Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում բնակչությանը տրամադրվող ամբուլատոր ստոմատոլոգիական օգնության կազմակերպման, մատչելիության, որակի և արդյունավետության ուսումնասիրությանը ժամանակակից առողջապահական պայմաններում։ Քննարկվում են ստոմատոլոգիական ծառայությունների կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, առաջնային բուժօգնության համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղը և բնակչության բերանի խոռոչի առողջության պահպանման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ստոմատոլոգիական օգնության պահանջարկին, բուժհաստատությունների տարածքային բաշխվածությանը, մասնագիտական կադրերով ապահովվածությանը և ծառայությունների հասանելիության վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ամբուլատոր ստոմատոլոգիական հաստատությունների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները, բուժկանխարգելիչ աշխատանքների արդյունավետությունը և բուժօգնության որակի գնահատման հնարավոր չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում ստոմատոլոգիական հիվանդությունների տարածվածության, բնակչության դիմելիության, կանխարգելիչ զննումների և ժամանակին բուժօգնություն ստանալու կարևորությանը։ Կարևորվում են առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման, վճարովի և հանրային ծրագրերի շրջանակում տրամադրվող օգնության հարաբերակցության, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի համար ստոմատոլոգիական ծառայությունների մատչելիության հարցերը։ Դիտարկվում են նաև բուժհաստատությունների նյութատեխնիկական հագեցվածության, ժամանակակից ախտորոշիչ և բուժական տեխնոլոգիաների կիրառման, բուժանձնակազմի մասնագիտական պատրաստվածության և պացիենտների բավարարվածության գնահատման ուղղությունները։ Հետազոտության թեման նշանակություն ունի Երևանում ստոմատոլոգիական օգնության կազմակերպման կատարելագործման, կանխարգելիչ ծրագրերի զարգացման և բնակչության բերանի խոռոչի առողջության բարելավման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, առողջապահության կազմակերպիչների, բժշկական հաստատությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Религия

Աշխատությունն անդրադառնում է քրիստոնեական բարոյականության և մարդու հոգևոր նկարագրի փոխկապակցվածությանը՝ ներկայացնելով բարի մարդու և ճշմարիտ քրիստոնյայի վարքագծի, արժեքների ու պարտականությունների գաղափարը։ Գրքի առանցքում մարդասիրության, ազնվության, խղճի, բարության, համեստության և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվության նշանակությունն է քրիստոնեական աշխարհայացքի շրջանակում։ Այն կարևորում է ոչ միայն հավատքի ընդունումը, այլև դրա արտահայտումը առօրյա կյանքում՝ մարդկանց հետ հարաբերություններում, խոսքում և գործերում։ Քրիստոնեական ուսմունքի համաձայն՝ բարոյական վարքը, ներողամտությունը, կարեկցանքը և արդարամտությունը հոգևոր կյանքի կարևոր դրսևորումներ են։ Նմանատիպ գրականությունը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու քրիստոնեական բարոյական սկզբունքներին, նպաստելու անձնական ինքնաքննությանը և ձևավորելու պատասխանատու ու առաքինի վարքագիծ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ հոգևոր-բարոյախոսական գրականության, կրոնական դաստիարակության և հայ համայնքներում քրիստոնեական արժեքների տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնահանքային արդյունաբերության ինտենսիվացման տնտեսական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով պղնձի և ցինկի արտադրության ոլորտներին։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հանքարդյունաբերության դերը երկրի տնտեսության զարգացման գործում, արտադրական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, հանքահումքային ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում արտադրության ընդլայնման և արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Հեղինակը վերլուծում է ոլորտի տնտեսական վիճակը, արտադրության կազմակերպման և կառավարման առանձնահատկությունները, նյութական ու ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, ներդրումային գործընթացները, արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները և տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պղնձի և ցինկի արտադրության զարգացման վրա ազդող տնտեսական գործոնների բացահայտմանը, դրանց փոխկապակցվածությանը և ոլորտի մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև արտադրության ծավալների փոփոխության, ինքնարժեքի նվազեցման, շահութաբերության բարձրացման, արտահանման ներուժի ընդլայնման և միջազգային շուկաներում դիրքերի ամրապնդման հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև լեռնահանքային ձեռնարկությունների գործունեության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, քանի որ ոլորտի կայուն զարգացումը պահանջում է ոչ միայն հանքավայրերի շահագործման ծավալների ավելացում, այլև ռեսուրսների առավել ռացիոնալ օգտագործում, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրում և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործում։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ ոլորտի զարգացման հարցերը դիտարկում է Հայաստանի տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքի և ազգային տնտեսական շահերի համատեքստում՝ փորձելով բացահայտել այն հիմնական խոչընդոտներն ու հնարավորությունները, որոնք կարող են ազդել հանքարդյունաբերության երկարաժամկետ զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հանքարդյունաբերության ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվողներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև բուհերի ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի արդյունաբերությունը, բնական ռեսուրսների տնտեսագիտությունը և հանքարդյունաբերության տնտեսական հիմնախնդիրները։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Литература

Հրատարակության վերնագիրը ներկայացված է թուրքերեն՝ հայատառ գրությամբ, ինչը բնորոշ է Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի գրական և տպագրական միջավայրին։ «Չըզտան» բառը կարող է մատնանշել հանելուկային, առեղծվածային կամ ժողովրդական պատմողական նյութի հետ կապված ժանրային առանձնահատկություն, սակայն վերնագրի ճշգրիտ իմաստն ու ստեղծագործության բնույթը հաստատելու համար անհրաժեշտ է բնագրի ուսումնասիրություն։ Երկրորդ հատորի առկայությունը վկայում է շարունակական կամ բազմահատոր հրատարակության մասին, որի նյութը կարող է ներառել տարբեր պատումներ, պատմություններ, երկխոսություններ կամ այլ գրական ձևեր։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ համայնքի մշակութային կյանքում՝ հնարավորություն տալով թուրքերեն խոսող հայ ընթերցողներին օգտվելու իրենց լեզվական միջավայրին համապատասխան գրականությունից՝ հայկական տառերով։ Այսպիսի հրատարակությունները միաժամանակ արտացոլում են լեզվական բազմազանությունը, գրագիտության տարածման ուղիները և տարբեր մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Ծավալուն երկրորդ հատորը կարող է հետաքրքրել օսմանյան շրջանի գրականության, հայատառ թուրքերենի, հայ համայնքի ընթերցողական մշակույթի և տպագրության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն արժեքավոր նյութ է հայատառ թուրքերեն գրավոր ժառանգության պահպանման և այդ գրական ավանդույթի լեզվական ու մշակութային առանձնահատկությունների ճանաչման համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է պրոտեինկինազ C-ի մասնակցության ուսումնասիրությանը շաքարային դիաբետի հետ կապված ծայրամասային նյարդային համակարգի ախտաբանական փոփոխությունների ձևավորման մոլեկուլային և բջջային մեխանիզմներում։ Հետազոտության առանցքում այն կենսաքիմիական ազդանշանային ուղիներն են, որոնք երկարատև նյութափոխանակային խանգարումների պայմաններում կարող են փոխել նյարդային բջիջների և դրանց հարակից հյուսվածքների բնականոն գործունեությունը։ Պրոտեինկինազ C-ն դիտարկվում է որպես ներբջջային ազդանշանային համակարգերի կարևոր բաղադրիչ, որը մասնակցում է բազմաթիվ բջջային գործընթացների կարգավորմանը և որոշ նյութափոխանակային պայմաններում կարող է ունենալ փոփոխված ակտիվություն։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այդ ֆերմենտային համակարգի տարբեր ձևերի ակտիվացման առանձնահատկությունները, դրանց կապը գլյուկոզային նյութափոխանակության խանգարումների և բջջային ազդանշանների փոփոխությունների հետ, ինչպես նաև դրանց հնարավոր նշանակությունը նյարդային հյուսվածքի ֆունկցիոնալ վիճակի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել օքսիդատիվ սթրեսի, բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունների, անոթային գործոնների և նյարդային հյուսվածքի սնուցման խանգարումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևոր խնդիր է պարզել, թե նշված ազդանշանային մեխանիզմների փոփոխություններն ինչպես են կապված նյարդային հաղորդման, բջջային կառուցվածքների պահպանման և նյարդային մանրաթելերի ֆունկցիոնալ հատկությունների հետ։ Հետազոտությունը կարող է համադրել կենսաքիմիական, մոլեկուլակենսաբանական և ֆիզիոլոգիական տվյալները՝ ձևավորելով հիվանդության զարգացման մեխանիզմների ավելի ամբողջական պատկերացում։ Պրոտեինկինազ C-ի դերի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ թույլ է տալիս տարբերակել նյութափոխանակային փոփոխությունների անմիջական հետևանքները երկրորդային բջջային ազդանշանային գործընթացներից և գնահատել դրանց փոխադարձ կապերը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները նպաստում են դիաբետի նյարդաբանական բարդությունների կենսաբանական հիմքերի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը և հնարավոր մոլեկուլային ցուցիչների ու հետազոտական թիրախների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է էնդոկրինոլոգիայի, նյարդաբանության, կենսաքիմիայի և մոլեկուլային բժշկության մոտեցումները՝ կենտրոնանալով նյութափոխանակային խանգարումների և նյարդային համակարգի փոփոխությունների միջև գոյություն ունեցող բարդ ազդանշանային փոխկապակցվածությունների բացահայտման վրա։