Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Реологическое моделирование вязкоупругих, упругопластических и вязкоупругопластических строительных материалов

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է շինարարական նյութերի ռեոլոգիական վարքագծի մոդելավորմանը՝ ընդգրկելով վիսկոէլաստիկ, էլաստոպլաստիկ և վիսկոէլաստոպլաստիկ համակարգերի տեսական ու կիրառական վերլուծությունը։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում են նյութերի դեֆորմացիայի և հոսքի օրենքները երկարաժամկետ բեռնվածության, փոփոխական լարումների և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում։ Հեղինակը ներկայացնում է ռեոլոգիական մոդելների կառուցման մոտեցումներ՝ հիմնված մեխանիկական անալոգիաների, դիֆերենցիալ հավասարումների և կոնստիտուտիվ օրենքների վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել շինարարական նյութերի ոչ գծային վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բետոնի, ասֆալտի, պոլիմերային և կոմպոզիտային նյութերի ժամանակային կախված դեֆորմացիաներին, սողքին, հանգստացման գործընթացներին և մնացորդային դեֆորմացիաների ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև թվային մոդելավորման մեթոդներ և հաշվարկային ալգորիթմներ, որոնք կիրառվում են ինժեներական կառուցվածքների հուսալիության գնահատման և կանխատեսման համար։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր են շինարարական մեխանիկայի, նյութագիտության և ինժեներական նախագծման ոլորտների համար՝ նպաստելով ավելի ճշգրիտ հաշվարկային մոդելների ստեղծմանը և կառուցվածքների դիմացկունության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-08-27
    Реологическое моделирование вязкоупругих, упругопластических и вязкоупругопластических строительных материалов
    Online

    Chemistry

    Синтезы на базе несимметричных оксидов

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ոչ սիմետրիկ օքսիդների հիման վրա իրականացվող սինթեզների ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառմամբ նոր քիմիական միացությունների ստացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է այնպիսի օքսիդային միացությունների քիմիական հատկությունների ուսումնասիրության հետ, որոնք ունեն կառուցվածքային անհամաչափություն և այդ պատճառով կարող են դրսևորել յուրահատուկ ռեակցիոնունակություն։ Աշխատանքում դիտարկվում են ոչ սիմետրիկ օքսիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցությունը տարբեր ռեագենտների հետ և սինթեզի ընթացքում ընթացող քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների պայմանների ընտրությանը՝ ջերմաստիճանի, լուծիչի, կատալիզատորի, ռեագենտների հարաբերակցության և ռեակցիայի տևողության ազդեցությանը վերջնական արտադրանքի ելքի և մաքրության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես արդեն հայտնի սինթեզների կատարելագործում, այնպես էլ նոր մեթոդների մշակման փորձեր՝ նպատակ ունենալով ստանալ կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առումով արժեքավոր միացություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատումը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել դրանց բաղադրությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և մաքրության աստիճանը։ Ոչ սիմետրիկ օքսիդների հիման վրա իրականացվող սինթեզների ուսումնասիրությունը կարող է ընդլայնել տարբեր օրգանական և անօրգանական միացությունների ստացման սինթետիկ հնարավորությունները և նպաստել նոր նյութերի ստացման արդյունավետ մեթոդների ձևավորմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես հիմնարար քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթեզի տեսանկյունից, քանի որ ռեակցիոնունակ օքսիդային համակարգերի նպատակային օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ վերահսկելի եղանակով ստանալ տարբեր կառուցվածքով նյութեր։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտել ոչ սիմետրիկ օքսիդների քիմիական փոխակերպումների առանձնահատկությունները, գնահատել դրանց սինթետիկ ներուժը և մշակել արդյունավետ պայմաններ նոր քիմիական միացությունների ստացման համար։

    Updated: 2026-09-12
    Синтезы на базе несимметричных оксидов
    Online

    History

    Эллинистические города Малой Азии и Армении и взаимоотношения их с царями

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Փոքր Ասիայի և Հայաստանի հելլենիստական քաղաքների ձևավորման, զարգացման և դրանց ու թագավորական իշխանության միջև փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հելլենիստական քաղաքների քաղաքական, վարչական և տնտեսական կառուցվածքը, դրանց ինքնակառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև քաղաքային համայնքների դերը պետական կառավարման համակարգում։ Հեղինակը ներկայացնում է քաղաքների և միապետների միջև ձևավորված քաղաքական, իրավական և տնտեսական հարաբերությունները՝ անդրադառնալով իշխանության բաշխման, արտոնությունների, հարկային քաղաքականության, ռազմական համագործակցության և դիվանագիտական կապերի հարցերին։ Աշխատությունում օգտագործվում են պատմական, հնագիտական, վիմագրական և դրամագիտական աղբյուրներ՝ հելլենիստական դարաշրջանի քաղաքակրթական գործընթացները և տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումները համակողմանի լուսաբանելու նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հնագետների, դասական ուսումնասիրությունների մասնագետների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հելլենիստական աշխարհի պատմությամբ, քաղաքային մշակույթով և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ։

    Updated: 2026-09-22
    Эллинистические города Малой Азии и Армении и взаимоотношения их с царями
    Online

    Literature

    Բյուզանդական էպոսը Դիգենիս Ակրիտի մասին և դրա նշանակությունը հայագիտության համար

    Աշխատությունը նվիրված է բյուզանդական միջնադարյան հերոսական էպոսին՝ Դիգենիս Ակրիտի կերպարին, նրա շուրջ ձևավորված գրական ավանդույթին և այդ ստեղծագործության նշանակությանը հայագիտության ուսումնասիրությունների շրջանակում։ Դիգենիս Ակրիտի մասին էպոսը կարևոր տեղ է զբաղեցնում բյուզանդական միջնադարյան գրականության մեջ՝ ներկայացնելով սահմանային աշխարհում ձևավորված հերոսական մշակույթը, ռազմական ու հասարակական հարաբերությունները, պատվի, քաջության, հավատարմության և անձնական արժանապատվության գաղափարները։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են տարբեր մշակութային և պատմական միջավայրերի փոխազդեցությունները, որոնք արտացոլում են Բյուզանդական կայսրության արևելյան սահմանային շրջանների բազմաշերտ իրականությունը։ Դիգենիս Ակրիտի կերպարը մարմնավորում է երկու աշխարհների՝ տարբեր ծագումների և մշակութային ավանդույթների միավորման գաղափարը, ինչի շնորհիվ էպոսը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես հերոսական գրականության նմուշ, այլև որպես միջնադարյան ժողովուրդների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության կարևոր աղբյուր։ Աշխատության հայագիտական նշանակությունը պայմանավորված է բյուզանդական և հայկական պատմամշակութային միջավայրերի միջև գոյություն ունեցած կապերի, գրական փոխազդեցությունների և ընդհանուր պատմական իրողությունների բացահայտման հնարավորություններով։ Էպոսի ուսումնասիրությունը նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի և Բյուզանդիայի հարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով արևելյան սահմանային տարածքներում բնակվող ժողովուրդների համակեցության, մշակութային հաղորդակցության, ռազմական ավանդույթների և աշխարհայացքային ընդհանրությունների վրա։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում հայկական և բյուզանդական գրական ժառանգության համեմատական քննության, միջնադարյան հերոսական պատումների ձևավորման ու տարածման, ինչպես նաև պատմական հիշողության և բանավոր ավանդույթի փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ բյուզանդական էպիկական ժառանգությունը դիտարկում է նաև հայագիտության տեսանկյունից՝ հնարավորություն ընձեռելով բացահայտելու այն պատմական և մշակութային միջավայրերը, որոնցում ձևավորվել և զարգացել են տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում բյուզանդագիտությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան պատմությամբ և համեմատական գրականագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև միջնադարյան արևելյան աշխարհի գրական ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-20
    Բյուզանդական էպոսը Դիգենիս Ակրիտի մասին և դրա նշանակությունը հայագիտության համար
    Online

    History

    Ինքնապաշտպանությունը խուռիական Արրապխե պետության կառավարման համակարգում

    Աշխատությունը նվիրված է խուռիական Արրապխե պետության կառավարման համակարգում ինքնապաշտպանության նշանակության, կազմակերպման և գործառույթների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով հինարևելյան պետականության, հասարակական կառուցվածքի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ինքնապաշտպանության գաղափարն է՝ որպես պետության ներքին կայունության, տարածքային ամբողջականության, բնակչության անվտանգության և իշխանական կառույցների պահպանմանն ուղղված կարևոր գործառույթ։ Արրապխեն, լինելով Հին Մերձավոր Արևելքի խուռիական քաղաքական ու մշակութային միջավայրի նշանակալի կենտրոններից մեկը, առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում պետական կառավարման ձևերի, հասարակական հարաբերությունների և պաշտպանական կազմակերպման պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող էին ինքնապաշտպանական գործառույթները ներառվել պետական կառավարման ընդհանուր կառուցվածքում, ինչպիսի դեր կարող էին ունենալ իշխանական և վարչական մարմինները անվտանգության ապահովման գործում, ինչպես էին փոխկապակցվում ռազմական կազմակերպումը, ներքին կարգուկանոնի պահպանումը և բնակչության պաշտպանությունը։ Թեման հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պաշտպանական համակարգը ոչ միայն որպես արտաքին սպառնալիքներին հակազդելու միջոց, այլև որպես պետական կառավարման և հասարակական կազմակերպման բաղկացուցիչ տարր, որն առնչվում էր իշխանության իրականացմանը, տարածքի վերահսկողությանը և համայնքային կյանքի կարգավորմանը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ինքնապաշտպանության և կենտրոնացված իշխանության փոխհարաբերությունը, քանի որ հին պետություններում անվտանգության կազմակերպումը հաճախ արտահայտում էր ինչպես քաղաքական կառույցների կարողությունները, այնպես էլ հասարակության ներսում գոյություն ունեցող պարտավորությունների ու հարաբերությունների բնույթը։ Խուռիական Արրապխեի օրինակով թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարածաշրջանի պատմական իրողությունները համեմատական դիտանկյունից հասկանալու համար՝ բացահայտելով Հյուսիսային Միջագետքի և Հին Մերձավոր Արևելքի պետական կազմավորումների կառավարման ու պաշտպանության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հինարևելյան պատմագիտության կարևոր հարցերից մեկին՝ պետական կառավարման համակարգում անվտանգության և ինքնապաշտպանության տեղի բացահայտմանը, միաժամանակ նպաստելով խուռիական պատմության, քաղաքական ինստիտուտների և հասարակական կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Հին Արևելքի պատմությամբ, խուռիական քաղաքակրթությամբ, հին պետությունների վարչաքաղաքական համակարգերով, ռազմական պատմությամբ և անվտանգության կազմակերպման պատմական ձևերով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-19
    Ինքնապաշտպանությունը խուռիական Արրապխե պետության կառավարման համակարգում
    Online

    Medicine

    Оценка неврологического дефицита и качества жизни после спонтанного субарахноидального кровоизлияния

    Աշխատությունը նվիրված է ինքնաբուխ սուբարախնոիդալ արյունազեղումից հետո առաջացող նյարդաբանական խանգարումների, ֆունկցիոնալ սահմանափակումների և հիվանդների կյանքի որակի գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գլխուղեղի սուբարախնոիդալ տարածությունում արյունազեղման առաջացման հիմնական պատճառները, հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և նյարդային համակարգի գործունեության վրա դրա հնարավոր հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդաբանական դեֆիցիտի արտահայտվածության աստիճանին, շարժողական, զգայական, ճանաչողական և խոսքային գործառույթների փոփոխություններին, ինչպես նաև հիվանդների առօրյա ինքնուրույնության պահպանման կամ վերականգնման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են հիվանդության ծանրության, առաջացած բարդությունների և վերականգնողական գործընթացների փոխկապակցվածությունը, նյարդաբանական վիճակի գնահատման կլինիկական սանդղակների ու ֆունկցիոնալ թեստերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կյանքի որակի ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական բաղադրիչներին, աշխատունակության փոփոխություններին, հուզական վիճակին և հասարակական կյանքին վերաինտեգրվելու դժվարություններին։ Կարևորվում են հիվանդների երկարաժամկետ հսկողությունը, անհատական վերականգնողական ծրագրերի մշակումը և բուժման արդյունքների բազմակողմանի գնահատումը։ Դիտարկվում են նյարդաբանական խանգարումների և կյանքի որակի ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերը, ինչպես նաև հիվանդության ելքի կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող կլինիկական գործոնները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հիվանդների վիճակի գնահատման մոտեցումների կատարելագործմանը, վերականգնողական բժշկության արդյունավետության բարձրացմանը և բուժօգնության որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, նյարդավիրաբույժների, վերականգնողաբանների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Оценка неврологического дефицита и качества жизни после спонтанного субарахноидального кровоизлияния