Հովհաննես Թումանյան: Կենսամատենագիտություն (2001-2020)

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է IX–XI դարերի Հայաստանի և Վրաստանի սրբազան ճարտարապետության զարգացման առանձնահատկությունների, ավանդույթների և երկու մշակույթների փոխառնչությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորված եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ կրոնական կառույցների ճարտարապետական տիպերը, հատակագծային ու ծավալատարածական լուծումները, կառուցողական համակարգերը և գեղարվեստական ձևավորման սկզբունքները։ Վերլուծվում են հայկական և վրացական միջնադարյան ճարտարապետական դպրոցների ընդհանուր հատկանիշներն ու տարբերությունները՝ ուշադրություն դարձնելով գմբեթավոր կառույցների հորինվածքին, շինարարական տեխնիկային, քարային մշակույթին, ճակատների ձևավորմանն ու դեկորատիվ հարդարանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախորդ դարաշրջաններից ժառանգված ճարտարապետական ավանդույթների շարունակականությանը և դրանց վերափոխմանը IX–XI դարերի պատմամշակութային պայմաններում։ Քննարկվում են հարևան ժողովուրդների մշակութային շփումների, կրոնական ընդհանրությունների, քաղաքական և տնտեսական կապերի հնարավոր ազդեցությունները ճարտարապետական ձևերի զարգացման ու տարածման վրա։ Դիտարկվում են նաև տեղական շինանյութերի, բնական միջավայրի և տարածաշրջանային շինարարական փորձի դերը առանձին ճարտարապետական դպրոցների ինքնատիպության ձևավորման գործում։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն արտաքին նմանությունները, այլև յուրաքանչյուր մշակույթի շրջանակում ձևավորված ինքնուրույն կառուցողական ու գեղարվեստական սկզբունքները։ Կարևորվում է հուշարձանների ուսումնասիրությունը պատմական և մշակութային լայն համատեքստում՝ խուսափելով նմանությունների միակողմանի մեկնաբանությունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության և արվեստի պատմաբանների, միջնադարագետների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, հուշարձանների պահպանության մասնագետների և ուսանողների համար։

Религия

Այս ստեղծագործությունը վերնագրով առնչվում է ընտանիքի՝ որպես ներդաշնակության, բարոյական արժեքների և հոգևոր բարեկեցության միջավայրի գաղափարին։ «Դրախտի ընտանիք» հասկացությունը խորհրդանշական իմաստով կարող է արտահայտել այնպիսի ընտանեկան կյանք, որը հիմնված է սիրո, փոխադարձ հարգանքի, վստահության, համերաշխության և պատասխանատվության վրա։ Ընտանիքը մարդու անձնական ու հասարակական ձևավորման կարևորագույն միջավայրերից է, որտեղ փոխանցվում են բարոյական սկզբունքները, ձևավորվում են հարաբերությունների մշակույթը և զարգանում է ուրիշների կարիքները հասկանալու ու գնահատելու կարողությունը։ Կրոնաբարոյական գրականության ավանդույթում ընտանիքի ներդաշնակությունը հաճախ դիտարկվում է որպես հոգևոր արժեքների գործնական արտահայտություն, որտեղ ծնողների ու երեխաների, ամուսինների և ընտանիքի մյուս անդամների փոխհարաբերությունները պետք է կառուցվեն սիրո, հավատարմության, ներողամտության և փոխադարձ հոգատարության հիման վրա։ Ընտանեկան խաղաղության գաղափարը կապված է նաև առօրյա դժվարությունները համատեղ հաղթահարելու, տարաձայնությունները ողջամտորեն լուծելու և ընդհանուր բարօրության համար պատասխանատվություն ստանձնելու հետ։ Նման թեմատիկայով ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել բարոյական դաստիարակության և հասարակության մեջ ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Դրանք ընթերցողին հրավիրում են խորհելու այն արժեքների շուրջ, որոնք նպաստում են ընտանեկան կապերի ամրապնդմանը, սերունդների միջև վստահության պահպանմանը և հոգևոր առումով բարենպաստ միջավայրի ստեղծմանը։ 19-րդ դարի հայերեն գրականության մեջ ընտանեկան ու բարոյական հարցերի քննարկումը սերտորեն կապված էր կրթության, հասարակական կյանքի բարելավման և քրիստոնեական արժեքների տարածման հետ։ Այդ շրջանի հրատարակությունները հաճախ նպատակ ունեին ոչ միայն տեղեկություն հաղորդելու, այլև ընթերցողի բարոյական գիտակցությունը զարգացնելու և առօրյա կյանքում արժանապատիվ վարքի կարևորությունը շեշտադրելու։ Այս աշխատության վերնագիրը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկելու ընտանիքի և հոգևոր բարեկեցության թեմաների շրջանակում, սակայն առանց բնագրի բովանդակության հնարավոր չէ հստակ որոշել՝ այն գեղարվեստական պատում է, կրոնական խրատական երկ, թե ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ այլ բնույթի աշխատություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրքի պատմության, ընտանեկան դաստիարակության, կրոնաբարոյական մտածողության և 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության ուսումնասիրության համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային էպիտաքսիալ նանոկառուցվածքների ստացման, դրանց ֆիզիկական և էլեկտրոնային հատկությունների ուսումնասիրության, ինչպես նաև այդ կառուցվածքների հիման վրա միջին ենթակարմիր սպեկտրային տիրույթում գործող ֆոտոընդունիչների մշակման գիտատեխնիկական հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների աճեցման տեսական և տեխնոլոգիական սկզբունքները, էպիտաքսիալ շերտերի ձևավորման պայմանները, բյուրեղային կառուցվածքի որակը և նյութերի էլեկտրոնային ու օպտիկական բնութագրերի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտաչափային էֆեկտներին, էներգետիկ գոտիների կառուցվածքին, լիցքակիրների տեղափոխման և վերամիավորման գործընթացներին, ինչպես նաև նանոկառուցվածքների երկրաչափական ու բաղադրային պարամետրերի ազդեցությանը ֆոտոէլեկտրական հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են միջին ենթակարմիր ճառագայթման գրանցման ֆիզիկական մեխանիզմները, ֆոտոընդունիչների զգայունության, սպեկտրային արձագանքի, հայտնաբերման ունակության և աղմուկային բնութագրերի գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում կիսահաղորդչային կառուցվածքների պատրաստման տեխնոլոգիական գործընթացներին, փորձարարական չափումներին, ստացված արդյունքների վերլուծությանը և սարքերի աշխատանքային պարամետրերի բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են մշակվող ֆոտոընդունիչների կիրառական հեռանկարները ինֆրակարմիր պատկերավորման, օպտոէլեկտրոնիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, հեռահար զոնդավորման և տարբեր չափիչ համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիաների, նյութագիտության, օպտոէլեկտրոնիկայի և ֆոտոնիկայի մասնագետների, գիտաշխատողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական, բանկային գործի և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վարկառուի վարկունակության գնահատման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսավարկային համակարգի օրինակով։ Քննության են առնվում վարկունակության տնտեսական էությունը, վարկային հարաբերությունների ձևավորման սկզբունքները և վարկառուի ֆինանսական վիճակի գնահատման նշանակությունը բանկերի ու վարկային կազմակերպությունների գործունեության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկառուի եկամուտների, վճարունակության, պարտքային բեռնվածության, դրամական հոսքերի և ֆինանսական կայունության վերլուծությանը։ Վերլուծվում են վարկունակության գնահատման ավանդական և ժամանակակից մեթոդները, ֆինանսական գործակիցների կիրառությունը, վարկային պատմության ուսումնասիրությունը և վարկային ռիսկի գնահատման մոդելների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վարկունակության գնահատման տարբերությունները, տրամադրվող տեղեկատվության հավաստիության, գրավային ապահովության և վարկերի վերադարձելիության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի առևտրային բանկերի վարկավորման մոտեցումները, վարկային ռիսկերի կառավարման կարգավորումները, ֆինանսական տեղեկատվության հասանելիությունը և միջազգային բանկային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական անկայունության, տոկոսադրույքների փոփոխության, արժութային ռիսկերի և վարկառուների ֆինանսական վիճակի վատթարացման ազդեցությանը վարկունակության գնահատման արդյունքների վրա։ Կարևորվում է գնահատման մեթոդների կատարելագործումը՝ վարկային որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման, խնդրահարույց վարկերի առաջացման հավանականության նվազեցման և բանկային համակարգի կայունության ամրապնդման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսական վերլուծության, վարկային ռիսկերի կառավարման, ֆինանսական վերահսկողության և Հայաստանի վարկային շուկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս գիրքը ներկայացնում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ սկսած եվրոպական գաղութացման շրջանից մինչև ժամանակակից համաշխարհային գերտերության ձևավորումը։ Գրքում վերլուծվում են անկախության պատերազմի պատճառները և հետևանքները, ԱՄՆ Սահմանադրության ընդունումը և պետական համակարգի ձևավորումը, ինչպես նաև XIX դարի տարածքային ընդլայնումը և քաղաքացիական պատերազմի ազդեցությունը երկրի զարգացման վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև XX դարի կարևոր իրադարձություններին՝ ինդուստրացման արագացմանը, երկու համաշխարհային պատերազմներին, Մեծ դեպրեսիային, Սառը պատերազմի ժամանակաշրջանին և ԱՄՆ-ի միջազգային դերակատարության աճին։ Նյութում քննարկվում են նաև սոցիալական շարժումները, քաղաքացիական իրավունքների պայքարը և ժամանակակից քաղաքական ու տնտեսական գործընթացները։ Գիրքը համադրում է պատմական փաստերը և վերլուծական մոտեցումը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել ԱՄՆ պատմության և նրա գլոբալ ազդեցության մասին։

Культура

Երաժշտագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգության մեջ բազմաձայնության սկզբունքների և դրանց գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բազմաձայն երաժշտական մտածողության առանձնահատկությունները, տարբեր ձայների փոխհարաբերությունները և դրանց դերը երաժշտական կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաձայնության տարբեր ձևերի ու հնարների կիրառմանը, թեմատիկ նյութի զարգացմանը, ձայների ինքնուրույն շարժմանը և երաժշտական հյուսվածքի կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են բազմաձայն և հարմոնիկ մտածողության փոխազդեցությունը, մեղեդային գծերի համադրումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ստեղծագործությունների արտահայտչականության և կառուցվածքային ամբողջականության վրա։ Քննարկվում են կոմպոզիտորական տեխնիկայի առանձնահատկությունները և բազմաձայնության կիրառման նշանակությունը անհատական երաժշտական ոճի ձևավորման համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու կոմպոզիտորի երաժշտական լեզվի, ստեղծագործական մտածողության և երաժշտական նյութի կազմակերպման սկզբունքների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետների և երաժշտական արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։