Ещё в разделе Педагогика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    1841 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Քրիստոսի և հայոց թվականների

    Հրատարակությունը համադրում է 1841 թվականի օրացուցային տվյալներն ու եղանակային գուշակությունները՝ ներկայացնելով տարվա ժամանակային կառուցվածքը և բնության փոփոխությունների վերաբերյալ ավանդական պատկերացումները։ Օրացույցային բաժինը նախատեսված էր ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հերթականությանը հետևելու, տարվա կարևոր օրերը հիշելու և առօրյա գործերը կազմակերպելու համար։ Քրիստոսի ծննդյան ու հայոց թվականությունների զուգահեռ կիրառումը հնարավորություն էր տալիս համադրել տարբեր ժամանակագրական համակարգերը՝ պահպանելով հայկական թվագրման ավանդույթը։ Եղանակային գուշակություններն արտացոլում են բնության երևույթները դիտարկելու, դրանց կրկնվող օրինաչափությունները նկատելու և հետագա փոփոխությունները կանխատեսելու ժողովրդական փորձը։ Դրանք կարող էին վերաբերել տարվա եղանակներին, տեղումների, ցրտի ու տաքության փոփոխություններին, ինչպես նաև եղանակի հնարավոր ազդեցությանը գյուղատնտեսական աշխատանքների և առօրյա կյանքի վրա։ Այսպիսի կանխատեսումները պետք է դիտարկել որպես պատմական ժամանակաշրջանի ավանդական գիտելիքի արտահայտություն, այլ ոչ թե ժամանակակից գիտական օդերևութաբանություն։ Օրացուցային և եղանակային տեղեկությունների համադրությունը վկայում է, որ նման հրատարակությունները կարևոր գործնական նշանակություն ունեին՝ միաժամանակ ծառայելով ժամանակը հաշվարկելու և տարվա ընթացքի վերաբերյալ պատկերացում կազմելու նպատակին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են հայ տոմարագիտության, ժողովրդական հավատալիքների, բնության ընկալման և 19-րդ դարի հայկական տպագիր մշակույթի ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-11-06
    1841 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Քրիստոսի և հայոց թվականների
    Онлайн

    Лингвистика

    Մակդիրների ճանաչողական արժեքը Հովհաննեսի ավետարանում

    Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննեսի Ավետարանում գործածվող մակդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց ճանաչողական, իմաստային ու գեղարվեստական նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ցույց տալ, թե ինչպես են մակդիրային բնորոշումները մասնակցում տեքստում անձանց, երևույթների, առարկաների և գաղափարների ներկայացմանը և ինչպիսի լրացուցիչ տեղեկություն են փոխանցում ընթերցողին։ Մակդիրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական-գեղարվեստական միջոց, այլև որպես ճանաչողության արտահայտման ձև, որի միջոցով հեղինակային խոսքը փոխանցում է որոշակի պատկերացումներ, գնահատականներ, հակադրություններ և արժեքային կողմնորոշումներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են մակդիրների կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, դրանց կապը անվանական բաղադրիչների հետ և գործածության տարբեր համատեքստերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նույն կամ նման բնորոշումները տարբեր համատեքստերում կարող են ձեռք բերել լրացուցիչ իմաստային երանգներ և նպաստել տեքստի գաղափարական ամբողջականության ձևավորմանը։ Հետազոտվում են մակդիրների միջոցով արտահայտվող հատկանիշները, գնահատականները, զգայական ընկալումները, բարոյական և հոգևոր արժեքները, ինչպես նաև դրանց դերը կերպարների ու իրադարձությունների բնութագրման գործում։ Կարևորվում է նաև մակդիրների կապը ավետարանական տեքստի ընդհանուր լեզվական և ոճական համակարգի հետ։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ բացահայտելու տեքստի իմաստային շերտերը և հասկանալու, թե ինչպես է լեզվական փոքր միավորը մասնակցում բարդ գաղափարների ու հոգևոր պատկերացումների փոխանցմանը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև մակդիրների դասակարգում ըստ իմաստային խմբերի, դրանց հաճախականության և գործածության առանձնահատկությունների վերլուծություն, ինչպես նաև տարբեր համատեքստերում դրանց ճանաչողական գործառույթի գնահատում։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է այն տեսանկյունից, որ համադրում է լեզվաբանական և բովանդակային մոտեցումները՝ ցույց տալով լեզվական միավորների դերը կրոնական տեքստի աշխարհընկալման և գաղափարական համակարգի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայագետներին, գրականագետներին, աստվածաշնչագետներին, բանասերներին, աստվածաբանության և հայոց լեզվի մասնագետներին, ինչպես նաև Հովհաննեսի Ավետարանի լեզվական ու գեղարվեստական առանձնահատկություններով հետաքրքրվող հետազոտողներին։

    Обновлено. 2026-09-14
    Մակդիրների ճանաչողական արժեքը Հովհաննեսի ավետարանում
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1983, Январь, №1)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1983, Январь, №1)
    Онлайн

    Технология

    Գեոթերմալ ջերմային պոմպերի էներգատնտեսական արդյունավետության բարձրացման մեթոդների մշակումը

    Այս աշխատությունը նվիրված է գեոթերմալ ջերմային պոմպերի էներգետնտեսական արդյունավետության բարձրացման մեթոդների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել էներգիայի ծախսերը, բարձրացնել համակարգերի աշխատանքի արդյունավետությունը և ապահովել ջերմային էներգիայի արտադրության առավել շահավետ պայմաններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում գեոթերմալ ջերմային պոմպերը դիտարկվում են որպես վերականգնվող էներգիայի օգտագործման արդյունավետ տեխնոլոգիա, որի միջոցով հնարավոր է հողի կամ ստորգետնյա միջավայրի ցածր ջերմաստիճանային ջերմությունը փոխակերպել շենքերի ջեռուցման կամ տաք ջրամատակարարման համար կիրառելի ջերմային էներգիայի։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ջերմային պոմպային համակարգերի կառուցվածքին, աշխատանքի սկզբունքին և այն տեխնիկական ու գործառնական գործոններին, որոնք որոշում են դրանց էներգետիկ արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջերմափոխանակման գործընթացների օպտիմալացումը, հողի և ջերմակիրի ջերմաստիճանային ռեժիմների ճիշտ ընտրությունը, կոմպրեսորի և օժանդակ սարքավորումների աշխատանքի բարելավումը, ինչպես նաև համակարգի կառավարման ավտոմատացման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Էներգետնտեսական գնահատման տեսանկյունից կարող են վերլուծվել էլեկտրաէներգիայի սպառումը, ստացվող ջերմային էներգիայի քանակը, շահագործման ծախսերը, ներդրումային արժեքը, էներգախնայողության մակարդակը և ներդրումների վերադարձելիությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր տեխնիկական լուծումների համեմատական ուսումնասիրություն և դրանց ազդեցության գնահատում ջերմային պոմպերի սեզոնային ու տարեկան արդյունավետության վրա։ Կարևոր ուղղություն է նաև համակարգերի նախագծման և շահագործման այնպիսի պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում հնարավոր է առավելագույնս օգտագործել գեոթերմալ աղբյուրի ներուժը՝ միաժամանակ նվազեցնելով էլեկտրաէներգիայի և սպասարկման ծախսերը։ Մշակված մեթոդները կարող են կիրառվել ինչպես նոր գեոթերմալ ջերմային պոմպային համակարգերի նախագծման, այնպես էլ գործող համակարգերի տեխնիկական կատարելագործման և էներգաարդյունավետության բարձրացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների արդյունավետ օգտագործման, շենքերի էներգասպառման նվազեցման և երկարաժամկետ տնտեսական ու բնապահպանական օգուտների ապահովման տեսանկյունից։

    Обновлено. 2026-09-17
    Գեոթերմալ ջերմային պոմպերի էներգատնտեսական արդյունավետության բարձրացման մեթոդների մշակումը
    Онлайн

    Религия

    Մաշտոց

    Մաշտոցը Հայ Առաքելական Եկեղեցու կարևորագույն ծիսական գրքերից է, որը ներառում է եկեղեցական խորհուրդների, հոգևոր արարողությունների, օրհնությունների և նվիրագործումների կատարման կարգերը՝ ծառայելով որպես հոգևորականների հիմնական գործնական ձեռնարկներից մեկը։ Այն ներկայացնում է հայ եկեղեցական ծիսակարգի ձևավորված ավանդույթը՝ պահպանելով դարերի ընթացքում մշակված աղոթքները, ծիսական ընթերցումները, արարողությունների հաջորդականությունը և դրանց կատարման համար անհրաժեշտ կարգավորումները։ Գրքի բովանդակությունը կապված է քրիստոնեական կյանքի տարբեր փուլերի և կարևոր իրադարձությունների հետ՝ սկսած մարդու եկեղեցական կյանք մուտք գործելուց մինչև ընտանեկան, հասարակական և հոգևոր կյանքի այլ նշանակալի հանգրվաններ։ Ծիսական գրականության այս տեսակի մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն մկրտության և դրոշմի, պսակի, ձեռնադրության, եկեղեցու օծման, թաղման, տնօրհնեքի և տարբեր օրհնությունների արարողությունների կարգերը, որոնց միջոցով արտահայտվում են Հայ Եկեղեցու դավանաբանական սկզբունքները, հոգևոր ընկալումները և ավանդական ծիսական ինքնությունը։ Աշխատության կարևոր նշանակություններից է եկեղեցական արարողությունների միասնականության և շարունակականության ապահովումը։ Դրանում ամփոփված աղոթքներն ու ծիսական ձևակերպումները հոգևորականներին ուղղորդում են արարողությունների պատշաճ կատարման ընթացքում՝ պահպանելով եկեղեցական ավանդության մեջ հաստատված կարգն ու հաջորդականությունը։ Միաժամանակ գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ քրիստոնեական աշխարհայացքի, աստվածաբանական պատկերացումների և եկեղեցական համայնքի հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության համար։ Յուրաքանչյուր ծիսական արարողություն ունի ոչ միայն գործնական նշանակություն, այլև խորհրդանշական ու դավանաբանական բովանդակություն՝ արտահայտելով մարդու և Աստծո հարաբերությունը, հավատքի միջոցով հոգևոր նորոգման գաղափարը, համայնքային միասնությունը և աստվածային օրհնության ընկալումը։ Գրական առումով աշխատությունը պատկանում է հայ եկեղեցական ծիսամատյանների ավանդույթին, որի լեզուն առանձնանում է աղոթական արտահայտչամիջոցներով, աստվածաշնչյան պատկերներով, ավանդական բանաձևերով և կրոնական հատուկ տերմինաբանությամբ։ Այն ներկայացնում է նաև հայերեն եկեղեցական գրավոր լեզվի զարգացման կարևոր շերտ՝ պահպանելով ծիսական խոսքի, աղոթքների և հոգևոր ձևակերպումների լեզվական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրության է արժանի նման ծիսական գրքերի դերը հայ եկեղեցական ինքնության պահպանման գործում, քանի որ դրանց միջոցով սերնդեսերունդ փոխանցվել են ոչ միայն արարողությունների կատարման կանոնները, այլև հայ քրիստոնեական մշակույթի հոգևոր արժեքներն ու դարավոր ավանդույթները։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գործող Մխիթարյան միաբանության տպագրական գործունեության շրջանակում հրատարակված այս աշխատությունը կարևոր տեղ ունի նաև հայ գրատպության և կրոնական գրականության պատմության մեջ։ Մխիթարյան միաբանությունը մեծ ներդրում է ունեցել հայերեն գրքերի պահպանման, հրատարակման, տարածման և հայագիտական ու աստվածաբանական մտքի զարգացման գործում։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես եկեղեցական գործնական ձեռնարկ, այլև որպես հայ հոգևոր և մշակութային ժառանգության պահպանման կարևոր վկայություն։ Այն արժեքավոր է Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսակարգի, հայ աստվածաբանության, եկեղեցական մատենագրության, աղոթական գրականության և հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, հայագետներին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց ծիսական ավանդույթներով, քրիստոնեական պաշտամունքի առանձնահատկություններով ու հայ հոգևոր մշակույթի պատմական զարգացմամբ։

    Обновлено. 2026-11-11
    Մաշտոց
    Онлайн

    Другие предметы

    Հայաստանի ազգային գրադարանի 2024 թ. ծրագիրը

    Հրատարակությունը կազմակերպական և տեղեկատվական բնույթի փաստաթուղթ է, որում համակարգված ներկայացվում են Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության մեկ տարվա ընթացքում նախատեսված աշխատանքները, հիմնական ուղղությունները, միջոցառումները և մասնագիտական նախաձեռնությունները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության տարեկան գործունեության առաջնահերթությունների, գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքի կազմակերպման, ազգային տպագիր ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման, ընթերցողների սպասարկման և տեղեկատվական ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ։ Ծրագրային նյութում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրադարանային հավաքածուների համալրման, հաշվառման, մշակման, դասակարգման, գրացուցակագրման և պահպանության հետ կապված աշխատանքները, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների կիրառման և էլեկտրոնային տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացման ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն գրքային և փաստաթղթային ժառանգության թվայնացման, հանրային հասանելիության ընդլայնման և ազգային մշակութային արժեքների պահպանությանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Ներկայացվում են նաև գիտական, կրթական և մշակութային գործունեության տարբեր ձևեր՝ գրքերի շնորհանդեսներ, ցուցահանդեսներ, մասնագիտական հանդիպումներ, գիտաժողովներ, գրական ու մշակութային միջոցառումներ և գրադարանային ոլորտի հանրահռչակմանը նպաստող ծրագրեր։ Տարեկան գործունեության համատեքստում կարևորվում է համագործակցությունը Հայաստանի և արտերկրի գրադարանների, կրթական ու գիտական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների և մասնագիտական կառույցների հետ։ Ծրագրային փաստաթուղթը կարող է ներառել նաև աշխատակիցների մասնագիտական կարողությունների զարգացման, վերապատրաստման, գրադարանային նոր մեթոդների և տեխնոլոգիաների ներդրման հետ կապված աշխատանքներ։ Ընթերցողների սպասարկման տեսանկյունից կարևոր են տեղեկատվության հասանելիության բարելավումը, ժամանակակից ծառայությունների զարգացումը և տարբեր խմբերի համար գրադարանի կրթական ու մշակութային հնարավորությունների ընդլայնումը։ Տարվա միջոցառումների շարքում առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել Ազգային գրադարանային շաբաթը, որն անցկացվել է «Գրադարանը՝ նորարարության հարթակ» կարգախոսով։ Ընդհանուր առմամբ, նման ծրագիրը ոչ միայն ընթացիկ աշխատանքի կազմակերպման գործիք է, այլև կարևոր աղբյուր՝ հաստատության զարգացման ուղղությունները, մասնագիտական առաջնահերթությունները և տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային քաղաքականությունը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային կառավարման և տեղեկատվական գործունեության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Հայաստանի ազգային գրադարանի 2024 թ. ծրագիրը