Միջնադարյան գրական ժանրերը Մաշտոցի անվան Մատենադարանի ԺԲ-ԺԵ դարերի ձեռագիր մատյաններում

Сельское хозяйство

Սույն նյութը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր գրքերի և տեղեկատվական աղբյուրների ինֆորմացիոն ցանկ՝ ընդգծելով ժամանակակից ագրարային գիտության, արտադրության տեխնոլոգիաների և կայուն զարգացման ուղղություններով հրապարակված աշխատությունների նշանակությունը։ Աշխատությունը համադրում է գյուղատնտեսական արտադրության արդիականացման, հողագործության և անասնապահության արդյունավետության բարձրացման, ագրոտեխնոլոգիաների և թվային գյուղատնտեսության զարգացման վերաբերյալ նորագույն գրականությունը՝ ընդգրկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական բնույթի ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման համակարգերի կատարելագործման, օրգանական գյուղատնտեսության, բույսերի պաշտպանության և սննդային անվտանգության հարցերին նվիրված հրապարակումներին, որոնք նպաստում են ոլորտի գիտական և գործնական զարգացմանը։ Ինֆորմացիոն ցանկը ծառայում է որպես ուղեցույց գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ ապահովելով արդի գիտական գրականության համակարգված ներկայացում և մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիություն։

Психология

Այս աշխատանքը նվիրված է լոկուս վերահսկման (locus of control) հոգեբանական կոնստրուկտի դերին կպչուն-սևեռուն ձևավորումների (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ դրսևորումների) առաջացման, զարգացման և պահպանման գործընթացներում՝ ընդգծելով անձի վերահսկողության զգացման ընկալման և անհանգստության կառավարման մեխանիզմների փոխկապվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին կամ ներքին լոկուս վերահսկման կողմնորոշումները ազդում անհատի մտքերի, վախերի և կրկնվող վարքագծերի ձևավորման վրա, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ անձը փորձում է նվազեցնել անորոշությունը կամ կանխել հնարավոր բացասական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ արտաքին լոկուս վերահսկման գերակայության դեպքում անհատը ավելի հակված է իր կյանքի իրադարձությունները վերագրելու արտաքին ուժերին, ինչը կարող է ուժեղացնել վերահսկողության կորստի զգացումը և նպաստել կպչուն մտքերի ու կոմպուլսիվ գործողությունների ամրապնդմանը, մինչդեռ ներքին լոկուս վերահսկումը կարող է հանդես գալ որպես պաշտպանիչ գործոն՝ նպաստելով ինքնակարգավորման և անհանգստության նվազեցման մեխանիզմների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև կոգնիտիվ-վարքային մոտեցումները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են աղավաղված համոզմունքները և վերահսկողության գերագնահատված անհրաժեշտությունը պահպանում օբսեսիվ-կոմպուլսիվ ցիկլը, ինչպես նաև միջամտության հնարավորությունները՝ ուղղված վերահսկողության ընկալման վերակառուցմանը և ադապտիվ վարքային ռազմավարությունների ձևավորմանը:

Биология

Աշխատությունը նվիրված է մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիական ազդանշանների գեներատորների նույնականացման հաշվարկային և վիճակագրական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մաթեմատիկական ու հաշվողական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուղեղի էլեկտրական ակտիվությանը ուղեկցող մագնիսական ազդանշանների հիման վրա որոշել դրանց առաջացման հավանական աղբյուրների տեղակայումը, բնութագրերը և ակտիվության առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիայի տվյալների կառուցվածքը, չափումների առանձնահատկությունները, ազդանշանների մշակման խնդիրները և ուղեղային ակտիվության աղբյուրների վերականգնման հետ կապված հակադարձ խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիճակագրական գնահատման մեթոդներին, մոդելների կառուցմանը, պարամետրերի նույնականացմանը և հաշվողական ալգորիթմների կիրառմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել աղմուկի և չափման սխալների ազդեցությունը, ազդանշանների նախնական մշակման, ֆիլտրացման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև տարբեր մոդելների միջոցով նեյրոնային ակտիվության աղբյուրների առանձնացման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հաշվարկային արդյունավետությանը, քանի որ մագնիտոէնցեֆալոգրաֆիական տվյալների մեծածավալ և բազմաչափ բնույթը պահանջում է բարդ թվային հաշվարկների իրականացում։ Վիճակագրական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ստացված արդյունքների հավաստիությունը, անորոշությունը և կայունությունը, ինչպես նաև տարբեր պայմաններում համեմատելու նույնականացման մեթոդների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև մոդելավորման և համակարգչային փորձերի արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում են առաջարկվող մեթոդների ճշգրտությունն ու կիրառելիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ուղեղի ֆունկցիոնալ ակտիվության ուսումնասիրման, նեյրոֆիզիոլոգիական տվյալների վերլուծության և ոչ ինվազիվ նեյրոախտորոշիչ մեթոդների կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգներին, կենսաբժշկական ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, վիճակագիրներին, տվյալների վերլուծաբաններին, բժշկական տեխնոլոգիաների մասնագետներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։

Литература

Այս ժողովածուն նվիրված է անգլիացի բանաստեղծների ստեղծագործություններին և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել անգլիական բանաստեղծական ավանդույթի տարբեր դրսևորումներին։ «Ծաղկաքաղ» հասկացությունը մատնանշում է տարբեր հեղինակների երկերից ընտրված հատվածների կամ առանձին ստեղծագործությունների հավաքածու, որի միջոցով ներկայացվում են տվյալ գրականության ուշագրավ նմուշները։ Նման ժողովածուներում կարող են ընդգրկվել տարբեր թեմաներով բանաստեղծություններ՝ սիրո, բնության, մարդկային զգացմունքների, բարոյական արժեքների, հասարակական կյանքի և փիլիսոփայական մտորումների մասին։ Հրատարակությունը կարող էր ծառայել ինչպես գեղագիտական ընթերցանության, այնպես էլ անգլիական գրականության ուսումնասիրության և այլ ժողովուրդների գրական ժառանգության ճանաչման նպատակներին։ XIX դարում նման գրական ընտրանիները կարևոր դեր ունեին եվրոպական գրականության տարածման, թարգմանական մշակույթի զարգացման և հայ ընթերցողին օտարալեզու գրական ավանդույթներին ծանոթացնելու գործում։ Ժողովածուի վերնագիրը հստակորեն մատնանշում է անգլիացի բանաստեղծների ստեղծագործությունների ընտրանի լինելը, սակայն առանց բովանդակության ցանկի կամ բնագրի հնարավոր չէ որոշել ընդգրկված հեղինակների անունները, ստեղծագործությունների վերնագրերը, դրանց բնագրային կամ թարգմանական ձևը և գրական ժամանակաշրջանների ընդգրկումը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում անգլիական պոեզիայի տարածման, հայ գրական միջավայրում եվրոպական գրականության ընկալման և XIX դարի գրական-կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է դասական հայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով համեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտումն ու դրանց համադրումն է այլ լեզուների համապատասխան լեզվական երևույթների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հայերենի տեղը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքում, բացահայտել պատմական ընդհանրություններն ու տարբերությունները և հետևել լեզվական ձևերի զարգացման օրինաչափություններին։ Համեմատական քերականության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն հնչյունական համակարգը, հնչյունափոխությունները, բառերի կազմությունը, արմատներն ու ածանցները, անվանական և բայական ձևերը, հոլովման ու խոնարհման առանձնահատկությունները։ Դասական հայերենի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվի ներքին կառուցվածքը հասկանալու, այլև հին գրավոր աղբյուրների ճիշտ ընթերցման ու մեկնաբանման համար։ Պատմահամեմատական մեթոդը հնարավորություն է տալիս լեզվական փաստերի միջոցով վերականգնել ավելի վաղ լեզվական վիճակներ և բացահայտել տարբեր լեզուների միջև պատմական կապերը։ Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայերենի գիտական ուսումնասիրության այն ավանդույթը, որը միավորում է դասական լեզվաբանությունը, համեմատական վերլուծությունն ու հայագիտական հետազոտությունը։

Культура

Գիրքը նվիրված է հայ թատրոնի և կինոյի նշանավոր դերասան, բեմադրիչ և թատերական գործիչ Վաղարշ Վաղարշյանի ստեղծագործական անհատականության, գեղարվեստական մտածողության և բազմակողմանի գործունեության ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում նրա դերասանական արվեստն է, բեմական կերպարների ստեղծման առանձնահատկությունները և այն գեղարվեստական սկզբունքները, որոնց շնորհիվ նա նշանակալի հետք է թողել հայ նորագույն թատրոնի պատմության մեջ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դերասանի արվեստը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին դերերի և ներկայացումների նկարագրության, այլև նրա ստեղծագործական մտածողության, բեմական արտահայտչամիջոցների և կերպարի նկատմամբ անհատական մոտեցման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսքի, դիմախաղի, շարժման, ձայնի, ներքին հոգեբանական ապրումների և բեմական ներկայության համադրմանը, որոնց միջոցով դերասանը ստեղծում էր տարբեր բնույթի ու խորության կերպարներ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու նրա ստեղծագործական ճանապարհի, թատրոնում ունեցած դերակատարության և հայ դերասանական դպրոցի զարգացման գործում ունեցած ավանդի մասին։ Քննության են առնվում նաև նրա գործունեության տարբեր փուլերը, ստեղծագործական համագործակցությունները, թատերական և կինեմատոգրաֆիական աշխատանքները, ինչպես նաև ժամանակի մշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա արվեստի վրա։ Վաղարշյանի կերպարը ներկայացվում է որպես արվեստագետ, որի համար դերասանական գործունեությունը ոչ միայն մասնագիտական կատարողականություն էր, այլև գաղափարների, մարդկային բնավորությունների և հասարակական իրականության գեղարվեստական մեկնաբանության միջոց։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ թատրոնի պատմությամբ, դերասանական արվեստով և 20-րդ դարի հայկական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն օգտակար է նաև թատերագետներին, արվեստաբաններին, դերասաններին, ռեժիսորներին, մշակույթի պատմաբաններին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ձգտում է բացահայտել Վաղարշ Վաղարշյանի արվեստի հիմնական առանձնահատկությունները և ներկայացնել նրան որպես ինքնատիպ ստեղծագործական մտածողությամբ արվեստագետ, որի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ թատրոնի մասնագիտական և գեղարվեստական զարգացման մեջ։