Իրավունքի աղբյուրների առանձնահատկությունները մայրցամաքային և անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերում (իրավահամեմատական վերլուծություն)

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կենսաբանական հաջորդականությունների ֆունկցիոնալ հեռավորության գնահատման, դրա թվային իրականացման և կենսաինֆորմատիկայում կիրառման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ԴՆԹ-ի, ՌՆԹ-ի և սպիտակուցային հաջորդականությունների համեմատության տեսական հիմքերը, հաջորդականությունների միջև տարբերությունների չափման մաթեմատիկական մոտեցումները և դրանց կիրառման ալգորիթմական մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է կենսաբանական տվյալների մշակման թվային եղանակները, հաջորդականությունների նմանության և տարբերության գնահատման չափանիշները, ինչպես նաև համակարգչային գործիքների դերը կենսաբանական մեծածավալ տվյալների վերլուծության գործընթացում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են մշակված մոդելների և հաշվարկային մեթոդների կիրառությունները գենոմիկայի, էվոլյուցիոն կենսաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և բժշկական հետազոտությունների ոլորտներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական տեղեկատվության ներկայացման, մշակման և մեկնաբանման արդյունավետ մեթոդների ստեղծմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել կենսաբանական համակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ կապերը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից կենսաինֆորմատիկայի զարգացման, կենսաբանական տվյալների վերլուծության կատարելագործման և նոր գիտական բացահայտումների համար։ Գիրքը նախատեսված է կենսաինֆորմատիկների, կենսաբանների, մաթեմատիկոսների, համակարգչային գիտությունների մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Медицина

Գիտական աշխատությունը նվիրված է անկայուն ստենոկարդիայի պայմաններում սրտի փորոքային ռիթմի խանգարումների և իմունաբանական որոշ փոփոխությունների կանխատեսական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ սրտանոթային հիվանդությունների ընթացքի, հնարավոր բարդությունների և հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում դիտարկվում են սրտի իշեմիկ հիվանդության կլինիկական առանձնահատկությունները, անկայուն ստենոկարդիայի զարգացման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, սրտամկանի արյունամատակարարման խանգարումների հետևանքները և դրանց ազդեցությունը սրտի էլեկտրական ակտիվության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փորոքային առիթմիաների առաջացման պատճառներին, դրանց կլինիկական դրսևորումներին, հաճախականությանը, ծանրության աստիճանին և սրտանոթային անբարենպաստ իրադարձությունների կանխատեսման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են սրտի ռիթմի խանգարումների և սրտամկանի իշեմիայի փոխկապակցվածությունը, էլեկտրասրտագրական հետազոտությունների ու սրտի ռիթմի երկարատև մշտադիտարկման նշանակությունը, ինչպես նաև փորոքային էքստրասիստոլաների և այլ առիթմիկ դրսևորումների գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են օրգանիզմի իմունային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունները, բորբոքային գործընթացների մասնակցությունը աթերոսկլերոտիկ ախտահարումների զարգացմանը, իմունաբանական ցուցանիշների հնարավոր կապը կորոնար արյան շրջանառության խանգարումների և սրտանոթային բարդությունների առաջացման հետ։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում իմունային պատասխանի առանձնահատկությունները, բջջային և հումորալ իմունիտետի որոշ ցուցանիշների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կիրառությունը հիվանդության ընթացքի և կանխատեսման գնահատման գործընթացում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սրտի փորոքային ռիթմի խանգարումների և իմունաբանական շեղումների միջև հնարավոր փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ նպատակ ունենալով գնահատելու դրանց համակցված կանխատեսական նշանակությունը։ Դիտարկվում են կլինիկական, էլեկտրասրտագրական և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների համադրման հնարավորությունները, ռիսկի գործոնների տարբերակումը և հիվանդների վիճակի գնահատման առավել ամբողջական մոտեցումների մշակման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև անկայուն ստենոկարդիայի ախտորոշման, հիվանդության ծանրության գնահատման, սրտամկանի ինֆարկտի և այլ սրտանոթային բարդությունների առաջացման վտանգի որոշման հարցերին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են սրտանոթային համակարգի և իմունային գործընթացների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, հիվանդության զարգացման կենսաբանական մեխանիզմների բացահայտումը և կլինիկական կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող ցուցանիշների առանձնացումը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել սրտի իշեմիկ հիվանդության կլինիկական ընթացքի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, ախտորոշիչ և կանխատեսական չափանիշների կատարելագործմանը, ինչպես նաև սրտանոթային բարդությունների վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, թերապևտների, կլինիկական իմունաբանների, ֆունկցիոնալ ախտորոշման մասնագետների, բժշկական գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բժշկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար, ինչպես նաև սրտանոթային հիվանդությունների ախտածագման, ախտորոշման և կանխատեսման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջերմաստիճանային գրադիենտի պայմաններում մեկական ամոնիումի դիհիդրոֆոսֆատի (ADP) բյուրեղից դիֆրակցված ռենտգենյան ճառագայթների ինտենսիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունն անդրադառնում է բյուրեղային կառուցվածքում ջերմային ազդեցությունների հետևանքով առաջացող ֆիզիկական փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը ռենտգենյան դիֆրակցիայի բնութագրերի վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են բյուրեղի ներքին կառուցվածքի, դեֆորմացիաների, ջերմային լարվածությունների և այլ գործոնների փոխազդեցությունը, որոնք կարող են պայմանավորել դիֆրակցված ճառագայթների ինտենսիվության և տարածական բաշխման փոփոխությունները։ Ներկայացված են տեսական հիմնավորումներ, փորձարարական մեթոդներ և չափումների արդյունքների վերլուծություն, որոնք նպաստում են բյուրեղների կառուցվածքային հատկությունների, ջերմաֆիզիկական երևույթների և ռենտգենյան հետազոտության մեթոդների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել բյուրեղագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության և օպտոէլեկտրոնային նյութերի ուսումնասիրության ոլորտներում՝ նպաստելով բյուրեղային նյութերի բնութագրման և բարձր ճշգրտության փորձարարական մեթոդների զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, նյութագետների, բյուրեղագետների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բյուրեղների կառուցվածքով, ռենտգենյան դիֆրակցիայով և ջերմային ազդեցությունների ուսումնասիրությամբ։

История

Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքները ներկայացնում են անտիկ ժամանակաշրջանի ամենահայտնի ճարտարապետական և արվեստային կառույցների հավաքածուն, որոնք հին հույների կողմից համարվել են մարդկային ստեղծագործության ամենաբարձր նվաճումները։ Այս ցանկը ձևավորվել է մ.թ.ա. III–II դարերում և ընդգրկում է Միջերկրածովյան և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի ամենատպավորիչ կառույցները, որոնք կապված էին հին քաղաքակրթությունների՝ Եգիպտոսի, Հունաստանի, Բաբելոնի և Փոքր Ասիայի մշակույթների հետ։ Յոթ հրաշալիքների շարքում են Գիզայի Մեծ բուրգը, որը միակն է, որ պահպանվել է մինչև այսօր, Բաբելոնի կախովի այգիները, որոնք համարվում են ինժեներական և էսթետիկ երևակայության գլուխգործոց, Օլիմպիայի Զևսի արձանը՝ հսկայական կրոնական քանդակ, Եփեսոսի Արտեմիսի տաճարը՝ հոյակապ ճարտարապետական համալիր, Հալիկառնասի դամբարանը՝ արքայական շքեղ գերեզման, Հռոդոսի Կոլոսոսը՝ հսկա բրոնզե արձան, և Ալեքսանդրիայի փարոսը՝ նավագնացության կարևորագույն կառույցներից մեկը։ Այս հրաշալիքները ոչ միայն արտահայտում էին տեխնիկական և արվեստային բարձր մակարդակ, այլև խորհրդանշում էին իրենց ժամանակի ժողովուրդների հավատքը, ուժը և մշակութային զարգացումը։

Другие предметы

Մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Ալեքսանդր Շիրվանզադեի կյանքի և գրական գործունեության վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ընդգրկում է գրողի ստեղծագործությունների, առանձին հրատարակությունների, պարբերական մամուլում լույս տեսած նյութերի, ինչպես նաև նրա կյանքի ու գրական ժառանգությանն առնչվող ուսումնասիրությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Նյութերի մատենագիտական դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ նշանավոր արձակագրի ստեղծագործական ժառանգության տարածման, հրատարակման պատմության և հետագա ուսումնասիրման ընթացքի մասին։ Աշխատության կարևոր արժեքն այն է, որ այն միավորում և համակարգում է տարբեր ժամանակներում ու տարբեր հրատարակչական միջավայրերում ստեղծված աղբյուրները՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումը և հետազոտական աշխատանքը։ Առանձին նշանակություն ունի Շիրվանզադեի գեղարվեստական երկերի մատենագիտական ընդգրկումը, որը կարող է հնարավորություն տալ հետևելու դրանց տարբեր հրատարակություններին, վերահրատարակություններին և գրական շրջանառությանը։ Միաժամանակ ներկայացվող քննադատական, գրականագիտական և կենսագրական նյութերը կարող են օգտակար լինել գրողի ստեղծագործության ուսումնասիրման, նրա գրական-հասարակական գործունեության գնահատման և հայ գրականության պատմության մեջ նրա տեղի բացահայտման համար։ Մատենագիտությունը արժեքավոր գործիք է ինչպես մասնագիտական հետազոտությունների, այնպես էլ կրթական նպատակների համար, քանի որ համակարգված աղբյուրագիտական տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել գրողի վերաբերյալ առկա գրականության բազմազանության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ գրական ժառանգության մատենագիտական հաշվառման և պահպանման տեսանկյունից՝ փաստագրելով գրողի ստեղծագործությունների և նրա մասին հրապարակումների գրական շրջանառությունը։ Այն կարող է օգտագործվել Շիրվանզադեի երկերի նոր ուսումնասիրությունների, կենսագրական հետազոտությունների, գրականագիտական աշխատությունների և մատենագիտական որոնումների ժամանակ։ Նյութը հատկապես օգտակար է գրականագետների, հայագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, արխիվագետների, դասախոսների, հետազոտողների, ուսանողների և 19–20-րդ դարերի հայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներում տնտեսական և հասարակական ինստիտուտների ձևավորման, զարգացման ու արդյունավետ գործունեության տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության փորձի համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում կենտրոնացված տնտեսական համակարգից շուկայական հարաբերությունների անցման ընթացքում ձևավորվող ինստիտուցիոնալ փոփոխություններն են, դրանց հաջորդականությունը, փոխկապակցվածությունը և ազդեցությունը սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Ինստիտուցիոնալ համակարգը դիտարկվում է որպես պաշտոնական և ոչ պաշտոնական կանոնների, կազմակերպությունների, իրավական նորմերի, տնտեսական վարքագծի ձևերի և դրանց կիրառումն ապահովող մեխանիզմների ամբողջություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սեփականության հարաբերությունների վերափոխմանը, մասնավոր հատվածի ձևավորմանը, մրցակցային միջավայրի զարգացմանը, պայմանագրային հարաբերությունների կայացմանը և շուկայական ենթակառուցվածքների ստեղծմանը։ Քննվում է պետության դերը ինստիտուցիոնալ վերափոխումների իրականացման գործընթացում՝ դիտարկելով օրենսդրական դաշտի, պետական կառավարման, տնտեսական կարգավորման և իրավական նորմերի կիրառման նշանակությունը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ նոր օրենքների և կազմակերպական կառուցվածքների ձևավորումը ինքնին բավարար չէ արդյունավետ ինստիտուցիոնալ միջավայրի կայացման համար, քանի որ դրանց գործունեությունը կապված է նաև հասարակության մեջ ձևավորված վարքագծային նորմերի, վստահության, տնտեսական մշակույթի և նախկին համակարգից ժառանգված հարաբերությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են անցումային փուլում առաջացող ինստիտուցիոնալ հակասությունները, երբ նոր ձևավորվող շուկայական մեխանիզմները միաժամանակ գործում են նախկին տնտեսական համակարգից պահպանված հարաբերությունների ու գործելակերպերի հետ։ Ուսումնասիրվում են գործարար միջավայրի, ֆինանսական համակարգի, աշխատանքի շուկայի, սեփականության իրավունքի պաշտպանության և տնտեսական գործարքների կազմակերպման հետ կապված ինստիտուցիոնալ խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ինստիտուտների որակի և տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության, ձեռնարկատիրության ու մրցունակության միջև կապերի տեսական վերլուծությանը։ Հայաստանի օրինակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հետխորհրդային վերափոխումների առանձնահատկությունները և գնահատելու, թե տնտեսական բարեփոխումների տարբեր ուղղություններն ինչպես են փոխկապակցվում ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման հետ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է բարեփոխումների հաջորդականության և փոխհամաձայնեցվածության խնդրին՝ ընդգծելով, որ առանձին ոլորտներում իրականացվող փոփոխությունների արդյունավետությունը կախված է ընդհանուր ինստիտուցիոնալ համակարգի զարգացածությունից։ Հետազոտությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է անցումային տնտեսությունների զարգացման օրինաչափությունների ըմբռնմանը և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության տեսանկյունից ներկայացնում շուկայական համակարգի կայացման տնտեսական, իրավական ու կազմակերպական բաղադրիչների փոխազդեցությունը։