Изучение и социально-гигиеническая оценка распространения глаукомы в Армении

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ծածկագրման համակարգերում կիրառվող արդյունավետ ալգորիթմների մշակման, վերլուծության և ծրագրային իրականացման խնդիրներին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բլոկային գաղտնագրման սկզբունքներին և դրանց գործնական կիրառություններին։ Ներկայացվում են տվյալների պաշտպանության մեթոդները, ալգորիթմների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման մոտեցումները, ինչպես նաև անվտանգության մակարդակի գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են գաղտնագրման գործընթացի օպտիմալացման, կատարողականության բարելավման և տարբեր ծրագրային ու ապարատային միջավայրերում կիրառման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տեղեկատվության գաղտնիության, ամբողջականության և հուսալիության ապահովման պահանջները։ Աշխատությունը նախատեսված է տեղեկատվական անվտանգության, կրիպտոգրաֆիայի և ծրագրային համակարգերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես տեսական և գործնական արժեք ներկայացնող աղբյուր։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է Երվանդյան-Արտաշեսյան ժամանակաշրջանում Երևանի հյուսիս-արևելյան հատվածի պատմաաշխարհագրական և հնագիտական ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են տարածաշրջանի բնակեցման առանձնահատկությունները, բնակավայրերի հնարավոր տեղակայումը, տնտեսական գործունեության ձևերը և ռազմավարական նշանակությունը Արտաշեսյան թագավորության ընդհանուր տարածքային համակարգում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև տարածաշրջանի կապերը հարակից վարչական միավորների և առևտրային ուղիների հետ՝ ընդգծելով դրա դերը որպես հաղորդակցական և տնտեսական միջանցք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական գտածոների և տեղագրական տվյալների մեկնաբանությանը, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել բնակչության սոցիալական կառուցվածքի և նյութական մշակույթի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարևոր է հնագետների, պատմաբանների և հին Հայաստանի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ նպաստելով Արտաշեսյան ժամանակաշրջանի տարածքային պատկերների ավելի ամբողջական վերակառուցմանը։

История

Մեծ Հայքը՝ որպես հնագույն հայկական պետական կազմավորում, տարբեր ժամանակներում ունեցել է մի շարք մայրաքաղաքներ, որոնք դարձել են քաղաքական, մշակութային և տնտեսական կարևոր կենտրոններ։ Մայրաքաղաքների փոփոխությունը հաճախ կապված է եղել պատմական իրադարձությունների, արքայական դինաստիաների փոփոխության, ինչպես նաև ռազմաքաղաքական իրավիճակների հետ։ Մեծ Հայքի առաջին հայտնի մայրաքաղաքներից մեկը Արտաշատն է, որը հիմնադրվել է Արտաշես Ա արքայի կողմից մ.թ.ա. II դարում։ Այն երկար ժամանակ եղել է պետության գլխավոր կենտրոնը և ստացել է «Հայկական Կարթագեն» անվանումը՝ իր զարգացածության և հզորության պատճառով։ Հետագայում, որոշ ժամանակաշրջաններում մայրաքաղաք է դարձել Տիգրանակերտը, որը հիմնադրել է Տիգրան Մեծը մ.թ.ա. I դարում։ Տիգրանակերտը եղել է հզոր և գեղեցիկ քաղաք, կառուցված հելլենիստական մշակույթի ազդեցությամբ, և դարձել է Մեծ Հայքի քաղաքական ու ռազմական կենտրոններից մեկը։ Բացի այս քաղաքներից, տարբեր պատմական փուլերում որպես վարչական կամ արքայական կենտրոններ հանդես են եկել նաև Վաղարշապատը, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Էջմիածին և դարձել է հոգևոր կենտրոն, ինչպես նաև Դվինը, որը վաղ միջնադարում եղել է կարևոր առևտրական և վարչական քաղաք։ Դվինը հատկապես զարգացել է Արշակունիների և հետագա ժամանակաշրջաններում՝ դառնալով տարածաշրջանի խոշոր քաղաքներից մեկը։ Մայրաքաղաքների ընտրությունը հաճախ պայմանավորված էր ռազմավարական դիրքով, ջրային ռեսուրսների հասանելիությամբ և տնտեսական հնարավորություններով։ Այս քաղաքները ոչ միայն քաղաքական կենտրոններ էին, այլև մշակույթի, գիտության, արհեստների և առևտրի զարգացման օջախներ։ Դրանց միջոցով ձևավորվել է հայկական պետականության պատմական ընթացքը և մշակութային ժառանգությունը։ Այսպիսով, Մեծ Հայքի պատմական մայրաքաղաքները՝ Արտաշատը, Տիգրանակերտը, Վաղարշապատը և Դվինը, մեծ դեր են ունեցել հայկական պետականության ձևավորման և զարգացման գործում՝ թողնելով հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն։

Лингвистика

Աշխատությունը միավորում է հայ նախնիների՝ հին և դասական հեղինակների երկերից կատարած թարգմանությունների հատվածներ՝ դրանք ներկայացնելով նաև հունարեն բնագրով։ Այսպիսի համադրական հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայերեն թարգմանական ժառանգությունը՝ միաժամանակ համեմատելով թարգմանված հատվածներն իրենց սկզբնաղբյուրների հետ։ Երկլեզու ներկայացումը կարևոր է ոչ միայն գրական բովանդակության ընկալման, այլև թարգմանական եղանակների, բառապաշարի ընտրության, շարահյուսական կառուցվածքների և իմաստային նրբությունների վերլուծության համար։ Հատվածների ընտրությունը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր հեղինակների մտքերին, գրական ձևերին և գաղափարական ուղղություններին՝ բացահայտելով, թե ինչպես են հունական մշակույթի արժեքները փոխանցվել հայերեն գրավոր ավանդության միջոցով։ Հրատարակությունն ընդգծում է հայ թարգմանական դպրոցի պատմական նշանակությունը․ հունարենից կատարված թարգմանությունները կարևոր դեր են ունեցել հայ մտավոր կյանքի, փիլիսոփայական ու գրական գիտելիքի զարգացման և դասական ժառանգության յուրացման գործում։ Բնագրի առկայությունը գիրքը դարձնում է նաև ուսումնասիրության նյութ լեզվաբանների, թարգմանիչների և բանասերների համար։ Այն արժեքավոր է հայերեն թարգմանությունների պատմության, հայ-հունական մշակութային առնչությունների և դասական գրականության հայերեն ընկալման ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Лингвистика

Այս դասագիրքը նախատեսված է դպրոցական կրթության առաջին տարվա սովորողների համար և նպատակ ունի ձևավորելու գրագիտության ու ընթերցանության սկզբնական կարողությունները։ Այն ներկայացնում է մայրենի լեզվի ուսուցման հիմունքները՝ օգնելով երեխաներին ճանաչել տառերը, կապել դրանք համապատասխան հնչյունների հետ, կազմել վանկեր և աստիճանաբար անցնել պարզ բառերի ու նախադասությունների ընթերցմանը։ Առաջին տարվա ուսուցման համար նախատեսված նյութը ենթադրում է մատչելիություն, հաջորդականություն և աստիճանական բարդացում, որպեսզի սովորողը կարողանա նոր գիտելիքները յուրացնել փոքր քայլերով և ամրապնդել դրանք կրկնության ու վարժությունների միջոցով։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել տարրական դպրոցի կրթական գործընթացում՝ ուսուցչին տրամադրելով դասավանդման սկզբնական նյութ, իսկ երեխաներին՝ գրավոր խոսքին ծանոթանալու համակարգված հնարավորություն։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ մանկավարժական մտքի ձգտումը՝ մշակելու տարիքին և գիտելիքների մակարդակին համապատասխան դասագրքեր, տարածելու մայրենի լեզվով կրթությունը և բարձրացնելու գրագիտության մակարդակը։ Այսպիսի հրատարակությունները նպաստել են դպրոցական ուսուցման կազմակերպմանը և հայերեն գրավոր մշակույթի պահպանմանն ու զարգացմանը։