Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Նոր Կտակարանի մաս

Իրավաբանություն

Կտակը քաղաքացիական իրավունքում սահմանված իրավական փաստաթուղթ է, որի միջոցով անձը՝ կտակարարն իր կենդանության օրոք սահմանում է, թե իր մահվանից հետո ինչպես պետք է բաշխվի իր ունեցվածքը, ինչ գույք ում է փոխանցվելու և ինչ պայմաններով։ Կտակի հիմնական նպատակն է ապահովել անձի կամքի իրականացումը մահից հետո և կարգավորել ժառանգության իրավահարաբերությունները։ Այն հնարավորություն է տալիս սեփականատիրոջը ինքնուրույն որոշել իր գույքի ճակատագիրը՝ անկախ օրենքով նախատեսված ժառանգման հերթականությունից, սակայն որոշ դեպքերում օրենքը կարող է սահմանել պարտադիր ժառանգների իրավունքներ, որոնք չեն կարող ամբողջությամբ զրկվել ժառանգությունից։ Կտակը կարող է կազմվել գրավոր ձևով և պետք է համապատասխանի օրենքով սահմանված պահանջներին, որպեսզի համարվի վավեր։ Այն կարող է ներառել ինչպես գույքի ամբողջական բաշխում, այնպես էլ առանձին գույքային մասերի կամ իրավունքների փոխանցում կոնկրետ անձանց, կազմակերպություններին կամ պետությանը։ Կտակարարն իրավունք ունի ցանկացած պահի փոխել կամ չեղարկել իր նախկին կտակը՝ կազմելով նոր փաստաթուղթ կամ վերացնելով գործողը։ Կտակի կարևոր հատկանիշներից է կամքի ազատությունը, որը նշանակում է, որ անձը ինքն է որոշում իր ժառանգներին և պայմանները, սակայն այդ ազատությունը կարող է սահմանափակվել օրենքով նախատեսված սոցիալական պաշտպանության նպատակներով։ Կտակի ձևավորման գործընթացում կարևոր է իրավական ձևականությունների պահպանումը, քանի որ դրանց խախտումը կարող է հանգեցնել կտակի անվավեր ճանաչման։ Ժամանակակից իրավական համակարգերում կտակները կարող են կազմվել նաև նոտարական կարգով, ինչը ապահովում է դրանց ավելի բարձր իրավական ուժը և նվազեցնում վեճերի առաջացման հավանականությունը։ Կտակի միջոցով հնարավոր է նաև սահմանել հատուկ պայմաններ ժառանգության ստացման համար, օրինակ՝ որոշակի պարտավորությունների կատարում կամ տարիքային սահմանափակումներ։ Այս ինստիտուտը կարևոր դեր ունի հասարակական հարաբերություններում, քանի որ ապահովում է գույքային հարաբերությունների կարգուկանոն, կանխում ժառանգության վերաբերյալ վեճերը և պաշտպանում անձի սեփականության իրավունքը նրա մահից հետո։ Այսպիսով, կտակը հանդիսանում է ժառանգական իրավունքի կարևոր ինստիտուտ, որը արտահայտում է անձի ազատ կամքի իրավական իրականացումը և ապահովում գույքային հարաբերությունների իրավական կարգավորում։

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Ալեքսանդրի ռազմական արշավները Ասիայի ուղղությամբ և այն քաղաքական ու մշակութային փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան տարածաշրջանում՝ հատկապես Հայաստանի տարածքում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Արևելյան արշավանքի ընթացքը Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումները Փոքր Ասիայում, Պարսկաստանում և հարակից տարածքներում։ Հայաստանի դիրքը արշավանքի ընթացքում Հայաստան-ը որպես ռազմավարական տարածաշրջան և նրա հարաբերական մասնակցությունը կամ ազդեցությունը այդ իրադարձություններին։ Հելլենիստական շրջանի սկիզբ Ալեքսանդրի արշավանքներից հետո ձևավորված նոր քաղաքական և մշակութային իրավիճակը։ Մշակութային ազդեցություն Հունական (հելլենիստական) մշակույթի տարածումը և դրա ազդեցությունը տեղական հասարակությունների վրա։ Պատմական աղբյուրների վերլուծություն Հեղինակը համադրում է տարբեր պատմական տեղեկություններ՝ ներկայացնելով իրադարձությունների ամբողջական պատկեր։

Կրոն

Աշխատությունը նվիրված է V–VIII դարերի հայկական կանոնական բնագրերի ուսումնասիրությանը և դրանց նշանակությանը հայ եկեղեցական իրավունքի վաղ պատմության վերակազմության համար։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավական ու եկեղեցական նորմերն են, որոնց միջոցով կարգավորվում էին եկեղեցու ներքին կազմակերպությունը, հոգևորականների կարգավիճակը, եկեղեցական կարգապահությունը, ծիսական կյանքի որոշ կողմերը, ամուսնաընտանեկան հարաբերություններին վերաբերող հարցերը և քրիստոնեական համայնքի անդամների վարքագիծը։ Կանոնական բնագրերը դիտարկվում են միաժամանակ որպես իրավական, պատմական և եկեղեցագիտական սկզբնաղբյուրներ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու վաղ միջնադարյան Հայաստանում եկեղեցական իրավակարգավորման ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանոնների ծագման, հեղինակության, ժամանակագրության, ձեռագրային փոխանցման և տարբեր խմբագրությունների հարաբերակցության խնդիրներին, քանի որ առանձին կանոնների իրական պատմական միջավայրը և դրանց հետագա վերամշակումները որոշելը կարևոր նշանակություն ունի սկզբնաղբյուրների ճիշտ մեկնաբանման համար։ Ուսումնասիրվում է տեղական եկեղեցական ժողովների, հայրապետական կարգադրությունների և ավելի լայն քրիստոնեական աշխարհից փոխանցված կանոնական ավանդույթների փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին արտաքին իրավաեկեղեցական սկզբունքները յուրացվում և հարմարեցվում հայկական միջավայրին։ Կարևոր ուղղություն է նաև եկեղեցական և աշխարհիկ իրավակարգավորման հարաբերակցության քննությունը, քանի որ վաղ միջնադարյան հասարակությունում կրոնական, ընտանեկան, բարոյական և հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը հաճախ ձևավորվում էր տարբեր նորմատիվ ավանդույթների փոխազդեցությամբ։ Կանոնական նյութի պատմահամեմատական և աղբյուրագիտական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական հաստատությունների իրավասությունների զարգացումը, հոգևոր իշխանության կազմակերպումը և իրավական մտածողության աստիճանական համակարգումը։ Առանձին նշանակություն ունի կանոնական ժողովածուների ձևավորման խնդիրը, քանի որ տարբեր ժամանակներում ստեղծված նորմերի մեկտեղումը նպաստել է հայ եկեղեցական իրավունքի գրավոր ավանդույթի պահպանմանն ու հետագա զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է իրավունքի պատմության, հայագիտության, ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և եկեղեցու պատմության մեթոդները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վաղ միջնադարյան հայկական եկեղեցական իրավական մշակույթի ձևավորման և զարգացման մասին։

Ֆինանսներ

Գիրքը ներկայացնում է ֆինանսական գործիքների և մեխանիզմների համակարգված ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով ժամանակակից ֆինանսական շուկաների կառուցվածքը, գործունեության սկզբունքները և կապիտալի շարժի հիմնական ուղիները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ֆինանսական գործիքների հիմնական տեսակները՝ արժեթղթեր, պարտատոմսեր, բաժնետոմսեր, ածանցյալ գործիքներ և այլ ֆինանսական ակտիվներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները ներդրումային գործընթացներում։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է ֆինանսական միջնորդների դերին, բանկային համակարգի գործառույթներին, վարկային և ներդրումային մեխանիզմներին, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մոտեցումներին։ Գրքում քննարկվում են նաև տոկոսադրույքների ձևավորման, փոխարժեքային տատանումների, շուկայի իրացվելիության և ֆինանսական կայունության ապահովման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական գործիքների օգտագործմանը ներդրումային պորտֆելների ձևավորման, կապիտալի ներգրավման և տնտեսական զարգացման խթանման գործընթացներում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում ֆինանսական գործիքների և մեխանիզմների դերի վերաբերյալ ժամանակակից տնտեսությունում՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային տարածքում կիսանախագահական կառավարման համակարգերի ձևավորման և գործունեության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով նախագահի, կառավարության և խորհրդարանի միջև սահմանադրական լիազորությունների բաշխումը։ Կիսանախագահական համակարգը քաղաքագիտական գրականության մեջ սովորաբար դիտարկվում է որպես կառավարման այնպիսի կառուցվածք, որտեղ ուղղակիորեն ընտրված նախագահը գործում է վարչապետի և խորհրդարանի առջև պատասխանատու կառավարության հետ միաժամանակ, սակայն այդ ընդհանուր սահմանման ներսում գոյություն ունեն տարբեր ենթատեսակներ և դասակարգման շուրջ գիտական բանավեճեր։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նորանկախ պետություններում ձևավորված սահմանադրական ինստիտուտները, գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների հարաբերությունները, կառավարության կազմավորման ու պատասխանատվության մեխանիզմները և նախագահի իրական քաղաքական ազդեցության վրա ազդող իրավական ու քաղաքական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ սահմանադրությամբ ամրագրված նմանատիպ կառավարման ձևերը տարբեր երկրներում կարող են գործնականում էապես տարբեր կերպ աշխատել, քանի որ ինստիտուտների գործունեության վրա ազդում են կուսակցական համակարգը, քաղաքական մրցակցությունը, խորհրդարանական մեծամասնության կառուցվածքը և իշխանության ոչ ֆորմալ հարաբերությունները։ Կիսանախագահական համակարգերի ուսումնասիրություններում տարբերակվում են նաև այնպիսի ենթատեսակներ, որոնց միջև կարևոր տարբերություններից մեկը կառավարության պաշտոնավարման հարցում նախագահի և խորհրդարանի ունեցած լիազորությունների հարաբերակցությունն է։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում նախագահի, վարչապետի և խորհրդարանի դիրքերի փոփոխությունները, ինչպես նաև գնահատելու, թե ինչպես են իրավական կառուցվածքներն արտահայտվում քաղաքական պրակտիկայում։ Անդրադարձ է կատարվում գործադիր իշխանության ներսում լիազորությունների բաժանմանը, նախագահի և վարչապետի հնարավոր մրցակցությանը կամ համագործակցությանը, խորհրդարանական վերահսկողության մեխանիզմներին և քաղաքական պատասխանատվության հարցերին։ Հետխորհրդային երկրների փորձը հատկապես կարևոր նյութ է կառավարման ձևերի ուսումնասիրության համար, քանի որ տարածաշրջանում ձևավորվել են նախագահական իշխանության և խորհրդարանական պատասխանատվության տարբեր համակցություններ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ կարևոր է համեմատական քաղաքագիտության և սահմանադրական ինստիտուտների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալու ոչ միայն կիսանախագահական կառավարման տեսական առանձնահատկությունները, այլև դրա տարբեր դրսևորումները հետխորհրդային քաղաքական և ինստիտուցիոնալ միջավայրերում։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Երվանդ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնացնելով նրա գեղարվեստական մտածողության այն կողմերը, որոնք առավել ամբողջականորեն դրսևորվում են գծանկարի և գրաֆիկական արվեստի տարբեր ձևերում։ Ա. Հակոբյանի այս ուսումնասիրությունը հրատարակվել է Երևանում 2007 թվականին՝ «Գրաբար» հրատարակչությունում, 96 էջ ծավալով, իսկ դրա հիմքում ընկած հետազոտությունը նախկինում ներկայացվել է նաև որպես թեկնածուական ատենախոսություն։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նկարչի գրաֆիկական ժառանգության գաղափարագեղագիտական հիմքերը, ձևի և պլաստիկ մտածողության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներկայացնել նրա ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերում գրաֆիկայի փոփոխվող բնույթը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նրանով, որ Քոչարի արվեստը հաճախ ընկալվում է առաջին հերթին նրա քանդակագործական և տարածական-գեղարվեստական նորարարությունների միջոցով, մինչդեռ գրաֆիկան նրա ստեղծագործական մտածողության ինքնուրույն և բազմազան դրսևորումներից է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում վաղ շրջանի ստեղծագործություններին, Թիֆլիսյան և մոսկովյան տարիներին, ինչպես նաև հատկապես Փարիզյան ժամանակաշրջանին, երբ Քոչարը հայտնվել էր եվրոպական ավանգարդի ակտիվ միջավայրում և շփվում էր ժամանակի առաջատար գեղարվեստական ուղղությունների ու արվեստագետների հետ։ Նրա ստեղծագործական ուղու այս փուլը կարևոր նշանակություն ունի գրաֆիկական լեզվի ձևավորման համար, քանի որ աշխատանքներում նկատվում են ձևի վերափոխման, տարածական ընկալման, վերացարկման և արտահայտչականության նոր մոտեցումներ։ Քոչարի արվեստը զարգացել է եվրոպական մոդեռնիզմի լայն համատեքստում, իսկ նրա գրաֆիկական ստեղծագործությունները ներառում են տարբեր տեխնիկական և արտահայտչական միջոցներով կատարված աշխատանքներ՝ մատիտային ուրվանկարներից և թանաքով գծանկարներից մինչև գուաշ և այլ գրաֆիկական տեխնիկաներ։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Փարիզում ստեղծված գրաֆիկական թերթերին, այդ թվում՝ գուաշներին և այսպես կոչված գոֆրաժներին, որոնք ցույց են տալիս նկարչի տեխնիկական փորձարարությունների լայն շրջանակը։ Կարևոր թեմատիկ ուղղություն են նաև «Սասունցի Դավիթ» էպոսի նկարազարդումները, որոնք ստեղծվել են 1939 թվականին և համարվում են ոչ միայն Քոչարի, այլև ամբողջ հայ գրաֆիկական արվեստի նշանակալի ստեղծագործություններից։ Դրանց միջոցով ազգային դիցապատմական նյութը վերածվում է ժամանակակից գեղարվեստական լեզվով արտահայտված պատկերային համակարգի, որտեղ ավանդական թեման միավորվում է նկարչի անհատական պլաստիկական մտածողության հետ։ Աշխատության արժեքավոր կողմերից է գրաֆիկական ստեղծագործությունների դիտարկումը ոչ միայն որպես առանձին պատկերների ամբողջություն, այլ որպես նկարչի ընդհանուր գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գծի, հարթության, ծավալի, տարածության, ռիթմի և ձևի փոխհարաբերությունները և հասկանալու, թե ինչպես են գրաֆիկական որոնումները կապված Քոչարի նկարչության և քանդակագործության հետ։ Նրա արվեստում գրաֆիկական լուծումները հաճախ նախանշում կամ լրացնում են ավելի լայն պլաստիկական գաղափարներ, որոնք հետագայում արտահայտվում են նաև տարածական և քանդակային աշխատանքներում։ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության ուսումնասիրությունը նաև կարևոր աղբյուր է նրա ստեղծագործական էվոլյուցիան հասկանալու համար, քանի որ տարբեր տարիների աշխատանքներում կարելի է հետևել ոճական փոփոխություններին, գեղարվեստական նոր որոնումներին և ազգային ու եվրոպական մշակութային ազդեցությունների փոխակերպմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի և կերպարվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հայագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանագետներին, նկարիչներին, արվեստի պատմության դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։