Կրտսեր դպրոցականների էկոլոգիական դաստիարակության օպտիմալացումը միջառարկայական կապերի իրացմամբ

Право

Այս ռեֆերատը վերաբերում է տեղական ինքնակառավարմանը Հայաստանի Հանրապետությունում, որը պետական կառավարման համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է և նպատակ ունի ապահովել համայնքների ինքնուրույն կառավարումը, բնակչության մասնակցությունը տեղական նշանակության խնդիրների լուծմանը և արդյունավետ ծառայությունների մատուցումը։ Տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է համայնքներում՝ ընտրված մարմինների միջոցով, որոնց հիմնական ներկայացուցիչներն են համայնքի ավագանին և համայնքի ղեկավարը, որոնք պատասխանատու են տեղական բյուջեի ձևավորման, համայնքային սեփականության կառավարման, ենթակառուցվածքների զարգացման և բնակչությանը տրամադրվող ծառայությունների կազմակերպման համար։ Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգը հիմնված է Սահմանադրության և համապատասխան օրենքների վրա, որոնք սահմանում են համայնքների իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև պետական և տեղական իշխանությունների միջև լիազորությունների բաժանումը։ Այս համակարգի կարևոր նպատակներից է ժողովրդավարության զարգացումը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս քաղաքացիներին ուղղակիորեն մասնակցել իրենց համայնքի կառավարմանը և ազդեցություն ունենալ տեղական որոշումների վրա։ Սակայն համակարգը նաև բախվում է որոշ խնդիրների, ինչպիսիք են ֆինանսական սահմանափակումները, համայնքների անհավասար զարգացումը, մասնագիտական կադրերի պակասը և որոշ դեպքերում կենտրոնացված կառավարման ուժեղ ազդեցությունը։ Այս խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է ընդլայնել համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնությունը, զարգացնել տեղական հարկային համակարգը, բարձրացնել կառավարման թափանցիկությունը և խթանել բնակչության ակտիվ մասնակցությունը համայնքային կյանքին։ Բացի այդ, կարևոր է ներդնել ժամանակակից կառավարման մեթոդներ և թվային գործիքներ, որոնք կբարձրացնեն ծառայությունների արդյունավետությունը և կհեշտացնեն քաղաքացիների ներգրավվածությունը։ Այսպիսով, տեղական ինքնակառավարումը Հայաստանում հանդիսանում է ժողովրդավարական կառավարման կարևոր հիմք և համայնքների կայուն զարգացման հիմնական գործոններից մեկը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բնական գազով աշխատող միջին դասի ավտոմոբիլային շարժիչների շահագործական հուսալիության և բեռնվածքային բնութագրերի բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գազային վառելիքով աշխատող շարժիչների աշխատանքի առանձնահատկությունները, վառելիքամատակարարման և այրման գործընթացների ազդեցությունը շարժիչի տեխնիկական վիճակի, հզորության, վառելիքային արդյունավետության և շահագործական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարժիչի տարբեր բեռնվածքների պայմաններում աշխատանքի ռեժիմներին, գազային վառելիքի ֆիզիկաքիմիական հատկություններին և դրանց ազդեցությանը աշխատանքային գործընթացի հիմնական պարամետրերի վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել շարժիչի հուսալիության վրա ազդող գործոնները, մասնավորապես՝ ջերմային և մեխանիկական բեռնվածությունները, վառելիքաօդային խառնուրդի կազմը, այրման ընթացքը, մխոցախմբի և փականային մեխանիզմի աշխատանքի պայմանները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շարժիչի բեռնվածքային բնութագրերի փորձարարական և հաշվարկային գնահատմանը, պտտող մոմենտի, հզորության, վառելիքի ծախսի և այլ աշխատանքային ցուցանիշների փոփոխությանը տարբեր շահագործական ռեժիմներում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գազային սնուցման համակարգի կատարելագործմանը, շարժիչի կառավարման պարամետրերի օպտիմալացմանը և այնպիսի տեխնիկական լուծումների ընտրությանը, որոնք թույլ կտան բարձրացնել շարժիչի արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։ Առանձին նշանակություն կարող է ունենալ շահագործման պայմանների և տեխնիկական սպասարկման ռեժիմների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց ճիշտ կազմակերպումը կարող է նվազեցնել մաշվածությունը, խափանումների հավանականությունը և շահագործման ծախսերը։ Բնական գազի կիրառման տեխնիկական առավելությունների հետ մեկտեղ ուսումնասիրությունը կարող է հաշվի առնել նաև դրա օգտագործման հետ կապված առանձնահատկությունները՝ շարժիչի հզորության պահպանման, այրման կայունության և գազային վառելիքի մատակարարման համակարգի հուսալիության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բնական գազով աշխատող ավտոմոբիլային շարժիչների աշխատանքային գործընթացների կատարելագործմանը, տեխնիկական ռեսուրսի ավելացմանը և շահագործական ցուցանիշների բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ավտոմոբիլային ինժեներներին, շարժիչաշինության մասնագետներին, տրանսպորտային համակարգերի հետազոտողներին, տեխնիկական շահագործման մասնագետներին, մեխանիկներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության նոր սահմանադրության բովանդակության, նշանակության և հասարակական կյանքի վրա դրա ազդեցության ներկայացմանը՝ որպես գրադարանների համար նախատեսված տեղեկատվական և մեթոդական նյութ։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է խորհրդային սահմանադրական համակարգի հիմնական դրույթներին, պետության կառուցվածքի սկզբունքներին, քաղաքացիների իրավունքներին ու պարտականություններին, ինչպես նաև սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական հարաբերությունների իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Նյութում սահմանադրությունը դիտարկվում է որպես պետության հասարակական և պետական կառուցվածքի հիմքը սահմանող փաստաթուղթ, որի միջոցով ամրագրվում էին խորհրդային հասարակության կազմակերպման, պետական իշխանության իրականացման և քաղաքացիների մասնակցության վերաբերյալ պաշտոնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցերին, որոնք կարող էին հետաքրքրել գրադարանների աշխատակիցներին՝ սահմանադրության վերաբերյալ ցուցահանդեսների, գրականության տեսությունների, տեղեկատվական անկյունների, ընթերցողական միջոցառումների, բանավոր ներկայացումների և այլ հանրային նախաձեռնությունների կազմակերպման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես սահմանադրական դրույթների վերաբերյալ տեղեկատու, այլև որպես գործնական օգնություն գրադարանային-մշակութային աշխատանքի պլանավորման և կազմակերպման համար։ Ներկայացվող նյութերը հնարավորություն են տալիս համակարգված կերպով ներկայացնել նոր սահմանադրության հետ կապված հիմնական գաղափարներն ու թեմաները, ընտրել համապատասխան գրականություն և կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ տարբեր տարիքային և կրթական խմբերի համար։ Միաժամանակ աշխատանքը արտացոլում է իր ստեղծման ժամանակաշրջանի խորհրդային հասարակական-քաղաքական և գաղափարական միջավայրը, ինչի շնորհիվ այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական պատկերացումների, հասարակական արժեքների և տեղեկատվական-մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրման համար։ Նյութը հատկապես օգտակար կարող է լինել գրադարանագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, պատմության և իրավագիտության ոլորտի ուսումնասիրողների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր հետաքրքրված են ԽՍՀՄ ուշ խորհրդային շրջանի պետական-իրավական համակարգով և այդ համակարգի վերաբերյալ հասարակական իրազեկման կազմակերպման մեթոդներով։

Политология

Ատենախոսության հիմնական նպատակը ՌԴ-ի նկատմամբ Գերմանիայի ժամանակակակից քաղաքականության ձևավորման և դրա միտումների վրա ազդող հիմնական գործոնների վերլուծությունն է / Целью диссертационного исследования является изучение трансформации российской политики Германии и выявление комплекса факторов, влияющих на ее тенденции / The main goal of the research is the study of the transformation of Germany's policy towards Russia and the set of factors that have an impact on its trends Հրատ.՝ ՀՀ ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան, Երևան, 2017, 2018, Ատենախոսություն՝ 147 էջ, սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/994] [dspace.nla.am]

Педагогика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է աշխատանքային դաստիարակության հիմնահարցի ուսումնասիրությանը հայ մանկավարժության պատմության մեջ՝ XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբ ընկած ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում աշխատանքի միջոցով անձի ձևավորման, աշխատասիրության դաստիարակության, գործնական հմտությունների զարգացման և կրթության ու աշխատանքի փոխկապակցության վերաբերյալ հայ մանկավարժական մտքի մոտեցումներն են։ Նշված ժամանակաշրջանը կարևոր փուլ էր հայ կրթական և մանկավարժական մտքի զարգացման համար, երբ հասարակական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունների պայմաններում ավելի մեծ ուշադրություն էր դարձվում կրթության բովանդակության արդիականացմանը և դպրոցը կյանքի պահանջներին համապատասխանեցնելուն։ Աշխատանքային դաստիարակությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես մասնագիտական կամ կենցաղային հմտությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես երեխայի բարոյական, կամային, մտավոր և սոցիալական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայ մանկավարժական մտքի ներկայացուցիչների տեսակետները աշխատանքի դաստիարակչական նշանակության վերաբերյալ։ Նրանց գաղափարներում աշխատանքը կարող էր ընկալվել որպես աշխատասիրության, պատասխանատվության, կարգապահության, ինքնուրույնության և նպատակասլացության ձևավորման միջոց։ Միաժամանակ կարևորվում էր մտավոր և ֆիզիկական աշխատանքի ներդաշնակ համադրումը, քանի որ կրթության նպատակներից մեկը պետք է լիներ ոչ միայն գիտելիքներով զինված, այլև գործնական կյանքին պատրաստ, նախաձեռնող և հասարակության մեջ իր տեղը գիտակցող անհատի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է աշխատանքային դաստիարակության կապը դպրոցական կրթության հետ։ Կարող են քննվել այն մանկավարժական գաղափարները, որոնց համաձայն ուսումնական գործընթացը պետք է հնարավորինս մոտ լինի իրական կյանքին և ներառի գործնական գործունեության տարրեր։ Աշխատանքի միջոցով երեխան հնարավորություն է ստանում կիրառելու տեսական գիտելիքները, զարգացնելու գործնական մտածողությունը, սովորելու համագործակցել ուրիշների հետ և պատասխանատվություն կրել իր կատարած աշխատանքի արդյունքի համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել գյուղատնտեսական աշխատանքի և արհեստների ուսուցման դերին։ Ժամանակաշրջանի հայկական կրթական միջավայրում, հատկապես գյուղական բնակավայրերում, կրթության և առօրյա աշխատանքի կապը կարևոր գործնական նշանակություն ուներ։ Աշխատանքային գործունեության ներառումը կրթության մեջ կարող էր նպաստել երեխաների օգտակար հմտությունների զարգացմանը և միաժամանակ բարձրացնել դպրոցի կապը համայնքի և հասարակական կյանքի հետ։ Աշխատանքային դաստիարակության բարոյական կողմը ևս կարևոր տեղ է զբաղեցնում։ Աշխատանքի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորումը կարող էր կապվել ազնվության, պարտքի գիտակցության, համառության, փոխօգնության և հասարակական պատասխանատվության արժեքների հետ։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես նյութական արդյունք ստեղծող գործունեություն, այլև որպես մարդու բնավորության և աշխարհայացքի ձևավորման միջոց։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև ընտանիքի և դպրոցի դերը աշխատանքային դաստիարակության իրականացման գործում։ Երեխայի աշխատանքային սովորությունների ձևավորումը սկսվում է ընտանիքում և շարունակվում կրթական միջավայրում, ուստի արդյունավետ դաստիարակությունը պահանջում է այդ երկու միջավայրերի փոխկապակցվածություն։ Դպրոցի խնդիրն է երեխայի աշխատանքային փորձը դարձնել գիտակցված, նպատակային և մանկավարժորեն կազմակերպված գործունեություն։ Կարևոր է նաև աշխատանքային դաստիարակության և ազգային կրթության փոխհարաբերությունը։ Հայ մանկավարժական մտքի զարգացման ընթացքում կրթությունը հաճախ դիտարկվում էր որպես ազգային ինքնության պահպանման և հասարակության առաջընթացի կարևոր միջոց։ Աշխատասիրության, ինքնուրույնության և օգտակար գործունեության արժեքների ձևավորումը կարող էր կապվել ազգային համայնքի սոցիալական և մշակութային զարգացման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակաշրջանի կրթական հաստատությունների փորձին, դասագրքերին, մանկավարժական հոդվածներին և տեսական աշխատություններին՝ բացահայտելու, թե ինչպես էին աշխատանքային դաստիարակության գաղափարները արտացոլվում կրթական պրակտիկայում։ Այս աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու տեսական սկզբունքները դրանց գործնական կիրառությունից և գնահատելու տվյալ շրջանի մանկավարժական ժառանգության նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալու, որ XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբ աշխատանքային դաստիարակության գաղափարը հայ մանկավարժական մտքում ձևավորվում էր որպես բազմակողմանի կրթական խնդիր։ Այն ներառում էր ոչ միայն աշխատանքի հմտությունների ուսուցում, այլև աշխատասիրության, պատասխանատվության, ինքնուրույնության, բարոյական արժեքների և հասարակական ակտիվության զարգացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ շրջանի հայ մանկավարժական ժառանգության դերը աշխատանքային դաստիարակության տեսության ձևավորման գործում և բացահայտելու դրա հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից կրթական գործընթացի համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև առկա քաղաքական հակասությունների, փոխադարձ մեղադրանքների և դրանց ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների պաշտոնական դիրքորոշումները, քաղաքական հայտարարությունները և այն հիմնական հարցերը, որոնց շուրջ կողմերը միմյանց հասցեագրում են լուրջ մեղադրանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության ժառանգությանը, տարածքային և անվտանգային խնդիրներին, սահմանային լարվածությանը, բնակչության իրավունքների և անվտանգության հարցերին, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի տարբեր սկզբունքների մեկնաբանություններին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև քաղաքական և տեղեկատվական դիսկուրսի դերը, քանի որ կողմերի հայտարարություններն ու դրանց ներկայացման եղանակները նշանակալի ազդեցություն են ունենում ինչպես ներքաղաքական օրակարգերի, այնպես էլ միջազգային հանրության կողմից հակամարտության ընկալման վրա։ Վերլուծվում է փոխադարձ մեղադրանքների ազդեցությունը բանակցային գործընթացի, վստահության ձևավորման և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունների վրա՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հակասությունների հիմնական ուղղությունները, համադրել կողմերի փաստարկները և հասկանալ, թե ինչպես են պատմական հիշողությունը, ազգային շահերը, անվտանգային ընկալումները և քաղաքական նպատակները ձևավորում հակամարտող կողմերի հռետորաբանությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի քաղաքականության, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների, միջազգային անվտանգության և հակամարտությունների կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։