Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Математика

Նյութում մանրամասն զարգացվում է անորոշ և որոշյալ ինտեգրալների տեսությունը, ինտեգրման մեթոդները և դրանց կիրառությունները տարբեր տեսակի ֆունկցիաների համար։ Քննարկվում են նաև անպատմիչ (անպատասխան) ինտեգրալները և դրանց կոնվերգենցիայի պայմանները, ինչպես նաև ինտեգրալների կիրառությունը երկրաչափական մակերեսների, ծավալների, աղեղների երկարության և ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմակի ինտեգրալներին, որտեղ ներկայացվում են կրկնակի և եռակի ինտեգրալների հաշվման մեթոդները, փոփոխականների փոխարինման հնարքները և դրանց կիրառությունները տարածական խնդիրներում։ Նյութը կապում է ինտեգրալ հաշվարկը դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական մոդելների հետ՝ ցույց տալով դրա կարևորությունը իրական գործընթացների նկարագրության մեջ։ Դասագիրքը առանձնանում է իր համակարգված կառուցվածքով, տեսության խորը ներկայացմամբ և բազմաթիվ լուծված օրինակներով ու վարժություններով, որոնք օգնում են զարգացնել վերլուծական մտածողությունը և խնդիրների լուծման հմտությունները։

Информатика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լրիվ գլխարկների կառուցման և ուսումնասիրության խնդրին վերջավոր աֆինական և պրոյեկտիվ երկրաչափություններում, մասնավորապես՝ AG(n,3) և PG(n,3) տիպի երկրաչափական տարածություններում։ Լրիվ գլխարկը կարելի է հասկանալ որպես կետերի այնպիսի բազմություն, որի տարրերը բավարարում են որոշակի երկրաչափական պայմանների՝ օրինակ՝ բազմության որևէ երկու կամ ավելի կետերի միջոցով անցնող համապատասխան ուղիղների կամ այլ ենթատարածությունների նկատմամբ սահմանված սահմանափակումների, իսկ բազմությանը նոր կետ ավելացնելն արդեն խախտում է այդ պայմանը։ Այդ պատճառով լրիվ գլխարկների կառուցումը սերտորեն կապված է առավելագույն չափի և օպտիմալ կառուցվածք ունեցող կետային բազմությունների որոնման հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նման բազմությունների կառուցման տեսական մեթոդները և դրանց կառուցվածքային հատկությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով երեք տարր ունեցող վերջավոր դաշտի վրա կառուցված աֆինական և պրոյեկտիվ տարածություններին։ AG(n,3)-ում երկրաչափությունը կարելի է պատկերացնել որպես n-չափանի աֆինական տարածություն, որի յուրաքանչյուր կոորդինատ ընդունում է վերջավոր դաշտի երեք հնարավոր արժեք, իսկ PG(n,3)-ը համապատասխան պրոյեկտիվ տարածությունն է։ Այս տարածությունների վերջավոր բնույթը հնարավորություն է տալիս խնդիրը վերածել հստակ կոմբինատոր կառուցման և հաշվարկային ուսումնասիրության։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն հարցը, թե ինչ չափի լրիվ գլխարկներ կարելի է կառուցել տվյալ տարածությունում և ինչպիսի կառուցվածք պետք է ունենան դրանց կետերը։ Այդ նպատակով կարող են օգտագործվել ինչպես ուղղակի երկրաչափական կառուցումներ, այնպես էլ հանրահաշվական և կոմբինատոր մեթոդներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կետերի փոխադարձ դասավորվածությունը, նրանց առաջացրած ենթակառուցվածքները և այն պայմանները, որոնք ապահովում են գլխարկի ամբողջականությունը։ Աֆինական և պրոյեկտիվ տարբերակների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն հատկությունները, որոնք պահպանվում են տարածության պրոյեկտիվ ընդլայնման ժամանակ, ինչպես նաև այն նոր հարաբերությունները, որոնք առաջանում են պրոյեկտիվ երկրաչափության շրջանակում։ Նման խնդիրները սերտորեն կապված են նաև կոդերի տեսության հետ, քանի որ վերջավոր երկրաչափություններում հատուկ կառուցվածքով կետային բազմությունները կարող են օգտագործվել սխալները շտկող կոդերի, հատկապես q-ary կոդերի, կառուցման և ուսումնասիրման ժամանակ։ Լրիվ գլխարկների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև մաթեմատիկական օպտիմիզացիայի տեսանկյունից․ անհրաժեշտ է ոչ միայն գտնել պայմաններին բավարարող բազմություն, այլև որոշ դեպքերում ապացուցել դրա առավելագույնությունը կամ կառուցվածքի օպտիմալությունը։ Աշխատության տեսական արժեքը կայանում է նրանում, որ այն զարգացնում է վերջավոր երկրաչափություններում կետային կոնֆիգուրացիաների ուսումնասիրության մեթոդները և հնարավորություն է տալիս բացահայտել նոր կառուցվածքներ կամ հաստատել արդեն հայտնի կառուցումների հատկությունները։ Միաժամանակ նման ուսումնասիրությունները կարող են պահանջել համակարգչային հաշվարկներ՝ հատկապես մեծ չափողականություն ունեցող տարածություններում հնարավոր կոնֆիգուրացիաների քանակի պատճառով։ Համակարգչային որոնումը կարող է օգտագործվել թեկնածու կառուցվածքների հայտնաբերման համար, իսկ ստացված արդյունքները հետագայում հիմնավորվում են մաթեմատիկական ապացույցներով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է վերջավոր երկրաչափության և կոմբինատոր մաթեմատիկայի այն ուղղությունը, որտեղ երկրաչափական պատկերացումները միավորվում են հանրահաշվական և հաշվարկային մեթոդների հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել վերջավոր երկրաչափությամբ, կոմբինատորիկայով, կոդերի տեսությամբ և դիսկրետ մաթեմատիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կաթնաթթվային բակտերիաների տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավման նոր գենետիկական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կաթնաթթվային բակտերիաների կարևոր դերը սննդային և կենսատեխնոլոգիական արտադրություններում, որտեղ դրանց աճի, թթվագոյացման, ֆերմենտացման, կայունության և այլ հատկությունները էական նշանակություն ունեն վերջնական արտադրանքի որակի ու արտադրական գործընթացների արդյունավետության համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այդ միկրոօրգանիզմների ժառանգական և մոլեկուլային առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական արժեքավոր հատկանիշների ձևավորման գենետիկական հիմքերը և դրանց նպատակային փոփոխության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գենետիկական մեխանիզմներին, որոնք կարող են օգտագործվել օգտակար հատկությունների ուժեղացման, անցանկալի հատկանիշների սահմանափակման և արտադրական պայմաններին բակտերիաների հարմարվողականության բարձրացման համար։ Քննարկվում են մանրէների գենետիկական բազմազանության ուսումնասիրման, ընտրության և նպատակային բարելավման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարբեր տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է գենետիկական փոփոխությունների և բակտերիաների ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական հատկությունների միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել բարձր տեխնոլոգիական արժեք ունեցող շտամներ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև բարելավված շտամների հատկությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց աճի բնույթը, ֆերմենտացման արդյունավետությունը, միջավայրի նկատմամբ կայունությունը և տեխնոլոգիական գործընթացներում կանխատեսելի վարքագիծը։ Նոր գենետիկական մոտեցումների կիրառումը դիտարկվում է որպես ավանդական սելեկցիոն մեթոդները լրացնող հնարավորություն, որը կարող է արագացնել նպատակային հատկություններով միկրոօրգանիզմների ստացումը և ընդլայնել դրանց կիրառական ներուժը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել կաթնաթթվային բակտերիաների հիմքով նոր կենսատեխնոլոգիական գործընթացների զարգացմանը, ֆերմենտացված սննդամթերքի արտադրության կատարելագործմանը և բարձր արդյունավետությամբ մանրէային մշակույթների ստեղծմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, գենետիկների, կենսատեխնոլոգների, սննդի տեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և կենսատեխնոլոգիական ու կենսաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Математика

УРАВНЕНИЯ МАТЕМАТИЧЕСКОЙ ФИЗИКИ աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և տեսական ֆիզիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի հիմնական հավասարումների տեսությունը, դասակարգումը և լուծման մեթոդները, այն բացատրում է մասնակի ածանցյալներով հավասարումների երեք հիմնական տիպերը՝ էլիպտիկ, պարաբոլիկ և հիպերբոլիկ, և դրանց կապը ֆիզիկական գործընթացների հետ, ինչպիսիք են ջերմահաղորդումը, ալիքների տարածումը և դիֆուզիան, գիրքը ընդգրկում է սահմանային և սկզբնական խնդիրների ձևակերպումը, Ֆուրիեի շարքերի և ինտեգրալ ձևափոխությունների կիրառությունները, ինչպես նաև վերլուծական և մոտավոր լուծման մեթոդները, միաժամանակ ներկայացնելով մաթեմատիկական մոդելավորման դերը ֆիզիկական երևույթների նկարագրության մեջ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Այս նյութը կենտրոնանում է քննություններին արդյունավետ պատրաստվելու մեթոդների վրա՝ ներկայացնելով ժամանակի ճիշտ կազմակերպման, ուսումնական նյութի համակարգված յուրացման և հոգեբանական լարվածության հաղթահարման տարբեր եղանակներ։ Հեղինակը անդրադառնում է սովորելու ընթացքում առաջացող դժվարություններին, ուշադրության կենտրոնացման խնդիրներին, վախերի և անհանգստության հաղթահարմանը՝ դրանք ներկայացնելով որպես խոչընդոտներ, որոնցից կարելի է «ազատվել» ճիշտ մոտեցումների միջոցով։ Նյութում քննարկվում են հիշողության զարգացման, ինքնակարգապահության, նպատակների հստակեցման և քննության ընթացքում վստահության պահպանման կարևոր սկզբունքները։ Այն օգտակար է սովորողների համար, ովքեր ցանկանում են բարձրացնել իրենց առաջադիմությունը և ավելի հանգիստ ու կազմակերպված մոտենալ քննաշրջանին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Իսահակ Բաբելի արձակում իրադարձության գեղարվեստական կառուցման ձևերի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով մոդեռնիստական գրական փորձարարության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում պատմողական իրադարձության կազմակերպման սկզբունքներն են, սյուժետային գործողության կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության հարաբերակցությունը, պատմողի դիրքը և այն ոճական միջոցները, որոնց շնորհիվ առանձին դրվագները ստանում են իմաստային ու գեղարվեստական առանձնահատուկ նշանակություն։ Քննվում է ավանդական պատճառահետևանքային պատմողական կառուցվածքների վերափոխումը, իրադարձությունների հատվածական ներկայացումը, ժամանակային ընդհատումները, լռությունները և չարտահայտված իմաստները, որոնք ընթերցողին ներգրավում են պատմողական ամբողջությունը վերակառուցելու գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրադարձության և պատմողական տեսանկյունի փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող է նույն իրականությունը տարբեր կերպ ընկալվել ու ներկայացվել պատմողի կամ կերպարների գիտակցության միջոցով։ Վերլուծվում են կարճ, խտացված դրվագների կառուցման սկզբունքները, հակադրությունների կիրառումը, անսպասելի անցումները և փաստագրական ու գեղարվեստական տարրերի համադրությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական փորձարարության ուսումնասիրությունը՝ արտահայտչական խտության, փոխաբերականության, խոսքային տարբեր շերտերի և ռիթմավորված արձակի առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Իրադարձայնությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտաքին գործողությունների հաջորդականություն, այլև որպես կերպարի գիտակցության, ընկալման կամ արժեքային համակարգի փոփոխություն, որի արդյունքում նույնիսկ փոքր դրվագը կարող է ձեռք բերել սյուժետային մեծ նշանակություն։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև մոդեռնիստական գեղագիտությանը բնորոշ մասնատվածության, բազմիմաստության և իրականության սուբյեկտիվ ընկալման դերը արձակ կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակի պատմողական տեխնիկայի և 20-րդ դարի սկզբի գրական նորարարությունների փոխհարաբերությանը՝ նրա արձակը դիտարկելով ռուսալեզու մոդեռնիստական մշակույթի ավելի լայն զարգացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նարատոլոգիայի, գրականության տեսության, ոճաբանության և մոդեռնիզմի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով իրադարձության կառուցման բազմազան եղանակներն ու դրանց նշանակությունը Բաբելի արձակի գեղարվեստական համակարգում։