Ինֆորմացիոն համակարգեր և տեխնոլոգիաներ

Философия

Փիլիսոփայական և պատմափիլիսոփայական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական ժառանգության մեջ մարդու էության, բնության և աշխարհում նրա տեղի վերաբերյալ պատկերացումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մարդու՝ որպես բանական և ճանաչող էակի մասին գաղափարները, հոգու և մարմնի փոխհարաբերության, գիտելիքի ձեռքբերման, մտածողության ու ինքնաճանաչման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու բանական կարողությունների, բարոյական կատարելագործման և իմացական գործունեության նշանակությանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են մարդաբանական հարցադրումները փոխկապակցվում գոյաբանական, իմացաբանական, տրամաբանական և բարոյագիտական խնդիրների հետ՝ ձևավորելով մարդու վերաբերյալ ամբողջական փիլիսոփայական պատկերացում։ Քննարկվում են նաև անտիկ փիլիսոփայական ավանդույթի ազդեցությունը, դրա յուրացման ու մեկնաբանման առանձնահատկությունները և Դավիթ Անհաղթի գաղափարների տեղը հայ միջնադարյան փիլիսոփայական մտքի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու մարդու ինքնաճանաչման, բանականության, հոգևոր զարգացման և բարոյական արժեքների վերաբերյալ միջնադարյան հայ փիլիսոփայական ընկալումները։ Այն կարող է օգտակար լինել փիլիսոփայության պատմությամբ, հայ միջնադարյան մշակույթով և մարդաբանական խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

История

Հայոց պատմություն (Հնագույն շրջանից մինչև մեր օրերը)-ը համապարփակ ուսումնական և գիտահանրամատչելի աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմական ուղին ամենահին ժամանակներից մինչև ժամանակակից շրջան՝ ընդգրկելով պետականության ձևավորման, անկման և վերականգնման փուլերը, ինչպես նաև քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային զարգացումները տարբեր դարաշրջաններում։ Գրքում դիտարկվում են Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն քաղաքակրթությունները, Ուրարտուի պետությունը, Արտաշեսյան և Արշակունյաց թագավորությունները, քրիստոնեության ընդունումը որպես պետական կրոն, միջնադարյան հայկական թագավորությունների և իշխանությունների ձևավորումը, ինչպես նաև օտար տիրապետությունների պայմաններում ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Ներկայացվում են նաև նոր և նորագույն շրջանի կարևոր իրադարձությունները՝ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների ազդեցությունը, Հայոց ցեղասպանության հետևանքները, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծումն ու անկումը, խորհրդային շրջանի քաղաքական ու տնտեսական համակարգը և անկախ Հայաստանի պետականության հաստատումն ու զարգացման փուլերը։ Աշխատությունը միավորում է պատմական փաստերի համակարգված շարադրանքն ու վերլուծական մոտեցումը՝ փորձելով ցույց տալ հայ ժողովրդի շարունակական գոյատևման և ինքնության պահպանման հիմնական գործոնները տարբեր պատմական պայմաններում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է կազմակերպություններում կառավարչական հաշվառման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կառավարչական հաշվառման դերը կառավարման որոշումների ընդունման գործընթացում, ծախսերի և եկամուտների հաշվառման ու վերլուծության մեթոդները, կառավարման տարբեր մակարդակների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձևավորման սկզբունքները և հաշվետվողականության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսերի դասակարգմանը, արտադրանքի կամ ծառայությունների ինքնարժեքի հաշվարկմանը, բյուջետավորմանը, ներքին վերահսկողությանը և կազմակերպության գործունեության արդյունքների գնահատմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կառավարչական հաշվառման տեղեկատվական համակարգի բարելավման, ժամանակակից մեթոդների ներդրման և հաշվապահական տեղեկատվությունն ավելի արդյունավետ կառավարչական գործիք դարձնելու հնարավոր մոտեցումներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հաշվապահության, ֆինանսների և կառավարման ոլորտների մասնագետների, տնտեսագետների, ղեկավարների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ կառավարչական հաշվառման կատարելագործման և դրա միջոցով կազմակերպության գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիները հասկանալու նպատակով։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի կանանց հայկական բարեգործական հասարակության գործունեության տարեկան կամ շրջանային հաշվետվությունը։ Գրքում ամփոփված են կազմակերպության կողմից իրականացված սոցիալական, կրթական, առողջապահական և բարեգործական ծրագրերը, նպաստների, ֆինանսական միջոցների և նվիրատվությունների հաշվառումը, ինչպես նաև հասարակության անդամների մասնակցությունը և գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Հաշվետվության միջոցով կարելի է հետևել բարեգործական նախաձեռնությունների տևողությանը, նպատակների իրականացմանը, համայնքի կարիքներին արձագանքելու ձևերին և սոցիալական ծրագրերի ազդեցությանը տեղական հայ համայնքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հետազոտողների, պատմաբանների, սոցիոլոգների և համայնքային կազմակերպությունների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել հայկական բարեգործական շարժման գործունեությունը 19–20-րդ դարերում և դրա սոցիալական նշանակությունը։

Сельское хозяйство

Գյուղատնտեսական գիտությունների և բուսաբուծության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պայմաններում եգիպտացորենի ցանքերի մոլախոտվածության ուսումնասիրությանը և մոլախոտերի դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում եգիպտացորենի մշակության ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունները, դրա աճի և զարգացման համար անհրաժեշտ հողակլիմայական պայմանները, ինչպես նաև մոլախոտային բուսականության ազդեցությունը մշակաբույսի բերքատվության և բերքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եգիպտացորենի ցանքերում տարածված մոլախոտերի տեսակային կազմին, կենսաբանական առանձնահատկություններին, տարածման օրինաչափություններին և մշակաբույսի հետ ջրի, լույսի ու սննդատարրերի համար մրցակցությանը։ Վերլուծվում են մոլախոտվածության աստիճանի, ցանքերի խտության, հողի մշակության եղանակների և ագրոտեխնիկական պայմանների փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են մոլախոտերի դեմ պայքարի ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետության համեմատական գնահատման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության սահմանափակման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դաշտային փորձերի կազմակերպման, մոլախոտերի հաշվառման, մշակաբույսի աճի ցուցանիշների գնահատման և բերքատվության փոփոխությունների վերլուծության մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում տեղական հողակլիմայական պայմաններին համապատասխան մոլախոտերի համալիր կառավարման համակարգերի մշակմանը, գյուղատնտեսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և եգիպտացորենի արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմիայի, բուսաբուծության, բույսերի պաշտպանության, մոլախոտագիտության և տարածաշրջանային գյուղատնտեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է հայկական ազգային էպոսի ամենահայտնի հերոսներից մեկի՝ Սասունցի Դավթի կերպարը և նրա շուրջ ձևավորված հերոսական ու ժողովրդական պատումները։ Պատմության կենտրոնում Դավթի պայքարն է օտար բռնության և անարդարության դեմ, որի միջոցով ընդգծվում են ազատության, հայրենիքի պաշտպանության, արժանապատվության և արդարության գաղափարները։ Հերոսը ներկայացվում է որպես քաջ, ուժեղ, անկեղծ և ժողովրդին նվիրված կերպար, որի գործողություններում միահյուսվում են անձնական խիզախությունն ու համայնքի պաշտպանության ձգտումը։ Պատումում կարևոր դեր ունեն նաև Սասունի բնակիչների կյանքը, ընտանեկան և տոհմական հարաբերությունները, հերոսների փոխհարաբերությունները, ժողովրդական պատկերացումները և ավանդական արժեքները։ Դավթի կերպարի միջոցով արտահայտվում է ժողովրդի իդեալականացված պատկերացումը արդար առաջնորդի և հայրենի հողի պաշտպանի մասին։ Ստեղծագործությանը բնորոշ են դյուցազնական չափազանցությունները, մարտական դրվագները, բանահյուսական մոտիվները և ժողովրդական լեզվամտածողությանը հատուկ պատկերավոր արտահայտությունները։ Այն ոչ միայն պատմում է հերոսական պայքարի մասին, այլև արտացոլում է հայկական մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության կարևոր շերտեր՝ փոխանցելով սերնդեսերունդ ձևավորված պատկերացումներ քաջության, հավատարմության, ազատության և հայրենասիրության վերաբերյալ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայ բանահյուսությամբ, էպոսագիտությամբ, ազգային գրականությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։