Հայկական լեռնաշխարհի և Հյուսիսային Միջագետքի պետական կազմավորումների քաղաքական պատմությունը մ.թ.ա. XVII-IX դդ.

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների օրգանիզմում էլեմենտների, մասնավորապես կենսական նշանակություն ունեցող հանքային տարրերի կարգավիճակի հիգիենիկ գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել երեխաների օրգանիզմում տարբեր տարրերի ապահովվածության մակարդակը և բացահայտել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել դրանց հավասարակշռության վրա։ Նախադպրոցական տարիքը օրգանիզմի ինտենսիվ աճի և զարգացման շրջան է, ուստի այս փուլում հանքային տարրերի բավարար և հավասարակշռված ստացումը կարևոր նշանակություն ունի ֆիզիկական զարգացման, նյութափոխանակային գործընթացների և օրգանիզմի բնականոն կենսագործունեության համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են գնահատվել ինչպես անհրաժեշտ միկրոտարրերի, այնպես էլ դրանց հնարավոր պակասի կամ ավելցուկի դրսևորումները՝ հաշվի առնելով երեխաների սննդակարգը, կենսապայմանները, շրջակա միջավայրի առանձնահատկությունները և տարիքային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն տարրերին, որոնց անբավարար կամ անհամաչափ ընդունումը կարող է անդրադառնալ երեխայի աճի և զարգացման գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հիգիենիկ և կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրություն, սնուցման առանձնահատկությունների գնահատում և ստացված տվյալների համեմատություն տարիքային ընդունված չափորոշիչների հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև ռիսկի հնարավոր գործոնների բացահայտումը և երեխաների էլեմենտային կարգավիճակի բարելավմանն ուղղված կանխարգելիչ միջոցառումների հիմնավորումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նախադպրոցական հաստատություններում սնուցման կազմակերպման, երեխաների առողջության պահպանման և սննդային ռիսկերի կանխարգելման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբույժներին, հիգիենիստներին, սնուցման մասնագետներին, առողջապահության կազմակերպիչներին, մանկական հաստատությունների աշխատակիցներին, գիտաշխատողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Лингвистика

Հայ լեզվաբանության պատմություն. Հատոր 1 (սկզբից մինչև մեր օրերը)-ը լեզվաբանական և հայագիտական հիմնարար աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ լեզվաբանության զարգացման ամբողջական պատմական ուղին՝ սկսած հայերենի ուսումնասիրության վաղ փորձերից և գրաբարի գիտական նկարագրություններից մինչև ժամանակակից լեզվաբանական դպրոցների ձևավորումն ու արդի տեսական մոտեցումները, աշխատությունում վերլուծվում են հայ լեզվի ուսումնասիրության հիմնական փուլերը՝ միջնադարյան քերականական ավանդույթները, նոր շրջանի եվրոպական գիտության ազդեցությամբ ձևավորված լեզվաբանական մտածողությունը, ինչպես նաև խորհրդային և անկախության շրջանի գիտական ուղղությունները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի կառուցվածքային ուսումնասիրությանը՝ հնչյունաբանության, ձևաբանության, շարահյուսության և բառագիտության զարգացման պատմական մեկնաբանությամբ, միաժամանակ ներկայացվում են հայ լեզվաբանության խոշոր ներկայացուցիչների գիտական ներդրումները, նրանց մեթոդաբանական մոտեցումները և լեզվի ուսումնասիրության մեջ ներդրված նոր գաղափարները, աշխատությունը նաև ընդգծում է հայերենի տեղը համաշխարհային լեզվաբանական համակարգում՝ որպես հին գրավոր ավանդույթ ունեցող և գիտականորեն բազմակողմանի ուսումնասիրված լեզու։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է երեխաների՝ ծնողների հանդեպ ունեցած բարոյական պարտականություններին և ընտանեկան հարաբերությունների հիմքում ընկած հարգանքի, սիրո, երախտագիտության ու պատասխանատվության սկզբունքներին։ Երկի հիմնական թեման ծնող-երեխա հարաբերությունների բարոյական նշանակությունն է՝ շեշտադրելով ծնողների նկատմամբ պատշաճ վերաբերմունքի, նրանց խնամքի ու հոգատարության գնահատման և ընտանիքի ներսում փոխադարձ պարտավորությունների գիտակցման կարևորությունը։ Ընտանիքը դիտարկվում է որպես մարդու առաջին դաստիարակչական միջավայր, որտեղ ձևավորվում են վարքի սկզբունքները, բարոյական պատկերացումները և հասարակական կյանքի համար անհրաժեշտ արժեքները։ Ծնողների հանդեպ հարգանքը ներկայացվում է որպես անձնական և հասարակական բարոյականության կարևոր բաղադրիչ, որը դրսևորվում է ոչ միայն խոսքերով, այլև առօրյա վարքով, ուշադիր վերաբերմունքով, հնազանդությամբ, օգնությամբ և նրանց կարիքների նկատմամբ հոգատարությամբ։ Նման թեմատիկայով գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ կրթական ու կրոնաբարոյական ավանդույթում, քանի որ նպաստել է երեխաների դաստիարակությանը և ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ ընդունված բարոյական սկզբունքների փոխանցմանը։ Քրիստոնեական ուսմունքում ծնողներին պատվելը համարվում է կարևոր պատվիրաններից մեկը և կապվում է երախտագիտության, սիրո, պատասխանատվության ու ընտանեկան ներդաշնակության պահպանման հետ։ Այս մոտեցման շրջանակում երեխաների պարտականությունները չեն սահմանափակվում միայն ծնողների խոսքերին հետևելով․ դրանք ներառում են նաև նրանց աշխատանքի ու զոհողությունների գնահատումը, դժվարությունների ժամանակ աջակցությունը և ընտանեկան կապերի ամրապնդումը։ Աշխատության դաստիարակչական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է մարդու բնավորության ձևավորման հիմնարար հարցերից մեկին՝ սովորեցնում է ճանաչել իրեն խնամած մարդկանց նկատմամբ ունեցած պարտքը և գիտակցել ընտանեկան հարաբերությունների արժեքը։ Ծնողների ու երեխաների միջև հարգանքի և վստահության վրա հիմնված կապերը կարևոր են ոչ միայն ընտանիքի բարեկեցության, այլև հասարակության բարոյական հիմքերի պահպանման համար։ Այսպիսի գրքերը նախատեսված էին բարոյական գիտելիքների տարածման և երիտասարդ սերնդի վարքի ուղղորդման համար՝ ընտանեկան պարտականությունները ներկայացնելով որպես անձնական հասունության ու հասարակական պատասխանատվության մաս։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնաբարոյական գրականության, մանկավարժական մտքի, ընտանեկան դաստիարակության պատմության և 19-րդ դարի հայերեն կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի դաստիարակչական մոտեցումները, որոնցում ընտանիքը, ծնողների հեղինակությունը և երեխաների բարոյական պարտականությունները դիտարկվել են անհատի ձևավորման ու համայնքային կյանքի շարունակականության կարևոր հիմքեր։

Экономика

Պահանջարկի օրենքը տնտեսագիտության հիմնարար օրենքներից է, որը սահմանում է ապրանքի կամ ծառայության գնի և դրա պահանջարկի քանակի միջև հակադարձ կապը։ Ըստ այս օրենքի՝ այլ հավասար պայմաններում, երբ ապրանքի գինը բարձրանում է, դրա նկատմամբ պահանջարկը նվազում է, իսկ երբ գինը նվազում է՝ պահանջարկը մեծանում է։ Այս կախվածությունը բացատրվում է մի քանի պատճառներով․ առաջինը սպառողի եկամտի ազդեցությունն է, քանի որ գնի բարձրացման դեպքում իրական գնողունակությունը նվազում է, երկրորդը փոխարինման էֆեկտն է, երբ թանկացած ապրանքը փոխարինվում է ավելի էժան այլընտրանքով, և երրորդը նվազող սահմանային օգտակարության սկզբունքն է, ըստ որի՝ յուրաքանչյուր հաջորդ միավորի սպառման օգտակարությունը նվազում է։ Պահանջարկի օրենքը գործում է շուկայական տնտեսության պայմաններում և արտահայտվում է պահանջարկի կորի միջոցով, որը սովորաբար ունի նվազող ուղղություն։ Այն կարևոր դեր ունի գների ձևավորման, արտադրության պլանավորման և շուկայական հավասարակշռության ապահովման գործընթացներում։ Սակայն պետք է նշել, որ որոշ բացառիկ դեպքերում օրենքը կարող է չգործել, օրինակ՝ Գիֆենի կամ Վեբլենի ապրանքների դեպքում, երբ բարձր գինը կարող է նույնիսկ մեծացնել պահանջարկը՝ սոցիալական կամ հեղինակային գործոնների պատճառով։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հանրային կառավարման ոլորտում ներքին աուդիտի համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կառավարման արդյունավետության, հաշվետվողականության, թափանցիկության և պետական միջոցների նպատակային օգտագործման ապահովման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ներքին աուդիտի էությունը, նպատակները, գործառույթները և հանրային կառավարման համակարգում դրա դերը, ինչպես նաև պետական կառավարման մարմիններում ռիսկերի բացահայտման, գնահատման և կառավարման գործընթացների հետ դրա փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին աուդիտի կազմակերպման և իրականացման գործող մեխանիզմներին, աուդիտի անկախությանն ու օբյեկտիվությանը, մասնագիտական կարողություններին, ներքին վերահսկողության համակարգերի գնահատմանը և աուդիտորական առաջարկությունների արդյունավետ իրականացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ՀՀ հանրային հատվածում ներքին աուդիտի ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, պետական կառավարման մարմինների առանձնահատկությունները և գործող համակարգի հիմնական խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ռիսկերի վրա հիմնված աուդիտի կիրառմանը, որը հնարավորություն է տալիս սահմանափակ ռեսուրսներն ուղղել առավել նշանակալի ռիսկերի և կառավարման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ներքին աուդիտի և արտաքին վերահսկողության փոխհարաբերություններին, տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը, աուդիտորական ընթացակարգերի թվայնացմանը և տվյալների վերլուծության ժամանակակից մեթոդների օգտագործմանը։ ՀՀ հանրային կառավարման ոլորտի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ներքին աուդիտի արդյունավետությանը խոչընդոտող կազմակերպական, մասնագիտական և մեթոդաբանական գործոնները և առաջարկելու դրանց հաղթահարման ուղիներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունն ու դրա համադրումը ՀՀ պայմանների հետ՝ ներքին աուդիտի ժամանակակից չափանիշներին համապատասխան զարգացման հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ներքին վերահսկողության համակարգերի ամրապնդմանը, պետական կառավարման մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, ֆինանսական և գործառնական ռիսկերի նվազեցմանը, ինչպես նաև հանրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կառավարմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պետական կառավարման մասնագետներին, ներքին և արտաքին աուդիտորներին, ֆինանսիստներին, տնտեսագետներին, վերահսկողության ոլորտի մասնագետներին, հանրային ֆինանսների հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Философия

Աշխատությունը կիրառական բնույթի է և ուղղված է կազմակերպությունում վաճառքի պլանավորման մեխանիզմների ուսումնասիրմանը, դրանց արդյունավետ կազմակերպմանը և բարելավման ուղիների բացահայտմանը։ Հիմնական թեմաները․ Վաճառքի պլանավորման էությունը և դերը բիզնեսում Վաճառքի կանխատեսում և նպատակների սահմանում Շուկայի վերլուծություն և պահանջարկի գնահատում Վաճառքի ռազմավարությունների մշակում Արդյունավետության գնահատում և վերահսկում Վերլուծական հատվածը․ Գրքում մանրամասն ներկայացվում է, թե ինչպես են այս գործընթացները իրականացվում «Տաշիր Պիցցա»-ում․ Վաճառքի տվյալների հավաքագրում և մշակում Գործունեության ուժեղ և թույլ կողմերի բացահայտում Մրցակցային միջավայրի գնահատում Գործնական առաջարկներ արդյունավետության բարձրացման համար Գրքի առանձնահատկությունները․ Կիրառական և գործնական ուղղվածություն Իրական բիզնեսի օրինակ Տվյալների վրա հիմնված վերլուծություն Հարմար է տնտեսագիտության և կառավարման ուսանողների համար