Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Psychology

    Психологически значимые качества спасателей в системе профессиональной пригодности

    Աշխատությունը նվիրված է փրկարարների մասնագիտական գործունեության համար հոգեբանորեն նշանակալի անձնային և մասնագիտական որակների ուսումնասիրությանը՝ մասնագիտական պիտանիության համակարգի շրջանակում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հոգեբանական առանձնահատկություններն են, որոնք կարևոր են արտակարգ և բարձր լարվածության պայմաններում արդյունավետ, արագ և անվտանգ գործողություններ իրականացնելու համար։ Քննարկվում են սթրեսակայունությունը, հուզական ինքնակարգավորումը, ուշադրության կայունությունն ու բաշխումը, արագ կողմնորոշվելու և որոշումներ ընդունելու կարողությունը, պատասխանատվության զգացումը, կարգապահությունը, հաղորդակցական հմտությունները, համագործակցելու ունակությունը և ռիսկային իրավիճակներում ադեկվատ վարք դրսևորելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական ընտրության և պիտանիության գնահատման հոգեբանական չափանիշներին, համապատասխան ախտորոշիչ մեթոդների կիրառմանը և թեկնածուների անհատական առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև փրկարարների հոգեբանական պատրաստվածության, մասնագիտական հարմարման և ծանրաբեռնված աշխատանքային պայմաններում հոգեկան կայունության պահպանման խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել այնպիսի մասնագիտական ընտրության և պատրաստման համակարգի ձևավորմանը, որը հաշվի կառնի փրկարարական աշխատանքի բարձր պատասխանատվությունը, վտանգավորությունը և անկանխատեսելիությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ փրկարարական ծառայություններում կադրերի ընտրության, հոգեբանական գնահատման, մասնագիտական պատրաստման և հետագա հոգեբանական աջակցության գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, փրկարարական ծառայությունների մասնագետներին, կադրերի կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, արտակարգ իրավիճակների կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-20
    Психологически значимые качества спасателей в системе профессиональной пригодности
    Online

    Law

    Հայոց ազգային սահմանադրություն

    Գիրքը ներկայացնում է արևմտահայության հասարակական և համայնքային կյանքի կազմակերպման կարևոր իրավական փաստաթղթերից մեկը՝ Հայոց ազգային սահմանադրությունը։ Այն մշակվել է 19-րդ դարի կեսերին՝ Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի կառավարման, ազգային ներկայացուցչության և ներքին հարաբերությունների կարգավորման անհրաժեշտությունից ելնելով։ Փաստաթուղթը սահմանում էր համայնքային կառավարման սկզբունքները, Ազգային ընդհանուր ժողովի և կրոնական ու քաղաքացիական մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև պատրիարքի և ընտրված ներկայացուցիչների լիազորությունների շրջանակը։ Սահմանադրական համակարգը նպատակ ուներ համայնքի անդամներին ներգրավել ազգային գործերի կառավարմանը և որոշումների ընդունմանը՝ հոգևորականության, աշխարհիկ գործիչների ու տարբեր համայնքների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Նախագիծն ընդունվել է Կոստանդնուպոլսի Ազգային ժողովի կողմից 1860 թվականին, իսկ փոփոխություններից հետո օսմանյան իշխանությունների պաշտոնական հաստատումն ստացել է 1863 թվականին։ parliament.am+2 Փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է արևմտահայերի իրավական մտքի, ազգային ինքնակազմակերպման, հասարակական հարաբերությունների և 19-րդ դարի սահմանադրական շարժման ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է համայնքային ինքնակառավարման ձգտումները և ազգային հաստատությունների ձևավորման պատմական փորձը։

    Updated: 2026-11-04
    Հայոց ազգային սահմանադրություն
    Online

    Economics

    Ագրոպարենային համալիրի ներդրումային քաղաքականության ռազմավարական հիմնախնդիրները (ՀՀ Շիրակի մարզի օրինակով)

    Գիրքը ներկայացնում է ագրոպարենային համալիրի զարգացման գործընթացում ներդրումային քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և կատարելագործման հիմնական խնդիրները՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի առանձնահատկությունների վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսության և վերամշակող արդյունաբերության փոխկապակցված զարգացման ուղղությունները, ներդրումային միջավայրի ձևավորման պայմանները, ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման հնարավորությունները և ոլորտի մրցունակության բարձրացման ուղիները։ Հեղինակը վերլուծում է ագրոպարենային ոլորտում առկա տնտեսական խնդիրները, արտադրական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, տեխնոլոգիական արդիականացման անհրաժեշտությունը և ներդրումների նպատակային կառավարման մեխանիզմները։ Ուշադրություն է դարձվում հատկապես մարզային զարգացման խնդիրներին, քանի որ գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետությունը, վերամշակող ձեռնարկությունների գործունեությունը և ներդրումային ակտիվությունը կարևոր դեր ունեն տարածքային տնտեսական հավասարակշռության ապահովման գործում։ Աշխատանքը ներառում է ներդրումային ռազմավարությունների մշակման տեսական և գործնական մոտեցումներ, գնահատում է առկա հնարավորություններն ու խոչընդոտները, ինչպես նաև առաջարկում է լուծումներ՝ ուղղված արտադրության ծավալների ընդլայնմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրմանը, շուկաների ընդլայնմանը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների կայուն զարգացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ագրոպարենային համակարգի զարգացման, մարզային տնտեսության և ներդրումային քաղաքականության հարցերով։

    Updated: 2026-08-22
    Ագրոպարենային համալիրի ներդրումային քաղաքականության ռազմավարական հիմնախնդիրները (ՀՀ Շիրակի մարզի օրինակով)
    Online

    Economics

    Շահութահարկի հաշվառման հիմնախնդիրները ՀՀ էլեկտրաէներգետիկական համակարգին ծառայություններ մատուցող ընկերություններում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական համակարգին ծառայություններ մատուցող ընկերություններում շահութահարկի հաշվառման կազմակերպման, կիրառվող մեթոդների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են շահութահարկի տնտեսական էությունը, հարկման սկզբունքները, հաշվապահական և հարկային հաշվառման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ոլորտի կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկվող շահույթի որոշման, եկամուտների և ծախսերի ճանաչման, հաշվապահական ու հարկային շահույթի միջև առաջացող տարբերությունների բացահայտման և դրանց հաշվառման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են հիմնական միջոցների մաշվածության, ծառայությունների մատուցման ծախսերի, պայմանագրային պարտավորությունների և ֆինանսական արդյունքների ձևավորման առանձնահատկությունները՝ շահութահարկի հաշվարկման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության պահանջներին, ֆինանսական հաշվետվությունների պատրաստման սկզբունքներին, հետաձգված հարկային ակտիվների և պարտավորությունների հաշվառման հարցերին։ Կարևորվում են հարկային հաշվառման ճշգրտության բարձրացումը, հաշվապահական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովումը, հարկային ռիսկերի գնահատումը և կազմակերպությունների ներքին վերահսկողության համակարգի կատարելագործումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հաշվապահներին, աուդիտորներին, հարկային մասնագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, էներգետիկ ոլորտի կազմակերպությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-10-11
    Շահութահարկի հաշվառման հիմնախնդիրները ՀՀ էլեկտրաէներգետիկական համակարգին ծառայություններ մատուցող ընկերություններում
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսության վերելքի համար: (ՍՄԿՊ կենտկոմի մարտյան պլենումի նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում)

    Պատմաքաղաքական և գրադարանագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի մարտյան պլենումի՝ գյուղատնտեսության զարգացմանը վերաբերող նյութերի տարածման և հանրայնացման գործում գրադարանների ունեցած դերի լուսաբանմանը։ Քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանի ագրարային քաղաքականության գաղափարական ուղղությունները, գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման խնդիրները և կուսակցական որոշումների ներկայացման կազմակերպական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարաններում քաղաքական ու գյուղատնտեսական գրականության ցուցադրությունների, թեմատիկ գրքային հավաքածուների, ընթերցողական քննարկումների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Դիտարկվում են գրադարանների մասնակցությունը բնակչության քաղաքական իրազեկման, գյուղատնտեսության ոլորտի աշխատողների տեղեկատվական սպասարկման և կուսակցական որոշումների քարոզչական տարածման գործընթացներին։ Քննարկվում են նաև գրադարանավարների աշխատանքային մեթոդները, ընթերցողների հետ տարվող գաղափարադաստիարակչական գործունեությունը և գրադարանային հաստատությունների համագործակցությունը խորհրդային հասարակական կազմակերպությունների հետ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային գրադարանների գործունեության գաղափարական առանձնահատկությունները, տեղեկատվության տարածման պետական մեխանիզմները և գյուղատնտեսական քաղաքականության ներկայացման քարոզչական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանային աշխատանքի և կուսակցական քարոզչության փոխկապակցվածությանը՝ խորհրդային հասարակության քաղաքական ու մշակութային կյանքի համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության պատմության, խորհրդային ագրարային քաղաքականության, քաղաքական քարոզչության և ԽՍՀՄ հասարակական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Գյուղատնտեսության վերելքի համար: (ՍՄԿՊ կենտկոմի մարտյան պլենումի նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում)
    Online

    Mathematics

    Напряженно-деформированное состояние слоистых упругих тел при антиплоской деформации и кручении

    Աշխատությունը նվիրված է շերտավոր առաձգական մարմինների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի տեսական ուսումնասիրությանը հակահարթ դեֆորմացիայի և ոլորման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում բազմաշերտ կառուցվածքների մեխանիկական վարքն է՝ հաշվի առնելով առանձին շերտերի առաձգական հատկությունների տարբերությունները, դրանց փոխազդեցությունը և արտաքին բեռնավորման բնույթը։ Շերտավոր մարմինները դիտարկվում են որպես տարբեր մեխանիկական բնութագրերով նյութերից կազմված համակարգեր, որոնցում լարումների և դեֆորմացիաների բաշխումը կարող է էապես տարբերվել համասեռ առաձգական մարմինների համապատասխան պատկերից։ Հակահարթ դեֆորմացիայի դեպքում ուսումնասիրվում է այնպիսի վիճակ, երբ հիմնական տեղաշարժը տեղի է ունենում դիտարկվող հարթությանը ուղղահայաց ուղղությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կառուցվածքի սահքային վարքի կարևոր օրինաչափությունները։ Ոլորման խնդիրներում ուշադրությունը կենտրոնացվում է արտաքին ոլորող ազդեցությունների հետևանքով առաջացող տեղաշարժերի, սահքային լարումների և դեֆորմացիաների տարածական բաշխման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ձևակերպվել առաձգականության տեսության համապատասխան սահմանային խնդիրները և ուսումնասիրվել դրանց լուծումները տարբեր երկրաչափական ու նյութական պայմաններում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն շերտերի սահմաններում կիրառվող համակցման պայմանները, քանի որ դրանց միջոցով ապահովվում է հարակից նյութերի մեխանիկական փոխազդեցության նկարագրությունը։ Կարող է ուսումնասիրվել շերտերի հաստության, առաձգական պարամետրերի հարաբերակցության և մարմնի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությունը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա։ Կարևորվում է նաև լարումների հնարավոր կենտրոնացման տիրույթների բացահայտումը, հատկապես տարբեր նյութերի սահմանների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների շրջակայքում։ Վերլուծական և թվային մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր կառուցվածքային տարբերակների մեխանիկական արձագանքը և գնահատելու կիրառվող մոդելների ճշգրտությունը։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի կոմպոզիտային և բազմաշերտ նյութերից պատրաստված ինժեներական տարրերի հաշվարկման համար, քանի որ դրանց հուսալիությունը մեծապես պայմանավորված է առանձին շերտերի և միջշերտային սահմանների մեխանիկական աշխատանքով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, շարունակական միջավայրի մեխանիկայի, կոմպոզիտային նյութերի մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել շերտավոր առաձգական համակարգերի դեֆորմացման ու լարվածային վիճակի հիմնական օրինաչափությունները։

    Updated: 2026-09-27
    Напряженно-деформированное состояние слоистых упругих тел при антиплоской деформации и кручении