Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловКультура
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների և հրապարակումների մասին տեղեկատվությունը։ Մատենագիտական ցանկերում ընդգրկվում են գրադարան նոր մուտք գործած հայերեն և ռուսերեն գրքերը, ինչպես նաև պարբերական մամուլում տպագրված՝ մշակույթի ու արվեստի հարցերին առնչվող նյութերը։ Տեղեկությունները դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով, իսկ առանձին բաժիններում մատենագիտական նկարագրությունները ներկայացվում են այբբենական հաջորդականությամբ՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու ընտրությունը։ Ընդգրկված նյութերը կարող են վերաբերել երաժշտությանը, թատրոնին, կերպարվեստին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս ստանալու հրատարակությունների նույնականացման և որոնման համար անհրաժեշտ տվյալներ, իսկ գրադարանային շիֆրների նշումը նպաստում է համապատասխան նյութերի արագ հայտնաբերմանը գրադարանային հավաքածուներում։ Պարբերաբար հրատարակվող տեղեկատուն կատարում է տեղեկատվական, որոնողական և փաստագրական գործառույթ՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական հրատարակչական գործունեությունը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև որպես աղբյուր խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և մասնագիտական գրականության զարգացման ուղղությունների հետազոտման համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով գրականություն որոնող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-11-02
География
Биогеохимическая цикличность как функциональный критерий устойчивости экосистем
Այս թեման վերաբերում է էկոհամակարգերի կայունության գնահատման մեջ կենսաերկրաքիմիական ցիկլերի դերին՝ որպես հիմնական ֆունկցիոնալ չափանիշ։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են քիմիական տարրերը՝ ածխածինը, ազոտը, ֆոսֆորը, ջուրը և այլ կենսական նյութեր, շրջանառվում կենսոլորտում՝ անցնելով կենսաբանական, երկրաբանական և քիմիական բաղադրիչներով, և ինչպես է այդ շարունակական շրջանառությունը ապահովում էկոհամակարգերի ինքնակարգավորումը և երկարաժամկետ կայունությունը։ Կենսաերկրաքիմիական ցիկլերի հավասարակշռված ընթացքը նպաստում է էներգիայի և նյութերի արդյունավետ բաշխմանը, կենսաբազմազանության պահպանմանը և էկոլոգիական համակարգերի դիմադրողականությանը արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ, ինչպիսիք են կլիմայական փոփոխությունները կամ մարդածին միջամտությունները։ Երբ այս ցիկլերը խախտվում են, օրինակ՝ աղտոտման, անտառահատման կամ արդյունաբերական գործունեության հետևանքով, էկոհամակարգերը կորցնում են իրենց ինքնակարգավորման ունակությունը, ինչը կարող է հանգեցնել դեգրադացիայի կամ նույնիսկ փլուզման։ Այսպիսով, կենսաերկրաքիմիական ցիկլերի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հասկանալ էկոհամակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ կայունության հիմքերը և գնահատել դրանց խոցելիությունը տարբեր բնապահպանական փոփոխությունների պայմաններում։
Обновлено. 2026-08-28
История
Устав общества "Хнаматар"
Սույն փաստաթուղթը ներկայացնում է «Խնամատար» ընկերության կանոնադրական հիմունքները՝ սահմանելով կազմակերպության իրավական կարգավիճակը, նպատակներն ու գործունեության հիմնական ուղղությունները, կառավարման կառուցվածքը և անդամակցության պայմանները։ Աշխատությունը վերլուծում է կազմակերպության ստեղծման իրավական հիմքերը, դրա գործունեության սոցիալական և համայնքային ուղղվածությունը, ինչպես նաև ծառայությունների մատուցման ոլորտները՝ ընդգծելով աջակցման, խնամքի և սոցիալական պաշտպանության նախաձեռնությունների իրականացման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման մարմինների լիազորություններին, որոշումների ընդունման կարգին, ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման և բաշխման սկզբունքներին, ինչպես նաև հաշվետվողականության և թափանցիկության ապահովման պահանջներին։ Կանոնադրությունը նաև սահմանում է անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կազմակերպության զարգացման ռազմավարական ուղղությունները և համագործակցության հնարավորությունները պետական ու հասարակական կառույցների հետ՝ նպատակ ունենալով ապահովել սոցիալական ծառայությունների արդյունավետ իրականացում և կայուն զարգացում։
Обновлено. 2026-09-19
Сельское хозяйство
Նորամուծական գործընթացների զարգացումը Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում
Տնտեսագիտական և ագրարային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում նորամուծական գործընթացների ձևավորման, զարգացման և կառավարման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նոր տեխնոլոգիաների, արտադրական մեթոդների և կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրման հնարավորությունները գյուղատնտեսական գործունեության տարբեր ուղղություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծությունների ներդրման վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, ֆինանսական և տեխնոլոգիական գործոններին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ու տնտեսությունների նորարարական ակտիվության բարձրացման պայմաններին։ Վերլուծվում են գիտատեխնիկական առաջընթացի, ներդրումային գործունեության, մասնագիտական գիտելիքների և տեղեկատվական ապահովման նշանակությունը գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Քննարկվում են նաև նորամուծական ծրագրերի խթանման, համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացման, պետական աջակցության և գիտության ու արտադրության միջև համագործակցության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գյուղատնտեսության նորարարական զարգացման ներուժը և բացահայտելու նորամուծությունների տարածմանը նպաստող մեխանիզմները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, գյուղատնտեսության զարգացման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-05
Культура
Ոսկան Երևանցի: Կենսամատենագիտություն
Այս կենսամատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Ոսկան Երևանցու՝ 17-րդ դարի հայ նշանավոր տպագրիչի, հրատարակչի և մշակութային գործչի կյանքի ու գործունեության փաստագրական և մատենագիտական ներկայացմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակը նրա կենսագրության, գրատպական գործունեության, հրատարակչական ժառանգության և հայ մշակույթի զարգացման գործում ունեցած ավանդի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգումն ու ամբողջացումն է։ Ոսկան Երևանցու գործունեությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայ գրատպության պատմության մեջ, քանի որ նրա անունը կապված է հայկական տպագրության զարգացման կարևոր փուլերից մեկի հետ, երբ հայերեն գրքերի հրատարակությունը աստիճանաբար ընդլայնվում էր և տարածվում եվրոպական տպագրական կենտրոններում։ Կենսամատենագիտական բնույթը ենթադրում է ոչ միայն գործչի կյանքի հիմնական հանգրվանների ներկայացում, այլև նրա հետ կապված գրքերի, հրատարակությունների, տպագրական աշխատանքների և մատենագիտական աղբյուրների հնարավորինս համակարգված նկարագրություն։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել Ոսկան Երևանցու կրթական և մշակութային միջավայրը, նրա գործունեության աշխարհագրությունը, տպարանների հետ ունեցած կապերը, հրատարակչական նախաձեռնությունները և հայերեն գրքի տարածման գործում նրա ունեցած դերը։ Առանձին կարևորություն ունի նրա հրատարակած գրականության մատենագիտական նկարագրությունը, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հրատարակությունների բովանդակության, կառուցվածքի, տպագրական առանձնահատկությունների և պատմամշակութային նշանակության մասին։ Նման նյութերի համակարգումը արժեքավոր է հատկապես հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հին տպագիր գրքերը ոչ միայն գրական կամ կրոնական բովանդակության կրողներ են, այլև կարևոր վկայություններ են տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվի, տպագրական տեխնիկայի, կրթական և մշակութային կյանքի մասին։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև Ոսկան Երևանցու մասին հետագա ժամանակաշրջաններում ստեղծված ուսումնասիրությունների, հոդվածների, գրքերի և այլ մատենագիտական աղբյուրների ցանկեր՝ հնարավորություն տալով հետազոտողին հետևելու նրա ժառանգության ուսումնասիրման պատմությանը։ Կենսագրական և մատենագիտական տվյալների համադրումը կարևոր է նաև գործչի իրական պատմական կերպարը ամբողջականորեն ներկայացնելու համար՝ նրա անձնական կյանքի փաստերը կապելով տպագրական և մշակութային գործունեության հետ։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատու և սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող նյութ հայ գրատպության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության, հրատարակությունների և փաստագրական տեղեկությունների որոնումն ու ուսումնասիրությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել մատենագետներին, գրադարանագետներին, գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, բանասերներին, հայագետներին, մշակութաբաններին և հայ հին գրատպության ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Աշխատության կարևորությունն առավել ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ Ոսկան Երևանցու գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես անհատական կենսագրություն, այլև որպես հայ գրքի, տպագրության և մշակութային ինքնության զարգացման պատմության կարևոր բաղադրիչ՝ պահպանելով նրա թողած ժառանգության վերաբերյալ գիտական և մատենագիտական տեղեկությունները։
Обновлено. 2026-09-20
Литература
Գրական փորձեր
Ժողովածուն ներկայացնում է գրական բնույթի փորձեր և ստեղծագործական աշխատանքներ՝ արտացոլելով հայ գրականության զարգացման ու գեղարվեստական ինքնարտահայտման որոնումների որոշակի փուլ։ Գրքում ընդգրկված նյութերը կարող են վերաբերել տարբեր գրական ձևերի, թեմաների և արտահայտչամիջոցների՝ ներառելով արձակ կամ չափածո ստեղծագործություններ, գրական մտորումներ, պատկերավոր նկարագրություններ և հեղինակային դիտարկումներ։ «Փորձեր» բնորոշումը մատնանշում է ստեղծագործական որոնումների, ոճական մոտեցումների և գրական խոսքի հնարավորությունների բացահայտման ձգտումը։ Նման ժողովածուները կարևոր են ոչ միայն որպես առանձին հեղինակների գրական գործունեության վկայություններ, այլև որպես իրենց ժամանակի գրական ճաշակի, լեզվական արտահայտչաձևերի և գեղարվեստական մտածողության ուսումնասիրության նյութ։ Դրանք հնարավորություն են տալիս դիտարկելու, թե ինչ թեմաներ ու գաղափարներ էին հետաքրքրում ժամանակաշրջանի գրողներին, ինչպես էին ձևավորվում գրական պատկերները և ինչպիսի լեզվական ու ոճական միջոցներով էին արտահայտվում հեղինակների մտքերն ու ապրումները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի գրական միջավայրով, ստեղծագործական ժառանգությամբ և գրական ձևերի զարգացման ընթացքով զբաղվող ընթերցողներին ու ուսումնասիրողներին։
Обновлено. 2026-10-30