Կրթության կազմակերպման հիմնախնդիրները ՀՀ քրեակատարողական հիմնարկներում

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի ստեղծագործություններում հունա-հռոմեական և աստվածաշնչյան լեզվաշերտերի վերլուծությանը և դրանց հայերեն թարգմանության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մշակութային միջտեքստայնության և թարգմանական վերարտադրության խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է Բայրոնի պոեզիայում և պոեմներում հանդիպող դասական անտիկ աղբյուրների՝ դիցաբանական պատկերների, պատմական ակնարկների և հռոմեական-հունական մշակութային կոդերի կիրառությունը, ինչպես նաև աստվածաշնչյան պատկերային համակարգի ազդեցությունը նրա գեղարվեստական լեզվի վրա։ Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես են այդ լեզվաշերտերը ձևավորում Բայրոնի ստեղծագործությունների գաղափարական և ոճական կառուցվածքը՝ ստեղծելով բազմաշերտ իմաստային դաշտ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն թարգմանությունների խնդիրներին՝ մշակութային համարժեքության, ոճական վերարտադրության և լեզվական ադապտացիայի տեսանկյունից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թարգմանչական ռազմավարությունները՝ բառացի և ազատ թարգմանություն, մեկնաբանական հավելումներ և միջմշակութային փոխանցման մեխանիզմներ։ Աշխատությունը ընդգծում է Բայրոնի ստեղծագործությունների ընկալման և վերարտադրության առանձնահատկությունները հայ գրական միջավայրում։ Այն օգտակար է գրականագետների, թարգմանիչների և համեմատական գրականության հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է Աստրախանի հայկական Աղաբաբովյան գավառական ուսումնարանի մեկդարյա պատմությունը՝ լուսաբանելով դրա հիմնադրման, գործունեության և զարգացման հիմնական փուլերը 1810-ից մինչև 1910 թվականը։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են ուսումնական հաստատության ստեղծման նախադրյալները, կրթական առաքելությունը, կառավարման համակարգը, դասավանդման կազմակերպումը, ուսումնական ծրագրերը և կրթական գործընթացի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը հիմնվում է պատմական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և պաշտոնական տվյալների վրա՝ ներկայացնելով դպրոցի դերը Աստրախանի հայկական համայնքի կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքում։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ուսուցիչների և շրջանավարտների գործունեությանը, բարեգործական նախաձեռնություններին, ազգային ինքնության պահպանման գործում կրթության նշանակությանը, ինչպես նաև ռուսական կրթական համակարգի և հայկական համայնքային ավանդույթների փոխազդեցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցի ներդրմանը հայ երիտասարդության կրթության, մտավոր զարգացման և ազգային մշակույթի պահպանման գործում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այն դարձել տարածաշրջանի հայկական համայնքի կարևոր կրթական կենտրոններից մեկը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է կրթության պատմության, սփյուռքահայ համայնքների, հայկական դպրոցների գործունեության և 19–20-րդ դարերի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է մրցակցային միջավայրի ձևավորման և պահպանման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ու մոդելների վերլուծությանը՝ շուկայական տնտեսության պայմաններում արդյունավետ կարգավորման գործիքների բացահայտման նպատակով։ Աշխատությունում դիտարկվում են մրցակցության տեսական հիմքերը, շուկայի կառուցվածքային մոդելները և տնտեսական գործակալների վարքագծի մաթեմատիկական նկարագրությունները՝ ներառյալ խաղերի տեսությունը, օպտիմալացման մեթոդները և հավասարակշռության մոդելները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական ուժերի հավասարակշռության պահպանման, մենաշնորհային և օլիգոպոլային վարքագծի կանխարգելման, ինչպես նաև կարգավորող քաղաքականությունների ազդեցության գնահատման քանակական մեթոդներին։ Քննարկվում են նաև մրցակցային քաղաքականության արդյունավետության չափման ցուցանիշները և մոդելավորման գործիքները, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել շուկայի զարգացումները տարբեր տնտեսական սցենարներում։ Աշխատությունը ընդգծում է տնտեսամաթեմատիկական մոտեցումների կարևորությունը մրցունակ և կայուն տնտեսական միջավայրի ձևավորման գործում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է խոշոր քաղաքային համայնքներում տնտեսության կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի օրինակով։ Գրքում քաղաքային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ համակարգ, որի արդյունավետ գործունեությունը պայմանավորված է տնտեսական, սոցիալական, տարածքային, ենթակառուցվածքային և կառավարչական գործոնների փոխազդեցությամբ։ Ուսումնասիրվում են խոշոր քաղաքների տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, քաղաքային տնտեսության կառավարման հիմնական սկզբունքները և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերակատարությունը տնտեսական գործընթացների կարգավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի տնտեսական կառուցվածքին, դրա զարգացման միտումներին, տարածքային անհամաչափություններին և քաղաքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քաղաքային ենթակառուցվածքների, տրանսպորտային համակարգի, բնակարանային և կոմունալ ծառայությունների, առևտրի, ծառայությունների, շինարարության և գործարար միջավայրի զարգացման հետ կապված տնտեսական հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քաղաքային բյուջեի ձևավորմանը և օգտագործմանը, տեղական հարկերի ու վճարների դերին, համայնքային գույքի կառավարմանը և քաղաքային զարգացման ծրագրերի ֆինանսական ապահովմանը։ Հեղինակը դիտարկում է նաև խոշոր քաղաքային համայնքներում ներդրումների ներգրավման, ձեռնարկատիրության խթանման, զբաղվածության ընդլայնման և տնտեսական ակտիվության տարածքային հավասարակշռման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են քաղաքային տնտեսության կառավարման արդյունավետության վրա ազդող խնդիրները՝ ներառյալ բնակչության աճը, տարածքային ծանրաբեռնվածությունը, ենթակառուցվածքների պահանջարկի ավելացումը, բնապահպանական մարտահրավերները և ծառայությունների հասանելիության անհավասարությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տնտեսության կարգավորման կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ռազմավարական պլանավորման, կառավարման թվայնացման, համայնքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և մասնավոր ու հանրային հատվածների համագործակցության միջոցով։ Երևանի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու խոշոր քաղաքային համայնքի տնտեսական կառավարման առանձնահատկությունները և ձևակերպելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել քաղաքային տնտեսության մրցունակության, կայունության և բնակչության կյանքի որակի բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, քաղաքային կառավարման մասնագետների, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, քաղաքաշինության և տարածքային զարգացման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Երևանի և խոշոր քաղաքային համայնքների տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի բառապաշարում բառային իմաստների փոխաբերական զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ բացատրական բառարանի տվյալների համակարգված քննության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում բառիմաստի փոխաբերացումն է՝ որպես բառի իմաստային կառուցվածքի ընդլայնման, բազմիմաստության ձևավորման և բառապաշարի հարստացման կարևոր միջոց։ Քննվում է այն գործընթացը, որի ընթացքում բառի սկզբնական կամ ուղղակի նշանակությունը առարկաների, երևույթների, գործողությունների և հատկանիշների միջև ընկալվող նմանության հիման վրա տեղափոխվում է մեկ այլ իմաստային ոլորտ՝ առաջացնելով նոր նշանակություն։ Բառարանային նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու փոխաբերական իմաստների հիմնական տեսակները, դրանց առաջացման իմաստաբանական հիմքերը և ժամանակակից հայերենի բառային համակարգում ունեցած գործառույթները։ Ուշադրություն է դարձվում արտաքին ձևի, գույնի, չափի, շարժման, ձայնի, տարածական դիրքի, ֆունկցիայի, մարդու ֆիզիկական ու հոգեբանական հատկանիշների և այլ ընդհանրությունների հիման վրա կատարվող իմաստային փոխանցումներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բազմիմաստ բառերի ներքին կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են հիմնական նշանակությունից ձևավորվում երկրորդային իմաստները և ինչպիսի իմաստային կապեր են պահպանվում դրանց միջև։ Քննվում է նաև փոխաբերական կիրառության աստիճանական բառայնացման գործընթացը, երբ սկզբնապես անհատական կամ պատկերավոր խոսքային կիրառությունը ժամանակի ընթացքում կարող է կայունանալ, լայնորեն տարածվել և բառարանում արձանագրվել որպես ինքնուրույն բառային նշանակություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի լեզվական և խոսքային փոխաբերությունների տարբերակումը, քանի որ կայունացած բառային նշանակությունները տարբերվում են գեղարվեստական կամ անհատական ստեղծագործական փոխաբերություններից իրենց գործառույթով և լեզվական ամրագրվածության աստիճանով։ Բառարանագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են փոխաբերական նշանակությունների առանձնացման, սահմանման, նշագրման և բառարանային հոդվածներում դասավորության սկզբունքները։ Նման քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նաև հայերենում աշխարհի լեզվական պատկերավորման առանձնահատկությունների մասին, քանի որ փոխաբերական անվանումները հաճախ արտացոլում են լեզվակիրների կողմից երևույթների միջև հաստատված պատկերավոր և հասկացական կապերը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է իմաստաբանության, բառագիտության, բառարանագրության և ոճաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով փոխաբերացումը որպես ժամանակակից հայերենի բառային համակարգի զարգացման կարևոր իմաստաստեղծ մեխանիզմ։