Ещё в разделе Педагогика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1979 թվականին; Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ

    Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) գործունեության վերլուծությանը 1979 թվականին՝ ընդգծելով դրանց գիտական ուղղությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և մեթոդական աշխատանքի առանձնահատկությունները խորհրդային գիտական համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ԳԿՀ-երը դիտարկվում են որպես գիտական արտադրության հիմնական օղակներ, որոնք ապահովում էին թե՛ հիմնարար, թե՛ կիրառական հետազոտությունների իրականացումը՝ համապատասխան պետական պլանավորման պահանջներին։ Աշխատությունը վերլուծում է տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող գիտական ուղղությունները՝ տեխնիկական գիտություններ, ֆիզիկա, քիմիա, երկրաբանություն, կենսաբանություն և հումանիտար ոլորտներ, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության մակարդակը և արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ թեմատիկ պլանավորումը, հաշվետվողականության համակարգը, փորձարարական աշխատանքների ընթացակարգերը և արդյունքների վավերացման ձևերը։ Միաժամանակ ներկայացվում են մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ ընդգծելով պլանավորման ճշգրտությունը, փորձարարական տվյալների մշակման միասնական մոտեցումները և միջհաստատային համագործակցության ընդլայնումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է գիտության և արտադրության կապին, որը խորհրդային մոդելում դիտարկվում էր որպես գիտական արդյունքների ներդրման հիմնական ուղի։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1979 թվականի Հայաստանի գիտահետազոտական համակարգը բնութագրվում էր բարձր կազմակերպվածությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ ենթակա էր կենտրոնացված պլանավորման սահմանափակումներին՝ ինչը ազդեց գիտական նորարարությունների զարգացման արագության վրա։

    Обновлено. 2026-09-18
    Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1979 թվականին; Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ
    Онлайн

    История

    Отчет Дамского общества вспомоществования армянкам, учащимся в Москве, за 1910 год

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1910 թվականին Մոսկվայում սովորող հայ կանանց և աղջիկներին աջակցող բարեգործական հասարակության գործունեության տարեկան հաշվետվությունը։ Այն արժեքավոր պատմական աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել 20-րդ դարի սկզբի Մոսկվայում կրթություն ստացող հայ կանանց սոցիալական և կրթական պայմանների, նրանց առջև ծառացած դժվարությունների և այդ խնդիրների հաղթահարմանն ուղղված հայկական հասարակական ու բարեգործական նախաձեռնությունների մասին։ Հաշվետվության հիմքում ընկած է հասարակության մեկ տարվա գործունեության ամփոփումը, որը կարող է ներառել կազմակերպության ֆինանսական միջոցների ձևավորման և օգտագործման, անդամների և բարերարների մասնակցության, կրթական աջակցության տրամադրման, ուսանողուհիների կարիքների և իրականացված օգնության տարբեր ձևերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Նյութը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ արտացոլում է ժամանակաշրջանի հայ համայնքային կյանքի կազմակերպվածության մակարդակը և կրթության, հատկապես կանանց կրթության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքն ու աջակցությունը։ Հրատարակությունը կարող է տեղեկություններ պարունակել կրթական հաստատություններում սովորող հայուհիների, նրանց նյութական դրության, ուսման հետ կապված ծախսերի և բարեգործական աջակցության միջոցով այդ ծախսերը թեթևացնելու ուղղությամբ իրականացված միջոցառումների մասին։ Միաժամանակ այն կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու Մոսկվայի հայ համայնքի հասարակական կապերը, բարեգործության ավանդույթները, կանանց կրթության զարգացման գործընթացը և հայ մտավորական ու հասարակական միջավայրի գործունեությունը նախահեղափոխական Ռուսաստանում։ Աշխատանքի բովանդակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես սոցիալական պատմության, կրթության պատմության, կանանց պատմության և հայկական համայնքների ուսումնասիրության համար, քանի որ նման հաշվետվությունները հնարավորություն են տալիս ոչ միայն վերականգնել կոնկրետ կազմակերպության գործունեությունը, այլև պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում կրթական և սոցիալական աջակցության կազմակերպման մեխանիզմների մասին։

    Обновлено. 2026-09-09
    Отчет Дамского общества вспомоществования армянкам, учащимся в Москве, за 1910 год
    Онлайн

    Право

    Քաղաքացիական հասարակության ձևավորման տեսական-իրավական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական հասարակության ձևավորման և զարգացման տեսական ու իրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հասարակական և պետական ինստիտուտների փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են քաղաքացիական հասարակության հասկացության բովանդակությունը, դրա վերաբերյալ իրավագիտական և հասարակագիտական հիմնական մոտեցումները, ինչպես նաև պետության, անհատի և հասարակական միավորումների միջև հարաբերությունների կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրավական պետության և քաղաքացիական հասարակության փոխկապակցվածությանը, մարդու իրավունքների ու ազատությունների իրավական երաշխիքներին, հասարակական մասնակցության ձևերին և պետական իշխանության նկատմամբ հանրային վերահսկողության ինստիտուցիոնալ հնարավորություններին։ Դիտարկվում է հասարակական կազմակերպությունների, մասնագիտական և այլ կամավոր միավորումների, զանգվածային լրատվության միջոցների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու քաղաքացիական նախաձեռնությունների տեղը հասարակական հարաբերությունների համակարգում։ Քննության են առնվում միավորումների ազատության, խոսքի և տեղեկատվության ազատության, հանրային որոշումների ընդունմանը մասնակցության և իրավական պաշտպանության մեխանիզմների նշանակությունը քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների գործունեության համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորումների վերլուծությունը՝ բացահայտելու դրանց դերը քաղաքացիական նախաձեռնությունների իրականացման, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության և պետություն-հասարակություն հարաբերությունների իրավական կազմակերպման գործում։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ինստիտուցիոնալ և իրավական խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել հասարակական մասնակցության արդյունավետությունը կամ դժվարացնել քաղաքացիական կառույցների կայացումը։ Կարևորվում են իրավական մշակույթի, իրավագիտակցության և քաղաքացիների հասարակական ակտիվության փոխադարձ կապերը, քանի որ միայն իրավական նորմերի առկայությունը ինքնին չի ապահովում քաղաքացիական հասարակության լիարժեք գործունեությունը։ Տեսական մոտեցումների և Հայաստանի իրավական միջավայրի համադրումը հնարավորություն է տալիս համակարգելու քաղաքացիական հասարակության զարգացման հիմնական նախադրյալները և գնահատելու դրա ինստիտուտների գործունեության իրավական պայմանները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպաստում է քաղաքացիական հասարակության և պետության հարաբերությունների իրավական բնույթի առավել ամբողջական ընկալմանը՝ այն դիտարկելով սահմանադրական կարգի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային մասնակցության տեսանկյուններից։

    Обновлено. 2026-09-25
    Քաղաքացիական հասարակության ձևավորման տեսական-իրավական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Онлайн

    История

    Քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական կացությունը Ղարաբաղում 1813-1867 թթ.

    Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի տարածաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի ուսումնասիրությանը 1813-1867 թվականների ընթացքում՝ ընդգրկելով Պարսկաստանի և Ռուսական կայսրության միջև տարածքային վերաձևումների, վարչական համակարգերի փոփոխությունների և տեղական կառավարման առանձնահատկությունների փուլը։ Հեղինակը վերլուծում է 1813 թվականի Գյուլիստանի պայմանագրից հետո Ղարաբաղի անցումը Ռուսական կայսրության ազդեցության ոլորտ, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված նոր վարչական կառուցվածքները, ներառյալ խանության համակարգի վերացումը և կայսերական կառավարման ներդրումը։ Գրքում ներկայացվում են բնակչության էթնիկ կազմի փոփոխությունները, գյուղատնտեսության զարգացումը, հարկային համակարգի առանձնահատկությունները, հողային հարաբերությունները և տեղական տնտեսության վերակազմավորումը ռուսական վարչական քաղաքականության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական հարաբերություններին, գյուղական համայնքների կազմակերպմանը, քաղաքային կենտրոնների զարգացմանը և տարածաշրջանի տնտեսական ինտեգրմանը Ռուսական կայսրության ընդհանուր համակարգում։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է քաղաքական կայունության և հակասությունների դինամիկան, տեղական վերնախավերի դերը կառավարման մեջ և տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակությունը Կովկասում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է Կովկասի պատմության, Ղարաբաղի սոցիալ-տնտեսական զարգացման և XIX դարի կայսերական քաղաքականությունների ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-09-05
    Քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական կացությունը Ղարաբաղում 1813-1867 թթ.
    Онлайн

    Педагогика

    Սովորողների բարոյա-իմացական պահանջմունքների ձևավորումը հանրակրթական առարկաների ուսուցման գործընթացում

    Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթության գործընթացում սովորողների բարոյական և իմացական պահանջմունքների ձևավորման մանկավարժական պայմանների, միջոցների ու մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ուսուցման և դաստիարակության փոխկապակցվածության վրա՝ կրթությունը դիտարկելով ոչ միայն որպես գիտելիքների ու կարողությունների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես սովորողի արժեքային համակարգի, ճանաչողական հետաքրքրությունների, ինքնուրույն մտածողության և պատասխանատու վարքագծի զարգացման կարևոր միջավայր։ Քննության են առնվում բարոյական պահանջմունքների ձևավորման հոգեբանական և մանկավարժական հիմքերը, դրանց կապը անձի համոզմունքների, արժեքային կողմնորոշումների, հասարակական վարքի և սեփական գործողությունների նկատմամբ պատասխանատվության հետ։ Իմացական պահանջմունքները դիտարկվում են որպես նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու, երևույթների պատճառահետևանքային կապերը հասկանալու, ինքնուրույն ուսումնասիրելու և մտավոր գործունեություն իրականացնելու ներքին ձգտում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հանրակրթական տարբեր առարկաների բովանդակության դաստիարակչական և զարգացնող հնարավորություններին՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող են լեզվի, գրականության, պատմության, բնագիտական, հասարակագիտական և այլ առարկաների ուսուցման ընթացքում միաժամանակ զարգանալ սովորողների ճանաչողական հետաքրքրություններն ու բարոյական պատկերացումները։ Կարևորվում է ուսուցչի դերը՝ որպես կրթական միջավայրի կազմակերպողի, սովորողների ճանաչողական ակտիվությունը խթանող և արժեքային կողմնորոշումների ձևավորմանը նպաստող մասնագետի։ Քննարկվում են խնդրահարույց ուսուցման, բանավեճերի, ինքնուրույն աշխատանքների, ստեղծագործական առաջադրանքների, խմբային գործունեության և առօրյա կյանքի հետ կապված ուսումնական իրավիճակների կիրառման հնարավորությունները։ Այս մեթոդները նպաստում են ոչ միայն ուսումնական նյութի յուրացմանը, այլև սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու, ուրիշների կարծիքը գնահատելու, համագործակցելու և պատասխանատու որոշումներ կայացնելու կարողությունների զարգացմանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, քանի որ բարոյական և ճանաչողական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետությունը պայմանավորված է ուսումնական նյութի մատչելիությամբ, հետաքրքրությամբ և անձնական նշանակությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսումնական մոտիվացիայի խնդրին՝ ուսումնասիրելով ներքին հետաքրքրության, հաջողության զգացման, ինքնուրույնության և ուսուցչի խրախուսող վերաբերմունքի ազդեցությունը սովորելու պահանջմունքի զարգացման վրա։ Բարոյական դաստիարակության տեսանկյունից կարևորվում են արդարության, պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության և հասարակական պարտքի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումը։ Ուսուցման գործընթացը ներկայացվում է որպես միջավայր, որտեղ գիտելիքի յուրացումը կարող է զուգակցվել անձի սոցիալական և բարոյական զարգացման հետ։ Ուսումնասիրության կիրառական նշանակությունը կապված է դասավանդման այնպիսի մեթոդական համակարգի ձևավորման հետ, որը հնարավորություն է տալիս կրթական բովանդակությունն առավել արդյունավետ օգտագործել սովորողի համակողմանի զարգացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ուսուցիչների, կրթության կազմակերպիչների, դպրոցական հոգեբանների, մանկավարժական հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Սովորողների բարոյա-իմացական պահանջմունքների ձևավորումը հանրակրթական առարկաների ուսուցման գործընթացում
    Онлайн

    Технология

    Конструкции деформационных швов и ограничителей пролетных строений сейсмостойких автодорожных мостов

    Աշխատությունը նվիրված է սեյսմակայուն ավտոճանապարհային կամուրջներում դեֆորմացիոն կարերի և թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչների կոնստրուկտիվ լուծումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կամրջի այն տարրերն են, որոնք պետք է ապահովեն կառուցվածքի անվտանգ աշխատանքը ջերմաստիճանային փոփոխությունների, տրանսպորտային բեռների, հորիզոնական տեղաշարժերի և հատկապես երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են դեֆորմացիոն կարերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աշխատանքի սկզբունքները և կամրջի առանձին հատվածների փոխադարձ տեղաշարժերը թույլատրելու կամ սահմանափակելու մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչներին, որոնց նպատակն է կանխել չափազանց մեծ տեղաշարժերը, տարրերի վտանգավոր փոխհարվածները և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության խախտումը սեյսմիկ ազդեցության ժամանակ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր կոնստրուկտիվ սխեմաներ, դրանց առավելություններն ու թերությունները, նյութերի և միացումների ընտրության հարցերը, ինչպես նաև դեֆորմացիոն կարերի ու սահմանափակիչների աշխատանքը տարբեր բեռնավորման ռեժիմներում։ Կարևոր նշանակություն ունի սեյսմիկ ազդեցության առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կամրջի վրա առաջացող իներցիոն ուժերը և տեղաշարժերը կարող են էապես գերազանցել սովորական շահագործման պայմաններում առաջացող ազդեցությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել հաշվարկային և փորձարարական մոտեցումներ՝ տարբեր կառուցվածքների ամրությունը, կոշտությունը, դեֆորմացիոն ունակությունը և էներգիայի կլանման հատկությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նոր սեյսմակայուն կամուրջների նախագծման, գոյություն ունեցող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման և դրանց սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման նպատակով։ Թեման առանձնապես կարևոր է երկրաշարժավտանգ տարածաշրջանների համար, որտեղ ճանապարհային կամուրջների անխափան աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի տրանսպորտային կապերի և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության տեղաշարժի ապահովման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կամուրջներ նախագծող ինժեներներին, շինարարներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, նախագծային կազմակերպություններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-08
    Конструкции деформационных швов и ограничителей пролетных строений сейсмостойких автодорожных мостов