Краевые задачи для нелинейных дифференциальных уравнений

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտում առկա գենդերային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են կանանց և տղամարդկանց մասնակցությունը աշխատանքի շուկայում, զբաղվածության և գործազրկության առանձնահատկությունները, մասնագիտական և ոլորտային բաշխվածությունը, աշխատանքի վարձատրության տարբերությունները, կարիերայի զարգացման հնարավորությունները և աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են աշխատաշուկայում գենդերային անհավասարությունը, այդ թվում՝ կրթության և մասնագիտության ընտրությունը, ընտանիքի և աշխատանքի համատեղման դժվարությունները, խնամքի պարտականությունների անհավասար բաշխումը, կարծրատիպերը, աշխատանքի պայմանները և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև կանանց տնտեսական ակտիվության և զբաղվածության ընդլայնման խոչընդոտների բացահայտումը, ինչպես նաև աշխատաշուկայում հավասար հնարավորությունների ապահովման անհրաժեշտության հիմնավորումը։ Քննարկվում են գենդերային հավասարության խթանման հնարավոր քաղաքականությունները, զբաղվածության պետական կարգավորման գործիքները, աշխատանքային օրենսդրության դերը և սոցիալ-տնտեսական միջոցառումները, որոնք կարող են նպաստել կանանց և տղամարդկանց համար առավել հավասար ու ներառական աշխատանքային միջավայրի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, աշխատանքի և զբաղվածության, հանրային կառավարման ու գենդերային հետազոտությունների ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ աշխատաշուկայում գենդերային անհավասարության դրսևորումների, դրանց պատճառների և հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերաբերյալ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է արհեստական նեյրոնային ցանցերի մեթոդների կիրառմանը բարձր էներգիաների տիեզերական ճառագայթների ֆիզիկայում ստացվող փորձարարական տվյալների մշակման, դասակարգման և մեկնաբանման խնդիրներում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մեծածավալ և բազմաչափ տվյալների ավտոմատ վերլուծության այնպիսի մոտեցումների մշակման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս փորձարարական չափումներից առավել արդյունավետ առանձնացնել ֆիզիկապես նշանակալի տեղեկատվությունը։ Տիեզերական ճառագայթների ուսումնասիրության ընթացքում գրանցվող տվյալները կարող են պարունակել մասնիկների էներգիայի, տարածական բաշխման, դետեկտորներում առաջացած ազդանշանների և փոխազդեցությունների վերաբերյալ մեծ թվով փոխկապակցված պարամետրեր, ինչի պատճառով դրանց մշակումը պահանջում է ժամանակակից հաշվողական մեթոդների կիրառում։ Արհեստական նեյրոնային ցանցերը դիտարկվում են որպես բարդ և ոչ գծային կախվածություններ հայտնաբերելու ունակ գործիքներ, որոնք կարող են ուսուցվել փորձարարական կամ մոդելավորված տվյալների հիման վրա և հետագայում օգտագործվել նոր իրադարձությունների ճանաչման ու դասակարգման համար։ Քննության են առնվում մուտքային տվյալների նախնական մշակման, հատկանիշների ընտրության, նորմավորման և ուսուցման համար համապատասխան տվյալների հավաքածուների ձևավորման խնդիրները։ Կարևորվում է նեյրոնային ցանցի կառուցվածքի և ուսուցման պարամետրերի ընտրությունը, քանի որ դրանցից է կախված ստացված մոդելի դասակարգման ճշգրտությունը և նոր տվյալների նկատմամբ ընդհանրացման կարողությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տեսակի տիեզերական մասնիկների կամ դրանց առաջացրած իրադարձությունների տարբերակմանը, ինչպես նաև առաջնային մասնիկների բնութագրերի վերականգնման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում է բարձր էներգիայի առաջնային տիեզերական ճառագայթների՝ Երկրի մթնոլորտի հետ փոխազդեցության արդյունքում առաջացող մասնիկային հեղեղների վերաբերյալ տվյալների վերլուծությունը։ Դետեկտորային համակարգերում գրանցվող բազմաթիվ ազդանշանների համատեղ մշակումը հնարավորություն է տալիս գնահատել սկզբնական մասնիկի էներգիան, տեսակը և այլ ֆիզիկական բնութագրեր, իսկ նեյրոնային ցանցերի կիրառումը կարող է նպաստել այդ գնահատումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Կարևորվում է նաև օգտակար իրադարձությունների և ֆոնային ազդանշանների տարբերակումը, քանի որ փորձարարական տվյալներում աղմուկի և տարբեր ծագման իրադարձությունների առկայությունը կարող է բարդացնել ֆիզիկական արդյունքների ստացումը։ Նեյրոնային մոտեցումների արդյունավետությունը գնահատվում է դասական վիճակագրական և տվյալների մշակման այլ մեթոդների հետ համեմատության միջոցով՝ պարզելու դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները։ Առանձին նշանակություն է տրվում մոդելավորման տվյալներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ձևավորել հայտնի բնութագրերով ուսուցման ընտրանքներ և ստուգել ալգորիթմների աշխատանքը վերահսկվող պայմաններում։ Միաժամանակ կարևորվում է մոդելավորված և իրական փորձարարական տվյալների միջև հնարավոր տարբերությունների հաշվառումը, քանի որ դրանք կարող են ազդել նեյրոնային ցանցի կանխատեսումների հուսալիության վրա։ Քննության են առնվում նաև ուսուցման ընթացքում գերհարմարեցման կանխարգելման, արդյունքների ստուգման և մոդելի սխալների գնահատման խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մշակված ալգորիթմների կիրառելիության գնահատումը մեծածավալ փորձարարական տվյալների ավտոմատ մշակման համար, երբ ավանդական ձեռքով կամ պարզ կանոնների վրա հիմնված վերլուծությունը դառնում է ժամանակատար և ոչ բավարար արդյունավետ։ Նեյրոնային ցանցերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս արագացնել տվյալների մշակումն ու իրադարձությունների ընտրությունը, բացահայտել բազմաչափ պարամետրերի միջև թաքնված կապերը և բարձրացնել ֆիզիկական բնութագրերի վերականգնման ճշգրտությունը։ Աշխատությունը գտնվում է փորձարարական ֆիզիկայի, աստղամասնիկային ֆիզիկայի, տվյալագիտության և արհեստական բանականության հատման ոլորտում՝ ցույց տալով մեքենայական ուսուցման մեթոդների նշանակությունը ժամանակակից ֆիզիկական փորձերի համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տիեզերական ճառագայթների և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի մասնագետների, տվյալների վերլուծաբանների, մեքենայական ուսուցման հետազոտողների, ֆիզիկոսների, ծրագրավորողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է համակարգեր չիպի վրա նախագծման գործընթացում դրանց թեստավորման և ինտեգրման բազային գործիքային միջոցների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով մոդուլային կողմնորոշմամբ նախագծման մոտեցմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարդ միկրոէլեկտրոնային համակարգերի կառուցման, առանձին ֆունկցիոնալ մոդուլների նախագծման, ստուգման և միասնական համակարգում ինտեգրման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստավորման մեթոդներին և գործիքներին, որոնք հնարավորություն են տալիս նախագծման տարբեր փուլերում հայտնաբերել ֆունկցիոնալ, կառուցվածքային և ինտեգրման սխալները, գնահատել համակարգի աշխատանքի համապատասխանությունը սահմանված պահանջներին և բարձրացնել վերջնական արտադրանքի հուսալիությունը։ Քննարկվում են մոդուլային նախագծման առավելությունները, բազմակի օգտագործվող բաղադրիչների կիրառումը, դրանց փոխգործակցության ստուգումը և համակարգային ինտեգրման ընթացքում առաջացող խնդիրների կանխարգելման մեխանիզմները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է թեստավորման և ինտեգրման գործընթացների ավտոմատացման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը, ինչը կարող է կրճատել նախագծման ժամանակը, նվազեցնել սխալների հայտնաբերման ծախսերը և բարձրացնել մշակման գործընթացի արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև նախագծման և ստուգման գործիքների փոխկապակցվածությունը, թեստային տվյալների ձևավորումը, մոդուլների վարքագծի վերլուծությունը և ամբողջական համակարգի աշխատանքի գնահատումը։ Հետազոտությունը կարևոր է ժամանակակից բարձր ինտեգրված միկրոէլեկտրոնային համակարգերի նախագծման տեսանկյունից, քանի որ համակարգերի բարդության աճը պահանջում է կառուցվածքային և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կապահովեն դրանց ստուգելիությունը, համատեղելիությունը և հուսալի ինտեգրումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, համակարգեր չիպի վրա նախագծման, թվային համակարգերի, ավտոմատացված նախագծման և թեստավորման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Сельское хозяйство

Աշխատանքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտում պտղատու ծառատեսակների կոկցիդների դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրմանն ու մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում կոկցիդների տարածվածությանը, տեսակային կազմին, կենսաբանական առանձնահատկություններին, զարգացման փուլերին և պտղատու ծառերի վրա դրանց պատճառած վնասներին։ Այս վնասատուները կարող են զգալիորեն թուլացնել ծառերը, նվազեցնել աճի և պտղաբերության ինտենսիվությունը, վատացնել պտուղների ապրանքային որակը և որոշ դեպքերում նպաստել բույսերի ընդհանուր կենսունակության նվազմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել վնասատուների տարածմանն ու բազմացմանը նպաստող պայմանները՝ կապված ջերմաստիճանի, խոնավության, ծառերի սորտային առանձնահատկությունների, ագրոտեխնիկայի և այգիների մշակության համակարգի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու տեղական կլիմայական և էկոլոգիական պայմանների հաշվառումը, քանի որ դրանք կարող են էական ազդեցություն ունենալ կոկցիդների զարգացման դինամիկայի և վնասակարության աստիճանի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պայքարի տարբեր եղանակների արդյունավետության գնահատումը՝ ներառյալ ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումները։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև պայքարի միջոցների կիրառման օպտիմալ ժամկետների որոշումը՝ հաշվի առնելով վնասատուների զարգացման առավել խոցելի փուլերը և պտղատու ծառերի վեգետացիայի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է հիմնավորել վնասատուների դեմ ինտեգրված պայքարի մոտեցման կիրառումը, որի դեպքում տարբեր միջոցները համակցվում են՝ բարձր արդյունավետություն ապահովելու և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պտղատու այգիների պաշտպանության արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը, բերքատվության և պտղի որակի պահպանմանը, ինչպես նաև վնասատուների տարածման կանխարգելմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, պտղաբույծներին, միջատաբաններին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Математика

Այս աշխատանքը նվիրված է շրջանային շրջանում ստացված որոշակի մերովորֆ ֆունկցիաների դասերի ներկայացմանը, դրանց սահմանի վրա վարքագծի վերլուծությանը և Թեյլորի շարքի գործակիցների գնահատականներին։ Նյութում ուսումնասիրվում են մերովորֆ ֆունկցիաների կառուցվածքային և վերլուծական հատկությունները, սահմանվում են ֆունկցիայի տեսակի և այդ տեսակին համապատասխան Թեյլորի գործակիցների մեծագույն թույլատրելի արժեքները, ինչպես նաև իրականացվում է սահմանի մոտացման սահմանների ուսումնասիրություն՝ կապված բարդ ֆունկցիաների մշտականությունը, ինտեգրալային ներկայացումները և գործնական գնահատականները։ Աշխատությունը ներառում է տեսական և վերլուծական մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս որոշել մերովորֆ և համազոր ֆունկցիաների դասերի պարամետրերը, գնահատել նրանց խոշորացումներուն և սահմանի վրա վարվող գործընթացների ազդեցությունը Թեյլորի շարքի արդյունավետությանը։ Նյութը կարևոր է բարդ ֆունկցիաների տեսության և վերլուծական ֆունկցիաների սիմուլյացիայի համար, ինչպես նաև կիրառելի է մաթեմատիկական ֆիզիկայի և ինժեներական մաթեմատիկայի ոլորտներում։

Религия

Գիրքը ներառում է աստվածաշնչյան սաղմոսները՝ քրիստոնեական աղոթական և հոգևոր գրականության կարևորագույն ժողովածուներից մեկը։ Սաղմոսները Աստծուն ուղղված բանաստեղծական աղոթքներ ու օրհներգեր են, որոնցում արտահայտվում են հավատքի, փառաբանության, գոհության, ապաշխարության, աղերսանքի և հոգևոր մխիթարության թեմաները։ Դրանք անդրադառնում են մարդու ներաշխարհին, կյանքի դժվարություններին, արդարության որոնմանը, աստվածային ողորմությանն ու օգնությանը վստահելուն։ Սաղմոսարանը նշանակալի տեղ ունի քրիստոնեական ավանդության մեջ և առանձնահատուկ դեր է կատարել Հայ Առաքելական եկեղեցու պաշտամունքային կյանքում։ Սաղմոսներն օգտագործվել են ժամերգությունների և եկեղեցական այլ արարողությունների ընթացքում, ինչպես նաև անհատական աղոթքի, ընթերցանության ու հոգևոր խորհրդածության համար։ Դրանց լեզվական և պատկերային հարստությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հայ հոգևոր գրականության և եկեղեցական երգեցողության ավանդույթում։ Հրատարակությունը հայերեն կրոնական գրքի պատմության արժեքավոր օրինակ է և արտացոլում է սաղմոսների՝ հայ ընթերցողների շրջանում ունեցած հոգևոր ու մշակութային նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաշնչյան գրականության, հայ եկեղեցական ընթերցանության, աղոթական մշակույթի և հայ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության համար։