Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1981, Մարտ, թիվ 3)

    Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցուցակը՝ որպես ընթացիկ տեղեկատվական աղբյուր գիտական, մշակութային և կրթական նպատակների համար։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված են արվեստագիտության, մշակութաբանության, երաժշտագիտության, թատերագիտության, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության և ժողովրդական արվեստի վերաբերյալ նոր գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ։ Նյութերը ներկայացվում են մատենագիտական նկարագրություններով՝ ներառելով հեղինակ, վերնագիր, հրատարակման տվյալներ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել համապատասխան աղբյուրների ընտրության հարցում։ Աշխատությունը արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային գիտության զարգացման հիմնական միտումները, գիտահետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և հրատարակչական գործունեության ուղղությունները։ Տեղեկատուն ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գրադարանավարների, գիտաշխատողների, արվեստագետների, ուսանողների և մշակութային հաստատությունների համար՝ նպաստելով մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական տեղեկատվության համակարգմանը և հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1981, Մարտ, թիվ 3)
    Online

    Medicine

    Длительная региональная артериальная инфузия в комплексном лечении больных синдромом длительного сдавления

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է երկարատև տարածաշրջանային զարկերակային ինֆուզիայի կիրառմանը երկարատև սեղմման համախտանիշով հիվանդների համալիր բուժման գործընթացում։ Աշխատության կենտրոնում ծանր մեխանիկական սեղմման հետևանքով զարգացող տեղային և համակարգային ախտաբանական փոփոխությունների բուժման կատարելագործման խնդիրն է, ինչպես նաև տարածաշրջանային արյան շրջանառության նպատակային դեղորայքային ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են երկարատև սեղմման համախտանիշի պաթոգենեզը, հյուսվածքների իշեմիկ վնասման մեխանիզմները, արյան շրջանառության վերականգնման հետ կապված գործընթացները և դրանց հետևանքով առաջացող տեղային ու համակարգային բարդությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային զարկերակային ինֆուզիայի մեթոդի սկզբունքներին, դրա տեղին ու նշանակությանը համալիր բուժման ընդհանուր համակարգում, ինչպես նաև բուժական ազդեցության հնարավոր առավելություններին։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել բուժման կլինիկական արդյունքները, հյուսվածքների վերականգնման ընթացքը, անոթային և նյութափոխանակային փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր բարդությունների հաճախականությունն ու ծանրությունը։ Կարևորվում է բուժման համակցված մոտեցումը, որը ներառում է ոչ միայն տեղային արյան շրջանառության վրա ազդեցություն, այլև հիվանդի ընդհանուր վիճակի կայունացում, թունավորման և նյութափոխանակային խանգարումների շտկում, ցավի կառավարում և այլ անհրաժեշտ միջոցառումներ։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել երկարատև սեղմման համախտանիշի բուժման մարտավարության կատարելագործմանը և ծանր վնասվածքներով հիվանդների բարդությունների նվազեցմանը։ Մեթոդի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն դեպքերի համար, երբ հյուսվածքային իշեմիան և արյան շրջանառության խանգարումները պահանջում են նպատակային բուժական միջամտություն։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել վիրաբույժներին, վնասվածքաբաններին, անոթային վիրաբույժներին, վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, շտապ բժշկական օգնության բժիշկներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։

    Updated: 2026-09-21
    Длительная региональная артериальная инфузия в комплексном лечении больных синдромом длительного сдавления
    Online

    Mathematics

    Собственные краевые и интерфейсные колебания ортотропных цилиндрических оболочек

    Աշխատությունը նվիրված է օրթոտրոպ գլանային թաղանթներում սեփական եզրային և ինտերֆեյսային տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարակապատ գլանային կառուցվածքների դինամիկական վարքի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նյութի օրթոտրոպ կառուցվածքը, որի դեպքում մեխանիկական հատկությունները տարբեր ուղղություններով կարող են էապես տարբերվել։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թաղանթների եզրային հատվածներում և նյութերի կամ կառուցվածքային բաղադրիչների սահմանային շփման գոտիներում առաջացող տատանողական երևույթների վերլուծությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են սեփական հաճախականությունների, տատանման ձևերի և դինամիկական բնութագրերի որոշման խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը թաղանթի երկրաչափական չափերից, նյութի առաձգական հատկություններից, սահմանային պայմաններից և կառուցվածքային պարամետրերից։ Կարևորվում է համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների և լուծման մեթոդների կիրառումը՝ կառուցվածքների տեղային և ընդհանուր դինամիկական վարքը նկարագրելու համար։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ բարդ երկրաչափությամբ և անիզոտրոպ հատկություններով թաղանթային համակարգերի նախագծման, դրանց թրթռումային կայունության գնահատման և ռեզոնանսային երևույթների կանխատեսման համար։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կիրառելի են մեքենաշինության, ավիացիոն և տիեզերական տեխնիկայի, շինարարական կառուցվածքների և այլ ինժեներական համակարգերի վերլուծության մեջ, որտեղ օգտագործվում են գլանային թաղանթներ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, նյութագիտության, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-18
    Собственные краевые и интерфейсные колебания ортотропных цилиндрических оболочек
    Online

    Other Subjects

    Ջրանցքների և ջրհեռ կառուցվածքների հիդրավլիկական հաշվարկ

    Նվիրված է ջրանցքների, ջրահեռացման և ջրային կառույցների հիդրավլիկական հաշվարկների տեսական հիմքերին ու գործնական կիրառություններին՝ նախատեսված շինարարական, հիդրոտեխնիկական և ջրային տնտեսության մասնագիտություններով սովորող ուսանողների ու ինժեներների համար, գրքում ներկայացվում են բաց և փակ հոսքերի հիդրավլիկայի հիմնական օրենքները, ջրի շարժման ռեժիմները, արագության և հոսքի ծախսի հաշվարկման մեթոդները, ինչպես նաև էներգիայի կորուստների գնահատման սկզբունքները տարբեր տեսակի ալիքային և հանգիստ հոսքերի պայմաններում, մանրամասն քննարկվում են ջրանցքների նախագծման հիմքերը՝ թեքություն, խաչաձև հատվածի ձև, հոսքի կայունություն և նստվածքների ազդեցություն, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ջրհեռ կառուցվածքներին՝ խողովակային և բաց համակարգեր, դրանց հիդրավլիկական վարքի վերլուծությանը և արդյունավետ աշխատանքի ապահովման պայմաններին, ներկայացվում են ջրային կառույցների հաշվարկային մեթոդներ՝ ջրի մակարդակների, ճնշումների և հոսքի բաշխման գնահատման համար, ինչպես նաև ինժեներական լուծումներ հեղեղումների կանխման և ջրահեռացման համակարգերի օպտիմալացման ուղղությամբ, գրքում ընդգծվում է նախագծման ճշգրտության, հիդրավլիկական մոդելավորման և շահագործման անվտանգության կարևորությունը, աշխատությունը համադրում է հիդրոմեխանիկայի տեսական հիմքերը և հիդրոտեխնիկական կառույցների գործնական նախագծման մոտեցումները՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր ջրային շինարարության և ինժեներական հիդրավլիկայի ոլորտում։

    Updated: 2026-09-19
    Ջրանցքների և ջրհեռ կառուցվածքների հիդրավլիկական հաշվարկ
    Online

    Other Subjects

    Вахáгн-Вишапакáх армянской мифологии есть Индра-Vritrahan Риг-Веды

    Աշխատությունը նվիրված է հայկական դիցաբանության Վահագն Վիշապաքաղի և հին հնդկական վեդայական ավանդույթի Ինդրա Վրիտրահանի կերպարների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ հնդեվրոպական դիցաբանական ժառանգության համատեքստում։ Քննարկվում են երկու դիցաբանական հերոսների ծագման, գործառույթների, խորհրդանշական նշանակության և առասպելական պատմությունների կառուցվածքային ընդհանրությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Վահագնի՝ վիշապների դեմ պայքարող աստվածության կերպարին և Ինդրայի՝ Վրիտրա վիշապանման հակառակորդին հաղթելու մասին վեդայական առասպելին։ Ուսումնասիրվում են վիշապամարտի դիցաբանական մոտիվը, ամպրոպի, կրակի, ջրի, երկնային ուժերի և բնության տարերքների հետ կապված պատկերացումները, ինչպես նաև դրանց արտահայտությունները հայկական և հնդկական հնագույն հավատալիքներում։ Դիտարկվում են աստվածային հերոսի և քաոսային ուժերի հակամարտության գաղափարը, հաղթանակի խորհրդանշական իմաստը և տիեզերական կարգի հաստատման վերաբերյալ առասպելական պատկերացումները։ Կարևորվում են հայկական և վեդայական դիցաբանական ավանդույթների միջև հնարավոր պատմամշակութային կապերը, հնդեվրոպական ընդհանուր ժառանգության տարրերը և առանձին առասպելական կերպարների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատական վերլուծության ենթարկվել «Ռիգվեդայի» համապատասխան օրհներգերը, հայկական մատենագրական վկայությունները, ժողովրդական ավանդությունները և դիցաբանական անունների լեզվաբանական մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Վահագնի ծննդյան առասպելին, նրա ռազմատենչ և տարերային հատկանիշներին, ինչպես նաև Ինդրայի աստվածային գործառույթներին ու վիշապամարտի առասպելի գաղափարական նշանակությանը։ Առանձնացվում են առասպելական սյուժեների կառուցվածքային նմանությունները, խորհրդանիշների ընդհանրությունները և կերպարների միջև առկա տարբերությունները՝ հաշվի առնելով հայկական ու հնդկական մշակույթների ինքնուրույն զարգացման պայմանները։ Կարևորվում են նաև համեմատական դիցաբանության, պատմահամեմատական լեզվաբանության և կրոնների պատմության մեթոդները՝ առասպելների հնարավոր ընդհանուր ակունքներն ուսումնասիրելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հայկական հեթանոսական հավատալիքների, հնդեվրոպական դիցաբանական համակարգերի և հինարևելյան ու հնդկական մշակութային առնչությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Միաժամանակ կերպարների նմանությունների ուսումնասիրությունը պահանջում է տարբերակել հնարավոր ընդհանուր ծագումը, պատմական փոխազդեցությունները և անկախ ձևավորված դիցաբանական զուգահեռները։ Հետազոտությունը օգտակար է դիցաբանների, հայագետների, հնդկագետների, կրոնագետների, բանասերների, մշակութաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-16
    Вахáгн-Вишапакáх армянской мифологии есть Индра-Vritrahan Риг-Веды
    Online

    Other Subjects

    Աշխատուժի կառուցվածքը ըստ սեռատարիքային կազմի, մասնագիտության և որակավորման

    Այս թեման վերաբերում է աշխատուժի կառուցվածքի վերլուծությանը՝ ըստ երեք հիմնական չափանիշների՝ սեռատարիքային կազմի, մասնագիտության և որակավորման, ինչը կարևոր է ինչպես տնտեսական պլանավորման, այնպես էլ աշխատաշուկայի ուսումնասիրության համար։ Աշխատուժի սեռատարիքային կառուցվածքը ցույց է տալիս, թե ինչպես են բաշխված աշխատունակ բնակչության խմբերը ըստ սեռի (տղամարդիկ և կանայք) և տարիքային խմբերի (երիտասարդ, միջին և տարեց աշխատողներ), ինչը թույլ է տալիս գնահատել աշխատաշուկայի ակտիվությունը, ժողովրդագրական ճնշումները և ապագա աշխատուժի պոտենցիալը։ Մասնագիտական կառուցվածքը արտացոլում է աշխատողների բաշխվածությունը տարբեր ոլորտների և մասնագիտությունների միջև՝ օրինակ՝ արդյունաբերություն, գյուղատնտեսություն, ծառայություններ, ՏՏ ոլորտ, կրթություն և առողջապահություն, ինչը ցույց է տալիս տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և զարգացման մակարդակը։ Որակավորման կառուցվածքը բնութագրում է աշխատողների կրթական մակարդակը, մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը՝ բաժանելով նրանց բարձր, միջին և ցածր որակավորում ունեցող խմբերի, ինչը կարևոր է արտադրողականության և տնտեսական մրցունակության գնահատման համար։ Այս երեք բաղադրիչների համադրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծել աշխատաշուկայի արդյունավետությունը, բացահայտել աշխատուժի դեֆիցիտը կամ ավելցուկը տարբեր ոլորտներում և մշակել համապատասխան կրթական ու զբաղվածության քաղաքականություններ։ Ժամանակակից տնտեսություններում հատկապես կարևոր է բարձր որակավորում ունեցող աշխատուժի աճը, քանի որ տեխնոլոգիական զարգացումները և թվային փոխակերպումը մեծացնում են պահանջարկը մասնագիտացված հմտությունների նկատմամբ։

    Updated: 2026-10-23
    Աշխատուժի կառուցվածքը ըստ սեռատարիքային կազմի, մասնագիտության և որակավորման