությունների լեզվական կառուցվածքը, ոճական արտահայտչամիջոցները, բառապաշարի առանձնահատկությունները և գեղարվեստական խոսքի կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական մտածողության և երևակայական պատկերացումների համադրմանը, որոնց միջոցով ձևավորվում են գիտաֆանտաստիկ գրականությանը բնորոշ գեղարվեստական աշխարհները։ Ուսումնասիրվում են գիտական տերմինաբանության, նորաբանությունների, փոխաբերությունների և լեզվական այլ միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը ստեղծագործությունների իմաստային և գեղագիտական բովանդակության ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում իրականության և երևակայության սահմանների լեզվական արտահայտմանը, գիտական հավանականության և գեղարվեստական պայմանականության փոխազդեցությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից լեզվաբանության, ոճագիտության և գրական դիսկուրսի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով գիտաֆանտաստիկ տեքստերի լեզվական ու իմաստաբանական առանձնահատկությունների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գրականագետների, թարգմանիչների, բանասիրության ուսանողների և գիտաֆանտաստիկ գրականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Религия

Մ. Փափազյանի այս աշխատությունը քրիստոնեական քարոզների ժողովածու է, որի նպատակն է հավատացյալ ընթերցողին ներկայացնել քրիստոնեական հավատքի, հոգևոր կյանքի և բարոյական վարքագծի հետ կապված գաղափարներ։ Քարոզը քրիստոնեական ավանդության մեջ կարևոր միջոց է Սուրբ Գրքի ուսմունքները մեկնաբանելու, հավատքի սկզբունքները պարզաբանելու և դրանք առօրյա կյանքի հետ կապելու համար։ Երեք առանձին քարոզների համադրությունը հնարավորություն է տալիս տարբեր թեմաների միջոցով անդրադառնալու քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնարար արժեքներին, անհատի հոգևոր պատասխանատվությանը, խղճի դերին և բարոյական ընտրության նշանակությանը։ Նման աշխատությունները սովորաբար միտված են ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցմանը, այլև ընթերցողի ինքնաքննությանն ու հոգևոր կատարելագործմանը՝ խրախուսելով հավատքի սկզբունքների գիտակցված կիրառումը մարդկային հարաբերություններում և հասարակական կյանքում։ Հրատարակության լեզվական առանձնահատկությունը ևս կարևոր է․ վերնագիրը ներկայացված է հայերեն տառերով՝ օսմանյան թուրքերենի հնչյունական գրությամբ, ինչը վկայում է բազմալեզու մշակութային միջավայրում քրիստոնեական գրականության տարածման մասին։ Այս հանգամանքը գիրքը դարձնում է ուշագրավ նաև Օսմանյան կայսրության հայ համայնքների լեզվական ու կրոնական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քրիստոնեական քարոզչության պատմությամբ, հայ համայնքների հոգևոր մշակույթով, հայերենատառ թուրքալեզու գրականությամբ և XIX դարի կրոնական հրատարակություններով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Այն արժեքավոր նյութ է նաև այն ուսումնասիրությունների համար, որոնք անդրադառնում են լեզվական բազմազանությանը, կրոնական ինքնության արտահայտման ձևերին և հայ տպագիր մշակույթի տարբեր ավանդույթների փոխազդեցությանը։