Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Նոր Կտակարանի մաս

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է գեղարվեստական թարգմանության ընթացքում լեզվաարտահայտչական միջոցների համարժեքության խնդրի ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն բնագրի և դրա հայերեն թարգմանության համադրական վերլուծության հիման վրա։ Քննության են առնվում թարգմանական համարժեքության տեսական սկզբունքները, գեղարվեստական տեքստի լեզվաոճական առանձնահատկությունների փոխանցման հնարավորությունները և թարգմանչական ընտրության վրա ազդող գործոնները։ Վերլուծվում են փոխաբերությունների, համեմատությունների, մակդիրների, խորհրդանշական պատկերների, դարձվածային միավորների, կրկնությունների և այլ արտահայտչամիջոցների վերարտադրման եղանակները հայերենում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն բառային և քերականական համապատասխանությանը, այլև բնագրի ոճական երանգի, հուզական ազդեցության, կերպարների խոսքային առանձնահատկությունների և հեղինակային արտահայտչաձևի պահպանմանը։ Դիտարկվում են բառացի թարգմանության, փոխարինման, վերափոխման, իմաստային ընդլայնման կամ սեղմման և համատեքստային համապատասխանության ընտրության դեպքերը։ Քննարկվում է նաև լեզվամշակութային տարբերությունների ազդեցությունը թարգմանության վրա, երբ բնագրում առկա որոշ հասկացություններ, պատկերներ կամ արտահայտություններ պահանջում են հայ ընթերցողի համար գործառականորեն համապատասխան լուծումների ընտրություն։ Կարևորվում է ձևի և բովանդակության հարաբերակցությունը, քանի որ գեղարվեստական թարգմանության ընթացքում անհրաժեշտ է հնարավորինս պահպանել ինչպես ստեղծագործության իմաստային ամբողջականությունը, այնպես էլ նրա գեղագիտական ազդեցությունը։ Համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու թարգմանական տարբեր ռազմավարությունների արդյունավետությունը, հնարավոր իմաստային կամ ոճական տեղաշարժերը և համարժեքության ապահովման հիմնական դժվարությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել թարգմանաբանության, անգլերենի և հայերենի համեմատական ոճաբանության, գեղարվեստական թարգմանության և գրական լեզվի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

История

Սույն հատորը ներկայացնում է 1941-1960 թվականներին Հայաստանում գրադարանային համակարգի զարգացման, կազմակերպման և գործունեության պատմությունը՝ հիմնված պաշտոնական փաստաթղթերի, հրամանների, հաշվետվությունների, վիճակագրական տվյալների, գրագրությունների և այլ սկզբնաղբյուրների վրա։ Ժողովածուն լուսաբանում է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին և հետպատերազմյան շրջանում գրադարանների աշխատանքի առանձնահատկությունները, պետական մշակութային քաղաքականության ազդեցությունը գրադարանային ոլորտի վրա, հանրային, գիտական, կրթական և մասնագիտական գրադարանների ցանցի ընդլայնումը, գրքային ֆոնդերի համալրումը, ընթերցողների սպասարկման ձևերի զարգացումը և գրադարանային կադրերի պատրաստման գործընթացները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր ձևավորվում և կատարելագործվում գրադարանային գործը Սովետական Հայաստանում, ինչ դեր էին գրադարանները կատարում բնակչության կրթական ու մշակութային կյանքում, ինչպես նաև ինչ խնդիրների ու մարտահրավերների էին բախվում տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, գրադարանագետների, մշակութաբանների և խորհրդային շրջանի հասարակական ու մշակութային պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ ներառում է վավերագրական հարուստ նյութ, որը թույլ է տալիս բազմակողմանիորեն գնահատել գրադարանային ոլորտի զարգացման ընթացքը և նրա տեղը հանրապետության մշակութային կյանքում։

Философия

Աշխատությունը ներկայացնում է փիլիսոփայության պատմության համառոտ ակնարկ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով մարդկային մտքի զարգացմանը, փիլիսոփայական գաղափարների ձևավորմանն ու տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց փոփոխությանը։ Փիլիսոփայությունը՝ որպես իրականության, մարդու, գիտելիքի, բարոյականության և հասարակական կյանքի հիմնարար հարցերն ուսումնասիրող գիտակարգ, կարևոր դեր է ունեցել քաղաքակրթությունների մտավոր ու մշակութային զարգացման մեջ։ Դրա պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տարբեր դարաշրջանների մտածողները փորձել բացատրել աշխարհի ծագումը և կառուցվածքը, ճանաչողության սահմանները, ճշմարտության չափանիշները, մարդու էության առանձնահատկությունները, բարու և չարի հարաբերակցությունը և հասարակության կազմակերպման սկզբունքները։ Պատմական համառոտ շարադրանքի ձևաչափը նպաստում է փիլիսոփայական գիտելիքների հիմնական ուղղությունների և գաղափարական զարգացումների ընդհանուր պատկերի ձևավորմանը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով տեսնելու տարբեր մտածողությունների միջև եղած ընդհանրություններն ու հակադրությունները։ Աշխատության ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է փիլիսոփայության՝ որպես ինքնուրույն մտածողության, քննադատական վերլուծության և բանական դատողության մշակույթի ներկայացմամբ։ Այն կարող է ծառայել որպես նախնական ուսումնական նյութ փիլիսոփայության պատմությունն ուսումնասիրողների համար՝ օգնելով ձևավորել պատկերացում փիլիսոփայական հարցադրումների շարունակականության և մարդկության մտավոր ժառանգության մասին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայերեն գիտակրթական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է փիլիսոփայական գիտելիքները հայալեզու ընթերցողին մատչելի դարձնելու և ընդհանուր կրթության շրջանակն ընդլայնելու ձգտումը։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության, պատմության, մշակույթի և կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև մտքի պատմությանն ու աշխարհայացքային հարցերին ծանոթանալ ցանկացող ընթերցողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մեծահասակների կրթության համակարգում առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով առողջության պահպանմանն ուղղված գիտելիքների, արժեքների, վարքագծային սովորությունների և պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացը։ Հետազոտության կենտրոնում մեծահասակների շրջանում առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացման, առողջապահական վարքագծի խթանման և կրթական արդյունավետ մեթոդների կիրառման հարցերն են։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ առողջ ապրելակերպը սահմանափակված չէ միայն հիվանդությունների կանխարգելմամբ, այլ ներառում է ֆիզիկական ակտիվության, հավասարակշռված սննդակարգի, հանգստի և քնի ճիշտ կազմակերպման, անձնական հիգիենայի, վնասակար սովորությունների սահմանափակման, հոգեբանական բարեկեցության և առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ամբողջություն։ Աշխատանքում մեծահասակների կրթությունը դիտարկվում է որպես այդ մշակույթի ձևավորման արդյունավետ միջավայր, քանի որ կրթական գործընթացի միջոցով հնարավոր է ոչ միայն փոխանցել առողջության վերաբերյալ գիտելիքներ, այլև նպաստել դրանց գործնական կիրառմանը և կայուն վարքագծային փոփոխությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեծահասակների տարիքային, սոցիալական, մասնագիտական և անհատական առանձնահատկություններին, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել կրթական ծրագրերի բովանդակությունն ու մեթոդները մշակելիս։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ կրթական ծրագրերի կազմակերպմանը, ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներին, ինքնակրթության հնարավորություններին, առողջապահական տեղեկատվության մատչելիությանը և կրթական ու առողջապահական կառույցների համագործակցությանը։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, աշխատավայրի և հասարակական միջավայրի ազդեցությունը, քանի որ մեծահասակի առողջ վարքագիծը ձևավորվում և ամրապնդվում է ոչ միայն կրթական հաստատությունում, այլև առօրյա կյանքի տարբեր միջավայրերում։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորմանը խոչընդոտող գործոնները, այդ թվում՝ տեղեկատվության պակասը, սխալ պատկերացումները, ժամանակի և ռեսուրսների սահմանափակությունը, մոտիվացիայի ցածր մակարդակը և առողջապահական վարքագծի կայուն սովորությունների բացակայությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ բացահայտված խնդիրներն ու առաջարկվող մոտեցումները կարող են հիմք ծառայել մեծահասակների կրթության ոլորտում առողջապահական ուղղվածություն ունեցող ծրագրերի կատարելագործման, կրթական բովանդակության հարստացման և առողջ վարքագծի խթանման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, անդրագոգներին, առողջապահության և հանրային առողջության մասնագետներին, կրթական ծրագրեր մշակողներին, հոգեբաններին, ինչպես նաև մեծահասակների կրթության ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորումը դիտարկում է որպես շարունակական կրթության կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով գիտելիքի, անձնական պատասխանատվության, արժեքային կողմնորոշումների և գործնական վարքագծի փոխկապակցվածությունը։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և խաչաձև կապեր պարունակող սինթետիկ պոլիմերների կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային կազմակերպվածության, տարածական կառուցվածքի և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում ԴՆԹ-ն դիտարկվում է որպես բարդ կենսապոլիմեր, որի կառուցվածքն ու հատկությունները պայմանավորված են նուկլեոտիդային շղթաների փոխազդեցությամբ, ջրածնային կապերով, էլեկտրաստատիկ ուժերով և մոլեկուլի տարածական կազմակերպմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաչաձև կապերի ձևավորմանը և դրանց ազդեցությանը պոլիմերային շղթաների շարժունակության, ճկունության, կայունության և ընդհանուր կառուցվածքային կազմակերպվածության վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ինչպես ԴՆԹ-ի բնական կառուցվածքային առանձնահատկությունները, այնպես էլ խաչաձև կապեր պարունակող սինթետիկ պոլիմերների մոդելային համակարգերը, ինչը հնարավորություն է տալիս համեմատել կենսաբանական և արհեստական պոլիմերների վարքը։ Քննարկվում են պոլիմերային շղթաների միջև առաջացող կապերի տեսակները, դրանց տարածական բաշխումը և խտության փոփոխության ազդեցությունը նյութի մակրոսկոպիկ ու մոլեկուլային հատկությունների վրա։ Կարևորվում է այն հարցը, թե խաչաձև կապերի առկայությունն ինչպես է փոխում պոլիմերի կոնֆորմացիոն վիճակները, կառուցվածքային կայունությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ արձագանքը։ ԴՆԹ-ի դեպքում նման ուսումնասիրությունները կարող են առնչվել նաև մոլեկուլի կառուցվածքային վնասումների, շղթաների միջև կապերի առաջացման և դրանց կենսաբանական հետևանքների հետ։ Սինթետիկ պոլիմերների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս հասկանալու խաչաձև կապակցված նյութերի կառուցվածք-հատկություն հարաբերությունները և մշակելու կանխատեսելի հատկություններով նոր պոլիմերային համակարգեր։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել մոլեկուլային մոդելավորման, սպեկտրոսկոպիական, ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ՝ մոլեկուլների տարածական կազմակերպվածությունն ու փոխազդեցությունները բնութագրելու համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ կենսապոլիմերների կառուցվածքի և ֆունկցիայի, ԴՆԹ-ի կայունության, պոլիմերային նյութերի հատկությունների և խաչաձև կապակցված համակարգերի կիրառական հնարավորությունների ավելի խոր ըմբռնման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկոսների, կենսաքիմիկոսների, քիմիկոսների, նյութագետների, պոլիմերների ֆիզիկայի մասնագետների, մոլեկուլային կենսաբանների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Экономика

Այս կուրսային աշխատանքը վերաբերում է մոնետարիզմի և քեյնսյան տնտեսական դպրոցի համեմատական վերլուծությանը՝ կենտրոնանալով այն երկու խոշոր տնտեսագիտական մտածողների գաղափարների վրա, որոնք ձևավորել են ժամանակակից մակրոտնտեսական տեսությունների հիմքերը՝ John Maynard Keynes և Milton Friedman։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են Քեյնսի կողմից առաջարկված պետական միջամտության, համախառն պահանջարկի խթանման և տնտեսական ցիկլերի կարգավորման գաղափարները հակադրվում Ֆրիդմանի մոնետարիստական մոտեցմանը, որը կենտրոնանում է փողի զանգվածի վերահսկման, շուկայի ինքնակարգավորման և պետական միջամտության նվազեցման վրա։ Ներկայացվում է նաև երկու տեսությունների պատմական ձևավորումը՝ Մեծ ճգնաժամի պայմաններում քեյնսյան մոդելի առաջացումը և հետպատերազմյան շրջանում մոնետարիզմի զարգացումը՝ որպես քեյնսյան քաղաքականությունների քննադատություն։ Կուրսայինում քննարկվում են այն հիմնական տարբերությունները, թե ինչպես են երկու դպրոցները բացատրում գնաճի, գործազրկության և տնտեսական աճի պատճառները, ինչպես նաև դրանց առաջարկած քաղաքական լուծումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ֆիլիպսի կորի մեկնաբանությանը, պետական բյուջետային քաղաքականության արդյունավետությանը և կենտրոնական բանկերի դերին տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ ոչ միայն հակասությունները, այլ նաև այն կետերը, որտեղ երկու մոտեցումները կարող են լրացնել միմյանց՝ ձևավորելով ավելի բարդ և բազմաշերտ մակրոտնտեսական պատկեր։