Հայկազյան լեզվի գործնական բառարան

Литература

Հրատարակությունը բազմահատոր գրական երկի իններորդ մասն է, որի վերնագրի տառադարձված ձևը վկայում է օտարալեզու ստեղծագործության կամ կերպարի անվան հայերեն փոխանցման մասին։ Հատորի ամբողջական բովանդակության և բնագրի նույնականացման վերաբերյալ միայն մատենագիտական տվյալները բավարար չեն՝ ստեղծագործության սյուժեն, հեղինակը կամ ժանրային բոլոր առանձնահատկությունները վստահորեն որոշելու համար։ Այնուամենայնիվ, բազմահատոր հրատարակության մաս լինելը ցույց է տալիս, որ գիրքը նախատեսված է որպես ավելի ընդարձակ գրական շարքի շարունակություն, որի ընթերցումը կարող է կապված լինել նախորդ հատորներում ներկայացված իրադարձությունների և կերպարների հետ։ 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ թարգմանական երկերի տարածումը կարևոր դեր է ունեցել եվրոպական գրականության տարբեր ժանրերի ու թեմաների հասանելիության ընդլայնման գործում։ Նման հրատարակությունները նպաստել են ընթերցողական մշակույթի զարգացմանը, գեղարվեստական արձակի տարածմանը և օտար գրական ստեղծագործությունների ներմուծմանը հայալեզու միջավայր։ Այս հատորը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ոչ միայն որպես առանձին գրական հրատարակություն, այլև որպես Զմյուռնիայի հայ տպագրության և արևմտահայ ընթերցողական կյանքի պատմության նյութ։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն գրահրատարակչության, թարգմանական գրականության շրջանառության և բազմահատոր գրական երկերի մատենագիտական ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայերեն տպագիր ժառանգություն ուսումնասիրող ընթերցողներին։

Экономика

Մակրոտնտեսական կանխատեսում աշխատությունը հանդիսանում է մակրոտնտեսական վերլուծության և տնտեսական քաղաքականության կանխատեսման մեթոդաբանությանը նվիրված ուսումնական-գիտական ձեռնարկ, որը նպատակ ունի ներկայացնել տնտեսության ապագա զարգացման գնահատման հիմնական մոտեցումները, մոդելները և գործիքները։ Խմբագիր Հ.Բ. Ղուշչյանի ղեկավարությամբ կազմված այս աշխատությունում առանձնակի ուշադրություն է դարձվում կանխատեսման դերին պետական կառավարման և տնտեսական պլանավորման գործընթացներում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մակրոտնտեսական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը և մոդելավորումը օգնում ընդունել հիմնավորված քաղաքական և տնտեսական որոշումներ։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են կանխատեսման հիմնական մեթոդները՝ էքստրապոլյացիոն մոտեցումներ, տնտեսաչափական մոդելավորում, սցենարային վերլուծություն և ինդիկատիվ կանխատեսում, ինչպես նաև դրանց կիրառման սահմանները և ճշգրտության ապահովման պայմանները։ Աշխատությունը վերլուծում է հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշները՝ ՀՆԱ, գնաճ, գործազրկություն, ներդրումներ և արտաքին առևտրային հաշվեկշիռ, և բացատրում է դրանց փոխկապակցվածությունը տնտեսական զարգացման տարբեր փուլերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական ցիկլերի կանխատեսմանը և ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելման հնարավորություններին՝ ընդգծելով կանխատեսման կարևորությունը կայուն տնտեսական քաղաքականության մշակման համար։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին հասկանալ կանխատեսման մեթոդների կիրառությունը իրական տնտեսական վերլուծության մեջ։ Այն հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ֆինանսների և վերլուծության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կրթական համակարգի միջազգայնացման նորարարական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում կրթության միջազգային համագործակցության ընդլայնման, կրթական համակարգի գլոբալ գործընթացներին ինտեգրման և այդ գործընթացում նորարարական մեխանիզմների կիրառման հարցերն են։ Միջազգայնացումը դիտարկվում է որպես կրթության զարգացման բազմակողմ գործընթաց, որը ներառում է միջազգային գործընկերային կապերի հաստատում, ուսանողների և դասախոսների ակադեմիական շարժունություն, օտարերկրյա ուսանողների ներգրավում, համատեղ կրթական ծրագրերի իրականացում, միջազգային հետազոտական համագործակցություն, կրթական չափորոշիչների համադրելիության բարձրացում և օտարալեզու կրթական միջավայրի զարգացում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ՀՀ կրթական համակարգի միջազգային ինտեգրման հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք ազդում են Հայաստանի կրթական հաստատությունների միջազգային մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության որակի ապահովմանը և միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցմանը, քանի որ միջազգայնացման արդյունավետությունը կախված է ոչ միայն արտաքին կապերի քանակից, այլև կրթական ծրագրերի բովանդակային և կազմակերպական որակից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ուսումնական ծրագրերի արդիականացմանը, կրեդիտային համակարգերի կիրառմանը, կրթական արդյունքների փոխճանաչմանը և միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան որակի գնահատման մեխանիզմների զարգացմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև թվային տեխնոլոգիաների և առցանց կրթության դերը, որոնք հնարավորություն են տալիս ընդլայնել միջազգային կրթական համագործակցության աշխարհագրությունը, կազմակերպել համատեղ դասընթացներ և հետազոտական նախագծեր, ինչպես նաև հասանելի դարձնել միջազգային կրթական ռեսուրսները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև դասախոսների և ուսանողների շարժունության խթանման խնդիրները, օտար լեզուների իմացության մակարդակը, կրթական և գիտական միջավայրի միջազգայինացման աստիճանը և միջազգային գործընկերային ցանցերի ձևավորման մեխանիզմները։ ՀՀ պայմաններում միջազգայնացման կարևոր խնդիրներից են նաև մարդկային և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, կրթական հաստատությունների միջև հնարավորությունների անհավասարությունը, միջազգային ծրագրերին մասնակցության հասանելիությունը և ազգային կրթական առանձնահատկությունների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Այս համատեքստում նորարարությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնոլոգիական փոփոխություն, այլև որպես կառավարման, ուսուցման, հետազոտության և միջազգային համագործակցության նոր ձևերի ներդրում։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել միջազգային կրթական ծրագրերի, միջբուհական համագործակցության, համատեղ գիտահետազոտական նախաձեռնությունների և միջազգային ցանցերում մասնակցության ազդեցությունը ՀՀ կրթական համակարգի զարգացման վրա։ Առանձին կարևորություն ունի նաև կրթության միջազգայնացման և ազգային կրթական ինքնության հարաբերությունը, քանի որ միջազգային ինտեգրումը պետք է համատեղվի ազգային կրթական ավանդույթների, լեզվամշակութային առանձնահատկությունների և կրթության հասարակական նշանակության պահպանման հետ։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է ՀՀ կրթական հաստատությունների միջազգային մրցունակության բարձրացման, միջազգային համագործակցության արդյունավետության մեծացման և կրթական ծառայությունների որակի կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտման հետ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կրթության կառավարման մասնագետներին, մանկավարժներին, բուհերի ղեկավարներին, կրթական քաղաքականություն մշակողներին, միջազգային համագործակցության պատասխանատուներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև կրթության միջազգայնացման գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Հայաստանի կրթական համակարգի միջազգայինացման գործընթացը նորարարական մոտեցումների տեսանկյունից ուսումնասիրելու և գլոբալ կրթական միջավայրում դրա արդյունավետ ինտեգրման հնարավորությունները բացահայտելու համար։

Культура

Հակոբ Հովնաթանյան-ը նվիրված է 19-րդ դարի հայ նշանավոր դիմանկարիչ Հակոբ Հովնաթանյանի ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա արվեստի առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով այն որպես հայկական կերպարվեստի զարգացման կարևոր փուլ, աշխատությունում (կամ շարքում) դիտարկվում են Հովնաթանյանի դիմանկարային արվեստի հիմնական սկզբունքները՝ ճշգրիտ պատկերագրություն, հոգեբանական խորություն, կերպարների սոցիալական և մշակութային բնութագրում, ինչպես նաև արևելյան և եվրոպական գեղանկարչական ավանդույթների համադրումը նրա աշխատանքներում, ընդգծվում է նրա դերը Թիֆլիսի հայկական մշակութային միջավայրում, որտեղ նա ձևավորել է դիմանկարչական նոր դպրոց և մեծ ազդեցություն ունեցել ժամանակի արվեստի զարգացման վրա, միաժամանակ վերլուծվում է նրա ստեղծագործությունների գեղարվեստական լեզուն, գունային լուծումները և կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հովնաթանյանի արվեստը ոչ միայն անհատական ստեղծագործական նվաճում է, այլ նաև հայկական քաղաքային մշակույթի և ինքնության արտահայտման կարևոր ձևերից մեկը։

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի բնագավառներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն և նախատեսված է համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների ընթացիկ իրազեկման համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր տեսակի հրատարակությունների, գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, տեղեկատուների և այլ նյութերի մատենագիտական նկարագրություններ՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող գրականության հոսքին։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային հաստատությունների գործունեության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրականություն։ Տեղեկատուի հիմնական նշանակությունը նոր հրատարակությունների մասին տվյալների հավաքումը, դասակարգումը և ընթերցողին հնարավորինս արագ տրամադրելն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ մասնագիտական գրականության հայտնաբերումը։ Մատենագիտական գրառումների համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին կողմնորոշվել բազմաբնույթ նյութերի մեջ, բացահայտել հետաքրքրող թեմային վերաբերող աղբյուրներ և հետևել առանձին բնագավառների վերաբերյալ գրականության համալրմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես տեղեկատվական և որոնողական գործիք։ Միաժամանակ այն կարևոր նշանակություն ունի հետադարձ ուսումնասիրությունների համար, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները վերածվում են որոշակի պատմական շրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեությունն արտացոլող աղբյուրների։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե մշակույթի և արվեստի որ ոլորտներն են առավել ակտիվորեն ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչ թեմատիկ ուղղություններ են զարգացել և ինչպես է ձևավորվել համապատասխան տեղեկատվական միջավայրը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է ընթացիկ մատենագիտության, գրադարանային տեղեկատվության և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական գրականության հաշվառման գործառույթները՝ ծառայելով որպես թեմատիկ գրականության որոնման և համակարգված ուսումնասիրության օժանդակ միջոց։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի համադասական շաղկապներով կազմված բարդ նախադասությունների գործառական հեռանկարի ուսումնասիրությանը՝ շարահյուսական, իմաստային և հաղորդակցական առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Դիտարկվում են բարդ նախադասության բաղադրիչների միջև ձևավորվող հարաբերությունները, դրանց տեղեկատվական կազմակերպումը և խոսքային հաղորդակցության մեջ ունեցած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադասության թեմատիկ և ռեմատիկ կառուցվածքին, հայտնի ու նոր տեղեկատվության բաշխմանը, ինչպես նաև այն լեզվական միջոցներին, որոնց օգնությամբ խոսողը կազմակերպում և տրամաբանական հաջորդականությամբ ներկայացնում է հաղորդվող տեղեկությունը։ Վերլուծվում է համադասական շաղկապների դերը նախադասության բաղադրիչների միավորման, իմաստային հարաբերությունների արտահայտման և հաղորդակցական ամբողջականության ապահովման գործում։ Քննարկվում են միավորման, հակադրության, ընտրության, պատճառահետևանքային և այլ հարաբերություններ արտահայտող կառույցների գործառական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև բառերի դասավորության, շարահյուսական կառուցվածքի, շեշտադրման և համատեքստի ազդեցությունը տեղեկատվական կենտրոնի ձևավորման վրա։ Տարբեր լեզվական օրինակների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես է նույնատիպ քերականական կառուցվածքը տարբեր հաղորդակցական պայմաններում ձեռք բերում տարբեր տեղեկատվական նշանակություն։ Կարևորվում է շարահյուսական ձևի և հաղորդակցական գործառույթի փոխկապակցվածությունը՝ նախադասությունը դիտարկելով ոչ միայն որպես քերականական կառուցվածք, այլև որպես խոսքային հաղորդակցության կազմակերպման միջոց։ Աշխատությունը կարող է նպաստել անգլերենի բարդ նախադասությունների կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների, հետազոտողների ու բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։