Исследование галактик второго Бюраканского спектрального обзора неба в избранных площадках

История

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանում IX–XIV դարերում ձևավորված նվիրատվական արձանագրությունների պատմական, վիմագրական, իրավական և սոցիալ-տնտեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում եկեղեցիների, վանքերի, աշխարհիկ կառույցների և այլ հուշարձանների վրա պահպանված արձանագրություններն են, որոնցում արձանագրվել են հողերի, այգիների, ջրային ռեսուրսների, շինությունների, եկամուտների, շարժական գույքի և այլ արժեքների նվիրատվությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Դրանք դիտարկվում են որպես միջնադարյան հասարակության տնտեսական հարաբերությունները, սեփականության ձևերը, սոցիալական կառուցվածքը և հոգևոր հաստատությունների գործունեությունը լուսաբանող կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Քննվում են նվիրատուների սոցիալական կազմը, նվիրատվությունների շարժառիթները, ստացող հաստատությունների կարգավիճակը և նվիրաբերվող ունեցվածքի բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իշխանական տների, հոգևորականության, համայնքների և առանձին անձանց մասնակցությանը նվիրատվական հարաբերություններում՝ բացահայտելով նրանց տեղն ու դերը միջնադարյան Հայաստանի հասարակական և տնտեսական կյանքում։ Ուսումնասիրվում են արձանագրությունների կառուցվածքը, լեզուն, ձևակերպումները, իրավական բնույթի արտահայտությունները և նվիրատվության պայմանները՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել սեփականության փոխանցման և դրա պաշտպանության ընդունված ձևերի մասին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նվիրատվությունների կապը վանական տնտեսության զարգացման, եկեղեցաշինության, կրթական ու հոգևոր գործունեության և մշակութային կենտրոնների պահպանման հետ։ Վիմագրական նյութի ժամանակագրական և տարածքային համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր պատմական շրջաններում նվիրատվական պրակտիկայի փոփոխություններն ու տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արձանագրությունների աղբյուրագիտական արժեքին՝ պատմագրական տեղեկությունների, ձեռագրային հիշատակարանների և այլ միջնադարյան նյութերի հետ դրանց համադրման տեսանկյունից։ Նման վկայությունները կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում տեղանունների, անձնանունների, պաշտոնների, հարկային պարտավորությունների և տնտեսական գործունեության տարբեր ձևերի վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայոց միջնադարյան պատմության, վիմագրության, աղբյուրագիտության և իրավունքի պատմության մոտեցումները՝ նվիրատվական հարաբերությունների միջոցով միջնադարյան Հայաստանի հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Культура

Հրատարակությունը նվիրված է Սայաթ-Նովայի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա մասին տարբեր տարիներին ստեղծված գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Որպես կենսամատենագիտական աշխատանք՝ այն միավորում է բանաստեղծ-աշուղի կենսագրական տվյալները և նրա կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով կողմնորոշվել Սայաթ-Նովային վերաբերող բազմազան աղբյուրների և ուսումնասիրությունների մեջ։ Նյութը կարող է ընդգրկել նրա ստեղծագործությունների առանձին հրատարակությունները, ժողովածուները, գրականագիտական և երաժշտագիտական ուսումնասիրությունները, հոդվածները, հուշագրությունները, ինչպես նաև նրան նվիրված այլ աշխատություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Սայաթ-Նովայի ստեղծագործական ժառանգության բազմալեզու բնույթին, քանի որ նրա երգերը կապված են հայերեն, վրացերեն և ադրբեջաներեն ստեղծագործական ավանդույթների հետ։ Մատենագիտական համակարգումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նրա ստեղծագործության տարբեր մեկնաբանությունները, լեզվական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը հայ և տարածաշրջանային մշակույթի զարգացման վրա։ Կենսագրական հատվածը կարող է անդրադառնալ նրա կյանքի հիմնական փուլերին, ստեղծագործական գործունեությանը, ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրին և պատմական իրադարձություններին, որոնց համատեքստում ձևավորվել է նրա աշխարհայացքն ու արվեստը։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է որպես տեղեկատու աղբյուր՝ Սայաթ-Նովայի մասին հետազոտություն սկսելու, անհրաժեշտ գրականությունը հայտնաբերելու և նրա ստեղծագործական ժառանգության վերաբերյալ առկա ուսումնասիրությունների շրջանակը հասկանալու համար։ Այն կարող է արժեքավոր լինել գրականագետների, երաժշտագետների, բանասերների, մատենագետների, ուսանողների և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ինտեգրման գործընթացներին հարևան երկրների հետ՝ ուսումնասիրելով տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության հնարավորությունները, առկա խոչընդոտներն ու զարգացման հեռանկարները։ Ուսումնասիրության առանցքում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի, փոքր և բաց տնտեսության առանձնահատկությունների ու արտաքին շուկաներից կախվածության ազդեցությունն է երկրի տնտեսական ինտեգրման քաղաքականության վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի և հարևան պետությունների միջև արտաքին առևտրի, ապրանքների և ծառայությունների փոխանակման, ներդրումների, տրանսպորտային ու հաղորդակցական կապերի, էներգետիկ համագործակցության և տնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման խնդիրներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ տարածաշրջանային ինտեգրման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն տնտեսական գործոններով, այլև աշխարհագրական, քաղաքական և ենթակառուցվածքային պայմաններով։ Հայաստանի համար կարևոր խնդիրներից են արտաքին առևտրի աշխարհագրական դիվերսիֆիկացումը, նոր շուկաներ մուտք գործելը, արտահանման ներուժի ընդլայնումը և հարևան երկրների հետ տնտեսական կապերի խորացումը։ E economics.sci.am +1 Ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել նաև տարածաշրջանային ինտեգրացիոն միավորումներին Հայաստանի մասնակցությունը և դրանց ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով տարբեր տնտեսական ուղղությունների միջև հավասարակշռված և փոխլրացնող համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Հայաստանի տնտեսական ինտեգրման վերաբերյալ հետազոտություններում առանձնացվում է նաև տարածաշրջանային համագործակցության և արտաքին տնտեսական քաղաքականության փոխկապակցվածությունը, հատկապես՝ փոքր տնտեսության համար արտաքին շուկաների հասանելիության ապահովման տեսանկյունից։ E economics.sci.am +1 Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ Հայաստանի տարածաշրջանային տնտեսական դիրքի, հարևան երկրների հետ տնտեսական հարաբերությունների զարգացման և ինտեգրացիոն գործընթացների հնարավորությունների ու սահմանափակումների ուսումնասիրման նպատակով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է միկոտոքսինների և դրանց տարբեր համակցությունների գենոտոքսիկ, մոլեկուլային-ցիտոգենետիկական և էպիգենետիկական ազդեցությունների համալիր ուսումնասիրությանը կենդանի օրգանիզմներում և լաբորատոր բջջային համակարգերում։ Քննության են առնվում միկրոսկոպիկ սնկերի կողմից արտադրվող թունավոր նյութերի ազդեցությամբ գենետիկական նյութում և բջջային կարգավորման համակարգերում առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԴՆԹ-ի վնասման, քրոմոսոմային փոփոխությունների, գենոմային անկայունության և բջջային գործընթացների խանգարման ցուցանիշների գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև էպիգենետիկական մեխանիզմները, որոնց միջոցով միկոտոքսինները կարող են ազդել գեների ակտիվության կարգավորման վրա՝ առանց ԴՆԹ-ի սկզբնական հաջորդականության փոփոխության։ Համեմատվում են առանձին միկոտոքսինների և դրանց համակցված ազդեցությունները՝ պարզելու համար, թե միաժամանակյա ներգործության դեպքում դրանց կենսաբանական ազդեցությունները կարող են ինչպես ուժեղանալ, այնպես էլ փոփոխվել։ Կարևորվում է in vivo և in vitro փորձարարական մոտեցումների համադրումը, որը հնարավորություն է տալիս տարբեր մակարդակներում գնահատել ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցության բնույթը և բացահայտել հնարավոր փոխազդեցությունները։ Վերլուծվում են ազդեցության չափաբաժնի, տևողության և կենսաբանական համակարգի առանձնահատկությունների նշանակությունը դիտվող փոփոխությունների ձևավորման գործում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել միկոտոքսինների կենսաբանական վտանգների առավել ամբողջական գնահատմանը, դրանց համակցված ազդեցության մեխանիզմների պարզաբանմանը և թունաբանական ռիսկերի գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գենետիկայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ցիտոգենետիկայի, էպիգենետիկայի, թունաբանության և սննդային անվտանգության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գերմանական հետպատերազմյան գրականության կարևոր երևույթներից մեկի գեղարվեստական ու գեղագիտական սկզբունքների և Հանս Վերներ Ռիխտերի արձակ ստեղծագործության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրական միավորման ձևավորման գաղափարական ու մշակութային նախադրյալները, նրա ներկայացուցիչների գեղարվեստական մտածողությունը և նոր գրական լեզվի ձևավորման ձգտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության հասարակական նշանակության, իրականության արտացոլման, հեղինակային դիրքորոշման և գեղարվեստական նորարարության վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումներին։ Վերլուծվում են Ռիխտերի արձակի թեմատիկ ուղղությունները, պատումի կառուցվածքը, կերպարային համակարգը, լեզվաոճական միջոցները և հետպատերազմյան իրականության գեղարվեստական ներկայացման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների, պատմական հիշողության, պատերազմի հետևանքների և բարոյական պատասխանատվության թեմաների գրական մեկնաբանման եղանակները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրական խմբավորման գեղագիտական սկզբունքների և առանձին հեղինակի ստեղծագործական փորձի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գերմանական գրականության, գրականության պատմության, գրական ուղղությունների և հետպատերազմյան եվրոպական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է վարակի օջախներում տուբերկուլոզով հիվանդների հետ շփված չափահաս անձանց շրջանում հիվանդության վաղաժամ հայտնաբերման և կանխարգելման կազմակերպչական ասպեկտների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են վարակի օջախների հայտնաբերման և գնահատման, շփվող անձանց հաշվառման, բժշկական հսկողության և պարբերական հետազոտությունների կազմակերպման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի խմբերի բացահայտմանը, նրանց ժամանակին հետազոտմանը և այնպիսի կազմակերպչական միջոցառումների իրականացմանը, որոնք կարող են նպաստել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը և վարակի հետագա տարածման սահմանափակմանը։ Ուսումնասիրվում է առողջապահական տարբեր օղակների փոխգործակցությունը, բուժկանխարգելիչ միջոցառումների համակարգումը և բնակչության իրազեկվածության բարձրացման նշանակությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև շփվողների բժշկական դիտարկման արդյունավետության բարձրացման, հետազոտությունների հասանելիության ապահովման և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման հետ կապված խնդիրները։ Վաղ հայտնաբերման համակարգը դիտարկվում է ոչ միայն անհատական առողջության պահպանման, այլև համայնքային մակարդակում վարակիչ հիվանդության տարածման վերահսկման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ֆթիզիատրների, համաճարակաբանների, առաջնային օղակի բուժաշխատողների, հանրային առողջապահության մասնագետների, առողջապահական կազմակերպությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։