Հայոց սուրբ եկեղեցու ժամերգությունների կարգը

Religion

Այս հրատարակությունը քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանի հայերեն տպագիր տարբերակներից է, որի բովանդակության հիմքում Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, աստվածային առաքելությունը, փրկագործական գործունեությունը և քրիստոնեական հավատի հիմնարար ճշմարտություններն են։ Նոր Կտակարանը քրիստոնեական կրոնի գլխավոր սրբազան բնագրերից է, որը ներկայացնում է Աստծո հայտնությունը Հիսուս Քրիստոսի միջոցով և բացահայտում մարդկության փրկության աստվածային ծրագիրը։ Այն միավորում է Քրիստոսի երկրային կյանքի ու քարոզչության մասին ավետարանական վկայությունները, առաքյալների գործունեության պատմությունը, քրիստոնեական համայնքների ձևավորման ընթացքը, հավատի դավանաբանական հիմքերը և քրիստոնեական բարոյականության սկզբունքները։ Ստեղծագործության գաղափարական կենտրոնում Հիսուս Քրիստոսի անձն է՝ որպես Աստծո Որդի, մարդկության Փրկիչ և աստվածային սիրո ու ողորմության հայտնություն։ Նրա ուսմունքի առանցքային գաղափարներն են հավատը, ապաշխարությունը, սերը, ներողամտությունը, խոնարհությունը, գթասրտությունը և արդարությունը։ Քրիստոսի քարոզչությունը մարդուն կոչ է անում հրաժարվել մեղավոր ընթացքից, վերափոխել ներաշխարհը և ապրել աստվածային պատվիրաններին համապատասխան։ Նոր Կտակարանի կարևորագույն բաղադրիչներից են չորս Ավետարանները՝ ըստ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի և Հովհաննեսի, որոնք ներկայացնում են Հիսուս Քրիստոսի ծնունդը, մանկությունը, մկրտությունը, անապատում փորձությունը, քարոզչական գործունեությունը, հրաշքները, առակները, աշակերտների հետ հարաբերությունները, չարչարանքները, խաչելությունն ու հարությունը։ Ավետարանները ոչ միայն պատմական և կրոնական վկայություններ են Քրիստոսի կյանքի մասին, այլև քրիստոնեական աշխարհայացքի ու բարոյական ուսմունքի հիմնարար արտահայտություններ։ Դրանցում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Քրիստոսի առակները, որոնց միջոցով հոգևոր և բարոյական ճշմարտությունները ներկայացվում են պատկերավոր, հասկանալի ու խորիմաստ ձևով։ Լեռան քարոզը, երանիները, մերձավորի հանդեպ սիրո պատվիրանը, ներողամտության և ողորմածության գաղափարները կազմում են քրիստոնեական բարոյագիտության կարևորագույն հիմքերը։ Նոր Կտակարանի մյուս նշանակալի բաժինը Գործք առաքելոցն է, որը ներկայացնում է Քրիստոսի համբարձումից հետո առաքյալների գործունեությունը, Սուրբ Հոգու շնորհների հայտնությունը, առաջին քրիստոնեական համայնքների կազմավորումը և քրիստոնեության տարածումը տարբեր ժողովուրդների շրջանում։ Առաքելական թղթերում լուսաբանվում են հավատի և գործերի փոխհարաբերությունը, աստվածային շնորհի նշանակությունը, փրկության գաղափարը, եկեղեցական միասնությունը, հոգևոր պատասխանատվությունը և քրիստոնեական կյանքի բարոյական պահանջները։ Պողոս առաքյալի թղթերը հատկապես կարևոր են քրիստոնեական վարդապետության զարգացման և հավատի հիմնական դրույթների աստվածաբանական մեկնաբանության առումով։ Նոր Կտակարանի ավարտական՝ Հայտնության գիրքը խորհրդանշական ու մարգարեական պատկերներով արտահայտում է աստվածային արդարության վերջնական հաղթանակի, չարի հաղթահարման և Աստծո արքայության հաստատման գաղափարները։ Այս գրքերի ամբողջությունը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատի պատմական, դավանաբանական և բարոյական հիմքերը՝ ընդգծելով Քրիստոսի փրկագործական առաքելության համընդհանուր նշանակությունը։ Բովանդակության կարևոր առանձնահատկություններից է մարդու ներքին վերափոխման գաղափարը։ Նոր Կտակարանը հավատը դիտարկում է ոչ միայն որպես կրոնական համոզմունք, այլև որպես կենսակերպ, որն արտահայտվում է մարդու վերաբերմունքի, արարքների և մերձավորների հետ հարաբերությունների մեջ։ Այն կարևորում է հոգևոր մաքրությունը, խիղճը, համբերությունը, բարեգործությունը, անձնազոհությունը և պատասխանատվությունը՝ դատապարտելով կեղծավորությունը, ագահությունը, չարությունը, նախանձը և եսասիրությունը։ Այս բարոյական սկզբունքները Նոր Կտակարանին հաղորդում են համամարդկային նշանակություն՝ այն դարձնելով ոչ միայն հավատացյալների հոգևոր ընթերցանության, այլև մարդկային արժեքների ճանաչման կարևոր աղբյուր։ Գրական առումով այն առանձնանում է ժանրային և ոճական բազմազանությամբ։ Ավետարանների պատմողական շարադրանքը, առակների պատկերավոր լեզուն, առաքելական թղթերի աստվածաբանական դատողությունները, խրատական խոսքը և մարգարեական խորհրդանշական պատկերները կազմում են միասնական հոգևոր ու գրական ամբողջություն։ Նոր Կտակարանի լեզուն և արտահայտչական միջոցները դարերի ընթացքում նշանակալի ազդեցություն են ունեցել քրիստոնեական գրականության, քարոզչության, թարգմանական արվեստի և հոգևոր խոսքի զարգացման վրա։ Հայ մշակույթի պատմության մեջ Նոր Կտակարանը բացառիկ տեղ ունի։ Հայերեն Սուրբ Գրքի թարգմանությունը կարևորագույն իրադարձություն էր հայ գրավոր մշակույթի ձևավորման և ազգային ինքնության ամրապնդման ճանապարհին։ Այն նպաստել է հայ գրական լեզվի զարգացմանը, թարգմանական արվեստի կատարելագործմանը, կրթության տարածմանը և քրիստոնեական մտքի յուրահատուկ հայերեն արտահայտության ձևավորմանը։ Աստվածաշնչյան գրականությունը դարեր շարունակ եղել է հայ եկեղեցական, կրթական և գրական կյանքի հիմնասյուներից մեկը՝ խորապես ազդելով հայ մատենագրության, հոգևոր բանաստեղծության, պատմագրության և գեղարվեստական մտածողության վրա։ 19-րդ դարում հայերեն Նոր Կտակարանի հրատարակությունները կարևոր դեր էին կատարում նաև հայրենիքից դուրս բնակվող հայկական համայնքների հոգևոր և կրթական կյանքում։ Զմյուռնիան արևմտահայ մշակութային ու տպագրական նշանակալի կենտրոններից էր, որտեղ հայերեն գրքի հրատարակությունը նպաստում էր մայրենի լեզվով կրոնական և կրթական գրականության տարածմանը։ Հոման Հալլոկի տպարանում իրականացված այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայերեն Սուրբ Գրքի տպագրության և տարածման պատմության կարևոր մի դրվագ՝ արտացոլելով ժամանակաշրջանի հայկական համայնքների հոգևոր պահանջներն ու մայրենի լեզվով աստվածաշնչյան ընթերցանությունը պահպանելու ձգտումը։ Այն արժեքավոր է հայերեն Աստվածաշնչի հրատարակությունների պատմության, Զմյուռնիայի հայ համայնքի մշակութային կյանքի, հայ գրքի պատմության և 19-րդ դարի կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային և մշակութային նշանակություն ունի աստվածաբանների, աստվածաշնչագետների, հայագետների, եկեղեցու պատմաբանների, գրականագետների և մատենագետների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սկզբնաղբյուրին հաղորդակից լինելու, Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքը ճանաչելու և հոգևոր ու բարոյական արժեքների շուրջ խորհելու հնարավորությամբ։ Այն արտահայտում է քրիստոնեական ավանդության այն հիմնական գաղափարները, որոնք դարեր շարունակ ձևավորել են հայ ժողովրդի հոգևոր աշխարհը և շարունակում են կարևոր նշանակություն ունենալ հավատքի, ազգային մշակութային հիշողության, մարդկային արժանապատվության ու բարոյական ինքնակատարելագործման տեսանկյունից։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական աճի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով երկրի տնտեսական զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, պետական տնտեսական քաղաքականության գործիքները և կայուն աճի ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է տնտեսական աճի կառավարման արդյունավետության հարցը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, զարգացման առկա մարտահրավերները և համաշխարհային տնտեսության փոփոխվող պայմանները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժերը, ներդրումների, արտադրողականության, զբաղվածության, մարդկային կապիտալի, տեխնոլոգիական զարգացման և արտաքին առևտրի ազդեցությունը տնտեսական զարգացման գործընթացների վրա։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում նաև պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության փոխկապակցվածությանը՝ վերլուծելով հարկաբյուջետային, դրամավարկային, ներդրումային և կառուցվածքային քաղաքականությունների դերը տնտեսական ակտիվության խթանման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի տնտեսության առջև ծառացած այնպիսի խնդիրների ուսումնասիրությանը, ինչպիսիք են տնտեսական կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը, արտադրության և արտահանման մրցունակության բարձրացումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը, տարածաշրջանային անհավասարությունների նվազեցումը և աշխատուժի արդյունավետ օգտագործումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական աճի որակի և կայունության հարցերին՝ ընդգծելով, որ տնտեսական զարգացման արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն համախառն ցուցանիշների աճով, այլև բնակչության բարեկեցության, զբաղվածության, եկամուտների, արտադրողականության և երկարաժամկետ տնտեսական կայունության փոփոխություններով։ Հայաստանի օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել փոքր և բաց տնտեսության համար բնորոշ արտաքին կախվածությունները, համաշխարհային շուկաների փոփոխությունների ազդեցությունը, տնտեսական ցնցումների նկատմամբ դիմակայունության բարձրացման անհրաժեշտությունը և զարգացման նոր հնարավորությունների օգտագործումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տնտեսական աճի կառավարման ավելի արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորմանը և պետական տնտեսական քաղաքականության կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և Հայաստանի տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է ՀՀ-ում տնտեսական աճի կառավարման բազմակողմանի ուսումնասիրություն՝ կարևորելով տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործումը, կառուցվածքային բարեփոխումները, ներդրումների և նորարարության խթանումը և երկարաժամկետ, հավասարակշռված ու կայուն տնտեսական զարգացման ապահովումը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության եկամուտների և ծախսերի տնտեսամաթեմատիկական գնահատմանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց ձևավորման, փոփոխության և փոխկապակցվածության հիմնական օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են բնակչության դրամական եկամուտների հիմնական աղբյուրները, այդ թվում՝ աշխատավարձերը, ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացվող եկամուտները, սոցիալական տրանսֆերտները, կենսաթոշակները և այլ ֆինանսական մուտքերը, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքն ու դինամիկան։ Զուգահեռաբար դիտարկվում են տնային տնտեսությունների ծախսերը՝ սննդամթերքի, ոչ պարենային ապրանքների, ծառայությունների, բնակարանային և կոմունալ վճարների, առողջապահության, կրթության և այլ անհրաժեշտությունների ուղղությամբ կատարվող հատկացումների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում եկամուտների և ծախսերի միջև առկա հարաբերակցության, սպառման վարքագծի, խնայողությունների ձևավորման և բնակչության կենսամակարդակի վրա տնտեսական փոփոխությունների ազդեցության գնահատմանը։ Տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառմամբ հնարավոր է ուսումնասիրել եկամուտների ու ծախսերի միջև կախվածությունները, կառուցել համապատասխան մոդելներ, գնահատել առանձին գործոնների ազդեցության չափը և կատարել կանխատեսումներ։ Վերլուծության ընթացքում կարող են կիրառվել վիճակագրական տվյալների մշակման, համեմատական վերլուծության, դինամիկ շարքերի, կոռելյացիոն և ռեգրեսիոն մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս առավել հիմնավորված գնահատել բնակչության ֆինանսական վիճակի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնաճի, զբաղվածության, աշխատավարձերի, սոցիալական քաղաքականության և այլ մակրոտնտեսական գործոնների ազդեցությանը տնային տնտեսությունների եկամուտների ու սպառողական ծախսերի վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բնակչության սոցիալ-տնտեսական վիճակի գնահատման, եկամուտների և ծախսերի հետագա փոփոխությունների կանխատեսման, սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական կառավարման վերաբերյալ հիմնավորված որոշումների ընդունման համար։

Religion

Այս աշխատությունը վերաբերում է քրիստոնեական եկեղեցական արարողություններից մեկի՝ մկրտության կատարման կարգին և դրա կրոնական նշանակությանը։ Վերնագրում առկա հասկացությունները մատնանշում են Ավետարանական եկեղեցու ծիսական ավանդույթների և մկրտության արարողության իրականացման հարցերի քննարկումը։ Քրիստոնեական հավատքի մեջ մկրտությունը կարևոր խորհուրդ է, որը կապվում է հավատքի ընդունման, հոգևոր նորոգման և եկեղեցական համայնքի կյանքին մասնակցելու հետ։ Դրա կատարման ձևը, ծիսական գործողությունների հերթականությունը և աստվածաբանական մեկնաբանությունը տարբեր քրիստոնեական ուղղություններում կարող են ունենալ առանձնահատկություններ, ուստի մկրտության կարգին նվիրված աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել դավանաբանական դիրքորոշումների ներկայացման և եկեղեցական գործելակերպի հստակեցման գործում։ Այս գրքույկը տեղավորվում է կրոնական-ծիսական գրականության այն շրջանակում, որն անդրադառնում է եկեղեցական արարողությունների իրականացման սկզբունքներին և դրանց հիմնավորմանը քրիստոնեական ուսմունքի տեսանկյունից։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել հոգևորականներին, եկեղեցական համայնքների անդամներին և հավատացյալներին՝ պարզաբանելով ծեսի իմաստը, դրա հետ կապված կրոնական պատկերացումները և արարողության կազմակերպման հարցերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի քրիստոնեական դավանաբանական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար, երբ տարբեր եկեղեցական ուղղությունների ինքնության, ծիսական ավանդույթների և հավատքի մեկնաբանության շուրջ քննարկումները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կրոնական կյանքում։ Այն կարող է օգտակար լինել եկեղեցական պատմությամբ, քրիստոնեական ծիսագիտությամբ, աստվածաբանությամբ և հայերեն տպագիր կրոնական գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես մկրտության ծեսին առնչվող հարցերի լուսաբանման օրինակ։

Religion

Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է կրքի երևույթի և դրա հոգևոր ու բարոյական նշանակության քննությունը։ Քրիստոնեական աստվածաբանական ավանդության մեջ կրքի հասկացությունը հաճախ առնչվում է մարդու ներաշխարհին, ցանկություններին, հույզերին և այն հոգևոր պայքարին, որը ծագում է անձնական մղումների ու բարոյական սկզբունքների միջև։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու մարդու հոգևոր վիճակին, ինքնաճանաչմանը, կամքի դերին և բարոյական ինքնակատարելագործման գաղափարին։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել կրոնաբարոյական գրականության շրջանակում, որտեղ մարդկային վարքը և ներքին ապրումները մեկնաբանվում են քրիստոնեական աշխարհայացքի տեսանկյունից։ Վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ միանշանակ որոշել՝ խոսքը կրքի ընդհանուր հոգեբանական-բարոյական իմաստի՞, թե՞ քրիստոնեական ավանդության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող կրոնական թեմայի մասին է։ Հետևաբար գիրքը ներկայացվում է որպես հոգևոր և բարոյագիտական հարցերի ուսումնասիրությանն առնչվող հրատարակություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնական գրականության, քրիստոնեական մտածողության և հոգևոր դաստիարակության պատմությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Էվարթ Գլադստոնին՝ 19-րդ դարի բրիտանական քաղաքական և պետական նշանավոր գործչին, որի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական կյանքի և խորհրդարանական կառավարման զարգացման մեջ։ Գլադստոնը չորս անգամ զբաղեցրել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետի պաշտոնը և հայտնի է եղել իր քաղաքական հայացքներով, խորհրդարանական ելույթներով, պետական բարեփոխումների նախաձեռնություններով ու հասարակական հարցերի շուրջ ունեցած դիրքորոշումներով։ Նրա գործունեությունը կապված է լիբերալ քաղաքականության, ընտրական համակարգի փոփոխությունների, Իռլանդիայի ինքնակառավարման հարցի և արտաքին քաղաքականության կարևոր իրադարձությունների հետ։ Գիրքը ներկայացնում է Գլադստոնի անձը, հասարակական ու քաղաքական ուղին և նրա գործունեության պատմական նշանակությունը՝ հնարավորություն տալով ծանոթանալու ժամանակաշրջանի բրիտանական պետական կառավարման առանձնահատկություններին ու քաղաքական գործընթացներին։ Նրա կենսագրության ուսումնասիրությունը նաև պատկերացում է տալիս 19-րդ դարի եվրոպական քաղաքական մտքի, խորհրդարանական ավանդույթների և պետական գործչի հասարակական պատասխանատվության մասին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսագրական գրականության, քաղաքական պատմության և հայալեզու պատմահրապարակախոսական ժառանգության ուսումնասիրության համար։