Լիդերության սոցիալ-հոգեբանական մոդելների փոխակերպուսները անցումային հասարակությունում

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է թոքային տուբերկուլյոզով առաջին անգամ ախտորոշված հիվանդների և հիվանդության ռեցիդիվ ունեցող անձանց շրջանում կարճատև քիմիաթերապևտիկ բուժման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել բուժման տարբեր մոտեցումների արդյունքները, պարզել հիվանդության առաջին դրսևորման և կրկնության դեպքերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բուժման արդյունավետության վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հիվանդների կլինիկական վիճակը, թոքերի ախտահարման տարածվածությունն ու բնույթը, հիվանդության ընթացքը, լաբորատոր և ռենտգենաբանական տվյալները, ինչպես նաև բուժման ընթացքում դիտվող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճատև քիմիաթերապիայի ռեժիմների կիրառման արդյունավետությանը, բուժման նկատմամբ հիվանդների արձագանքին, բակտերիալ արտազատման դադարեցմանը, թոքային ախտահարումների հետընթացին և բուժման վերջնական արդյունքներին։ Համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբերություններ առաջին անգամ հայտնաբերված հիվանդների և ռեցիդիվների դեպքում բուժման ընթացքի ու արդյունքների միջև։ Ուսումնասիրվում են նաև այն հանգամանքները, որոնք կարող են պայմանավորել բուժման հաջողությունը կամ նվազեցնել դրա արդյունավետությունը, այդ թվում՝ հիվանդության կլինիկական ձևը, ախտահարման ծանրությունը, բուժման նկատմամբ հետևողականությունը, նախկին բուժման պատմությունը և հարակից գործոնները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տուբերկուլյոզի բուժման առավել նպատակային ռազմավարությունների ընտրությանը և բուժման տևողության ու արդյունավետության հարաբերակցության գնահատմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ֆթիզիատրիայի և կլինիկական բժշկության համար, քանի որ տուբերկուլյոզի արդյունավետ բուժումը պահանջում է ոչ միայն հիվանդության արագ վերահսկում, այլև ռեցիդիվների և բուժման անբավարար արդյունքների նվազեցում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆթիզիատրների, թոքաբանների, կլինիկական բժիշկների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես նյութ թոքային տուբերկուլյոզի տարբեր կլինիկական իրավիճակներում կարճատև քիմիաթերապևտիկ մոտեցումների արդյունավետության, սահմանափակումների և բուժման արդյունքների ուսումնասիրման համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ձեռնարկությունների մրցակցային առավելությունների ուսումնասիրությանը և դրանց զարգացման հիմնական ուղիների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ձեռնարկությունների մրցունակությունը պայմանավորող ներքին և արտաքին գործոնները, դրանց ազդեցությունը շուկայական դիրքի, արտադրողականության, ֆինանսական արդյունքների և երկարաժամկետ զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մրցակցային առավելություններին, որոնք կարող են ձևավորվել արտադրանքի կամ ծառայությունների որակի, ինքնարժեքի, նորարարության, տեխնոլոգիական զարգացման, մարդկային կապիտալի, կառավարման արդյունավետության և շուկայի պահանջներին արագ արձագանքելու միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև Հայաստանի տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունները, տեղական շուկայի սահմանափակումներն ու հնարավորությունները, արտաքին շուկաներ դուրս գալու հեռանկարները և միջազգային մրցակցության պայմաններում հայկական ձեռնարկությունների դիրքավորման խնդիրները։ Աշխատության շրջանակում կարող են կիրառվել ձեռնարկությունների գործունեության գնահատման, համեմատական վերլուծության և մրցակցային դիրքի որոշման տարբեր մեթոդներ՝ բացահայտելու ուժեղ և թույլ կողմերը, հնարավորությունները և զարգացման սպառնալիքները։ Քննության են առնվում ռազմավարական կառավարման, մարքեթինգի, արտադրության կազմակերպման, ծախսերի օպտիմալացման, թվայնացման և նորարարության ներդրման դերը մրցակցային առավելությունների ձևավորման գործընթացում։ Կարևորվում է նաև ձեռնարկությունների և պետության համագործակցության նշանակությունը՝ գործարար միջավայրի բարելավման, ներդրումների խթանման, արտահանման ընդլայնման և ձեռնարկատիրական ներուժի զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի ձեռնարկությունների մրցակցային առավելությունների ձևավորման առկա խնդիրները և առաջարկելու դրանց ամրապնդման ու զարգացման հնարավոր ուղղություններ՝ հաշվի առնելով տնտեսության փոփոխվող պայմանները և համաշխարհային շուկայի պահանջները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, բիզնեսի կառավարիչների, ռազմավարական կառավարման և մարքեթինգի մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների, տնտեսագիտության ուսանողների և ձեռնարկությունների մրցունակության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Философия

Փիլիսոփայություն - Է. Ա. Կյուրեղյան աշխատությունը փիլիսոփայական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել փիլիսոփայության հիմնական խնդիրներին, ուղղություններին և մտածողության ձևերին՝ սկսած հին շրջանի փիլիսոփայական գաղափարներից մինչև նոր և ժամանակակից տեսություններ, ընդգծելով մարդու գոյության, գիտելիքի, ճշմարտության, բարոյականության և հասարակության վերաբերյալ հիմնարար հարցադրումները, իսկ նյութը սովորաբար ներկայացվում է համակարգված կերպով՝ համադրելով տեսական բացատրություններն ու տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների գաղափարների վերլուծությունը, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարողանում է հասկանալ փիլիսոփայական մտածողության զարգացման տրամաբանությունը և սովորել քննադատաբար մոտենալ գաղափարներին ու աշխարհընկալման տարբեր համակարգերին, դարձնելով այն օգտակար ինչպես ուսանողների, այնպես էլ փիլիսոփայությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է համարժեքության խնդիրը Մովսես Խորենացու «Պատմություն հայոց» երկի անգլերեն թարգմանության մեջ՝ ընդգծելով բնագրային իմաստի, ոճի և մշակութային բովանդակության փոխանցման բարդությունները։ Նշվում է, որ պատմական-գրական տեքստերի թարգմանության ընթացքում համարժեքության ապահովումը պահանջում է ոչ միայն լեզվական ճշգրտություն, այլև մշակութային և պատմական համատեքստի խորքային ըմբռնում, քանի որ բնագրում առկա բազմաթիվ հասկացություններ, իրողություններ և ոճական ձևեր չունեն ուղղակի համարժեքներ անգլերեն լեզվում։ Վերլուծվում է, որ հատկապես դժվար է պահպանել հին հայերենին բնորոշ շարահյուսական կառուցվածքները, պատկերավոր մտածողությունը և պատմողական ոճի էպիկական բնույթը, որոնք կազմում են երկի գեղարվեստական ամբողջականության կարևոր մասը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառային և իմաստային համարժեքության տեսակներին, երբ թարգմանիչը ստիպված է ընտրություն կատարել բառացի և ազատ թարգմանության միջև՝ հավասարակշռելով ճշգրտությունն ու ընթեռնելիությունը։ Նշվում է նաև, որ մշակութային համարժեքության խնդիրները հատկապես ակնհայտ են պատմական անձերի, տեղանունների և իրադարձությունների ներկայացման ժամանակ, որտեղ անհրաժեշտ է պահպանել ինչպես գիտական հավաստիությունը, այնպես էլ ընթերցողի ընկալման հասանելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ «Պատմություն հայոց»-ի անգլերեն թարգմանության համարժեքության խնդիրը բազմաշերտ է և պահանջում է լեզվաբանական, պատմական և մշակութային գործոնների համալիր հաշվառում։

Экономика

Ֆինանսատնտեսագիտական և տեղական ինքնակառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքային ծախսերի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը, առկա հիմնախնդիրների բացահայտմանը և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիներին։ Քննության են առնվում համայնքային բյուջեների ձևավորման ու կատարման սկզբունքները, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական լիազորությունները և համայնքային ծախսերի դերը բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքային ծախսերի կառուցվածքին, դրանց պլանավորման, բաշխման, ֆինանսավորման և վերահսկողության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության, սեփական եկամուտների սահմանափակության, պետական բյուջեից տրամադրվող փոխանցումների և ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև համայնքային ենթակառուցվածքների զարգացման, կոմունալ ծառայությունների կազմակերպման, սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման և կապիտալ ներդրումների առաջնահերթությունների որոշման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ծրագրային բյուջետավորման, ծախսերի արդյունավետության գնահատման, ֆինանսական հաշվետվողականության, ներքին վերահսկողության և մասնակցային բյուջետավորման մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում համայնքային ֆինանսների կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը, տեղական բյուջեների կայունության ապահովմանը, միջհամայնքային զարգացման անհամաչափությունների նվազեցմանը և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, համայնքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, բյուջետային քաղաքականության և Հայաստանի տարածքային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Կիլիկիայի հայկական պետականության վերջին փուլին՝ 14–15-րդ դարերին։ Այն ընդգրկում է այն ժամանակաշրջանը, երբ Կիլիկիո հայոց թագավորությունը արդեն թուլացած էր և կանգնած էր արտաքին ուժերի ճնշման տակ, սակայն դեռ շարունակում էր պահպանել որոշ ինքնիշխան կառույցներ։ Գրքում հեղինակը վերլուծում է քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական իրավիճակը, որը ձևավորվել էր տարածաշրջանում մամլուքյան, մոնղոլական և եվրոպական ազդեցությունների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ինքնիշխան հայկական կազմավորումներին, որոնք շարունակել են գոյություն ունենալ թագավորության անկումից հետո։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Կիլիկիայի հայկական թագավորության թուլացման պատճառները արտաքին ուժերի՝ հատկապես մամլուքների ազդեցությունը հայկական իշխանական տների և տեղական կառույցների գործունեությունը ինքնիշխանության պահպանման փորձերը 14–15-րդ դարերում Կիլիկիայի հայկական քաղաքական համակարգի վերջնական անկումը 1424 թվականին Հեղինակը օգտագործում է պատմական աղբյուրներ, տարեգրություններ և դիվանագիտական տվյալներ՝ ներկայացնելով Կիլիկիայի պատմության վերջին փուլը որպես բարդ քաղաքական գործընթացների արդյունք։