Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1990, Դեկտեմբեր, թիվ 12)

Другие предметы

Հրատարակությունը կազմակերպչական և ծրագրային բնույթի փաստաթուղթ է, որում համակարգված ձևով ներկայացվում են Հայաստանի ազգային գրադարանի տվյալ տարվա համար նախատեսված աշխատանքային հիմնական ուղղությունները, խնդիրներն ու միջոցառումները։ Այն արտացոլում է գրադարանի՝ որպես ազգային նշանակության մշակութային, տեղեկատվական և մատենագիտական հաստատության գործունեության պլանավորումը՝ ընդգրկելով գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության, մշակման, մատենագիտական աշխատանքների, ընթերցողների սպասարկման և մշակութային ծրագրերի կազմակերպման ոլորտները։ Ծրագրային փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության կառուցվածքային ստորաբաժանումների առաջադրանքների և տարեկան գործունեության առաջնահերթությունների վերաբերյալ։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրադարանային ֆոնդերի հաշվառման, դասակարգման և պահպանության աշխատանքները, ինչպես նաև գրքային ու պարբերական հրատարակությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվության ստեղծումն ու տարածումը։ Առանձին ուղղություն է թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը, գրադարանային նյութերի թվայնացումը և էլեկտրոնային տեղեկատվական շտեմարանների զարգացումը, որոնք նպաստում են ազգային տպագիր ժառանգության պահպանությանն ու դրա հասանելիության ընդլայնմանը։ Ծրագրում կարող են ընդգրկվել նաև ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման կատարելագործմանը, գրադարանային ծառայությունների արդիականացմանը և մասնագիտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը վերաբերող նախաձեռնություններ։ Մշակութային և հանրային գործունեության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն գրքային ցուցահանդեսները, հանդիպումները, շնորհանդեսները, հիշարժան տարեթվերին նվիրված միջոցառումները և այլ կրթամշակութային նախաձեռնություններ, որոնց միջոցով գրադարանը նպաստում է գրքի ու ընթերցանության հանրահռչակմանը։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է նաև հաստատության գործունեության պատմության ուսումնասիրման համար, քանի որ տարեկան ծրագրերի համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններում գրադարանի առաջնահերթությունների, գործառույթների և մասնագիտական մոտեցումների փոփոխություններին։ 2017 թվականը հաստատության զարգացման տեսանկյունից առանձնանում է նաև կազմակերպական փոփոխություններով, որոնց պայմաններում ընդլայնվել են ազգային մատենագիտական գործառույթները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ներկայացնում է տարեկան աշխատանքի կազմակերպման համակարգված շրջանակ՝ միավորելով գրադարանային ֆոնդերի կառավարումը, մատենագիտական գործունեությունը, թվային զարգացումը, տեղեկատվական սպասարկումը և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքը։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գյուղաբնակ բնակչության շրջանում զարկերակային գերճնշման առաջացման և զարգացման ռիսկի գործոնների ուսումնասիրմանը՝ առողջության առաջնային պահպանման համակարգում իրականացվող բուժկանխարգելիչ համալիր միջոցառումների արդյունավետության գնահատման համատեքստում։ Ներկայացվում են սրտանոթային հիվանդությունների տարածվածության վրա ազդող կենսաբանական, սոցիալ-տնտեսական, վարքագծային և շրջակա միջավայրի գործոնների վերլուծությունները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը բնակչության առողջական վիճակի հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վաղ հայտնաբերման, ռիսկերի գնահատման, կանխարգելման և բուժման կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները՝ առաջնային առողջապահական ծառայությունների շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական համայնքներում բժշկական օգնության հասանելիության, առողջ ապրելակերպի խթանման, բնակչության իրազեկվածության բարձրացման, պարբերական զննությունների կազմակերպման և անհատական ու համայնքային կանխարգելիչ ծրագրերի ներդրման կարևորությանը։ Ներկայացվում են նաև կլինիկական և համաճարակաբանական հետազոտությունների արդյունքները, բուժկանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության գնահատականները և առողջապահական քաղաքականության կատարելագործմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ընտանեկան բժիշկների, սրտաբանների, հանրային առողջապահության մասնագետների, համաճարակաբանների, առողջապահության կազմակերպիչների, բժշկական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են զարկերակային գերճնշման կանխարգելման, վաղ ախտորոշման և գյուղական բնակչության առողջության պահպանման ժամանակակից ռազմավարություններով։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է XII դարի հայկական արձանագրությունների վերծանման, լեզվական և պատմամշակութային վերլուծության խնդիրներին՝ դիտարկելով միջնադարյան Հայաստանի գրավոր ժառանգության կարևոր օրինակներից մեկը։ Աշխատությունում ներկայացվում է այդ ժամանակաշրջանի արձանագրությունների լեզվական կառուցվածքը, գրային համակարգի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեքստերի բովանդակային և պատմական նշանակությունը՝ կապված քաղաքական, եկեղեցական և հասարակական կյանքի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրության պալեոգրաֆիկ առանձնահատկություններին՝ տառաձևերին, գրության ոճին և քարե մակերեսի վրա փորագրման տեխնիկային, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ վերականգնել տեքստի սկզբնական տեսքը և ժամանակագրական շրջանակը։ Վերլուծվում են նաև այն պատմական իրադարձությունները և սոցիալական հարաբերությունները, որոնք կարող են արտացոլվել արձանագրության մեջ՝ բացահայտելով տվյալ դարաշրջանի տարածաշրջանային իշխանական կառուցվածքը, եկեղեցական հաստատությունների դերը և համայնքային կյանքի որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատությունը ընդգծում է նման հուշարձանների կարևորությունը որպես սկզբնաղբյուր միջնադարյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ներկայացնելով դրանց պահպանման և գիտական փաստագրման անհրաժեշտությունը։

Литература

«Ոստիկ» վերնագրով այս հրատարակությունը հայերեն տպագիր գրականության նմուշներից է, որի բովանդակության ճշգրիտ բնույթը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի բնագիրը կամ լրացուցիչ մատենագիտական աղբյուրներ։ Վերնագրում օգտագործված «ոստիկ» բառը պատմական հայերենում կարող է առնչվել պաշտոնյայի կամ իշխանության ներկայացուցչի նշանակությանը։ Հայոց պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում այդ բառը գործածվել է որոշակի վարչական կամ իշխանական դեր ունեցող անձանց նշանակելու համար, իսկ միջնադարյան պատմական աղբյուրներում այն հանդիպում է նաև օտար տիրապետության վարչական համակարգերի համատեքստում։ Այդ պատճառով վերնագիրը կարող է ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել իշխանության, հասարակական կարգի, պաշտոնեական պարտականությունների կամ պատմական միջավայրի հետ կապված թեմաների վրա։ Այնուամենայնիվ, միայն բառի նշանակությունից հնարավոր չէ եզրակացնել, որ գիրքը պատմական երկ է կամ որ դրա գլխավոր հերոսը որևէ կոնկրետ պաշտոնյա է։ «Գիրք Ա» նշումը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունն ունի առաջին գրքի կամ առաջին մասի բնորոշում, ինչը կարող է նշանակել բազմամաս ստեղծագործության առաջին հատված կամ որևէ շարքի առաջին հատոր։ Առանց ամբողջական մատենագիտական նկարագրության հնարավոր չէ հաստատել՝ արդյոք հաջորդաբար լույս են տեսել այլ գրքեր, թե այդ նշումը պարզապես կիրառվել է ստեղծագործության ներքին կառուցվածքը ներկայացնելու համար։ Եթե վերնագիրը վերաբերում է գեղարվեստական ստեղծագործության, այն կարող է ներառել պատմողական նյութ, կերպարների գործողություններ և հասարակական հարաբերությունների նկարագրություն, իսկ եթե ունի պատմագիտական կամ ուսուցողական բնույթ, ապա կարող է անդրադառնալ տվյալ բառի հետ կապված պատմական կամ վարչական հասկացություններին։ Սակայն այս հնարավորություններից որևէ մեկը հաստատված համարել չի կարելի՝ առանց գրքի տեքստի ուսումնասիրության։ XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հայերեն տպագիր գրականությունը ներառում էր տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ գեղարվեստական երկերից և թարգմանություններից մինչև պատմական, կրթական ու բարոյախրատական աշխատություններ։ Այդ հրատարակությունները նպաստում էին հայերեն ընթերցանության տարածմանը, գրական ճաշակի ձևավորմանը և հայալեզու մշակութային կյանքի զարգացմանը։ Ալեքսանդրապոլը տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական հասարակական, մշակութային և կրթական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ տպագրվում էին տարբեր բնույթի հայերեն գրքեր ու այլ նյութեր։ Քաղաքի տպագրական գործունեությունը նպաստում էր գրական ստեղծագործությունների հասանելիությանը և տեղական ընթերցողական միջավայրի զարգացմանը։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, հին տպագիր նյութերի մատենագիտությամբ և Ալեքսանդրապոլի մշակութային կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Եթե գրքի բնագիրը հասանելի լինի, հնարավոր կլինի ավելի հստակ որոշել դրա ժանրը, թեմատիկ ուղղվածությունը, հեղինակի մտադրությունը, հիմնական կերպարները կամ քննարկվող պատմական հարցերը։ Մինչ այդ առավել հիմնավոր է այն ներկայացնել որպես XX դարի սկզբի հայերեն տպագիր հրատարակություն՝ առաջին գրքի կամ մասի նշումով, որի կոնկրետ բովանդակությունը վերնագրից միանշանակ չի բացահայտվում։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է հիշողության սխեմաներում առաջացող անսարքությունների որոշ դասերի հայտնաբերման, ախտորոշման և դրանց նկատմամբ արդյունավետ ալգորիթմների նախագծման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է թվային հիշողության սարքերի հուսալիության բարձրացման խնդիրը, քանի որ ժամանակակից հաշվողական համակարգերում հիշողության սխեմաները մեծ նշանակություն ունեն տեղեկատվության պահպանման և մշակման գործընթացների համար, իսկ դրանց առանձին տարրերի խափանումները կարող են հանգեցնել տվյալների աղավաղման, աշխատանքի խափանման կամ համակարգի ընդհանուր արդյունավետության նվազման։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը հիշողության սխեմաներում հնարավոր անսարքությունների բնույթի բացահայտումն ու դրանց հայտնաբերման համար այնպիսի ալգորիթմների մշակումն է, որոնք կապահովեն ստուգման բարձր արդյունավետություն՝ հնարավորինս փոքր ժամանակային և հաշվողական ծախսերով։ Հիշողության սխեմաներում անսարքությունները կարող են տարբեր բնույթ ունենալ․ դրանք կարող են կապված լինել առանձին հիշողության բջիջների մշտական կամ ժամանակավոր սխալ վարքի, որոշակի արժեք գրելու կամ կարդալու անկարողության, բջիջների միջև փոխազդեցության, հասցեավորման սխալների կամ այլ ֆիզիկական և տրամաբանական խնդիրների հետ։ Հետևաբար անսարքությունների դասակարգումը կարևոր նախապայման է դրանց հայտնաբերման համապատասխան մեթոդների ընտրության համար։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հիշողության սխեմաների թեստավորման մոդելների ձևավորումը։ Թեստավորման ալգորիթմը պետք է հիշողության բջիջներին հաղորդի որոշակի հաջորդականությամբ տվյալներ և կատարի դրանց ընթերցում՝ ստացված արդյունքները համեմատելով սպասվող արժեքների հետ։ Այդ գործողությունների ճիշտ կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել թաքնված կամ դժվար հայտնաբերվող անսարքությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր թեստային հաջորդականություններ և դրանց արդյունավետությունը տարբեր անսարքությունների դասերի նկատմամբ։ «Արդյունավետություն» հասկացությունը կարող է ներառել մի քանի չափանիշ՝ թեստի կատարման ժամանակը, հիշողության վրա կատարվող գործողությունների քանակը, հայտնաբերվող անսարքությունների ամբողջականությունը, պահանջվող ապարատային կամ ծրագրային ռեսուրսները և սխալների տեղայնացման հնարավորությունը։ Այս չափանիշների համադրումը թույլ է տալիս ոչ միայն ստեղծել անսարքություն հայտնաբերող ալգորիթմ, այլև գնահատել դրա առավելությունները գոյություն ունեցող մոտեցումների համեմատ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն անսարքություններին, որոնք չեն հայտնաբերվում պարզ հաջորդական ստուգումների միջոցով։ Որոշ սխալներ դրսևորվում են միայն այն ժամանակ, երբ հիշողության տարբեր բջիջներ որոշակի արժեքներով են լցված կամ երբ դրանց նկատմամբ գործողությունները կատարվում են որոշակի հերթականությամբ։ Այդ պատճառով թեստային ալգորիթմները կարող են ներառել հիշողության գրանցման և ընթերցման հատուկ հաջորդականություններ, որոնք նախատեսված են բարդ փոխազդեցությունների բացահայտման համար։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է նաև ալգորիթմների մաթեմատիկական կամ ձևական հիմնավորումը։ Կարող է ապացուցվել, որ տվյալ թեստային հաջորդականությունը երաշխավորում է որոշակի անսարքությունների դասի հայտնաբերումը։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ալգորիթմի ամբողջականությունը և սահմանել այն պայմանները, որոնց դեպքում այն արդյունավետ է։ Բացի այդ, հնարավոր է որոշել այն գործողությունների նվազագույն կամ մոտարկված նվազագույն քանակը, որոնք անհրաժեշտ են որոշակի սխալների հայտնաբերման համար։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև հիշողության սխեմաների տարբեր ճարտարապետությունների ազդեցությունը թեստավորման գործընթացի վրա։ Հիշողության կազմակերպման կառուցվածքը, հասցեավորման եղանակը, բջիջների փոխկապակցվածությունը և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները կարող են փոփոխել անսարքությունների դրսևորման ձևը։ Այդ պատճառով մշակվող ալգորիթմները պետք է հնարավորինս հարմարեցված լինեն հիշողության կոնկրետ կառուցվածքին կամ ունենան ընդհանրացման հնարավորություն։ Հետազոտության փորձարարական կամ հաշվարկային մասը կարող է ներառել հիշողության մոդելի ստեղծում և տարբեր անսարքությունների արհեստական ներմուծում։ Այնուհետև մշակված ալգորիթմի միջոցով իրականացվում է թեստավորում՝ ստուգելու համար, թե որ անսարքություններն են հայտնաբերվում, որքան գործողություն է պահանջվում և ինչ արագությամբ է կատարվում ստուգումը։ Ստացված արդյունքները կարող են համեմատվել այլ հայտնի թեստավորման ալգորիթմների հետ՝ գնահատելու մշակված մեթոդի արդյունավետությունը։ Հիշողության սխեմաների հուսալիության բարձրացումը կարևոր է հատկապես այն համակարգերում, որտեղ տվյալների ամբողջականությունը և անխափան աշխատանքը առաջնային նշանակություն ունեն։ Դրանք կարող են ներառել համակարգչային տեխնիկան, կապի սարքավորումները, ներկառուցված համակարգերը, արդյունաբերական կառավարման համակարգերը, տրանսպորտային և այլ տեխնիկական համակարգեր։ Հիշողության սխալների ժամանակին հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս կանխել ավելի լուրջ համակարգային խափանումները և բարձրացնել սարքավորման շահագործման հուսալիությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է մշակված ալգորիթմների հնարավոր կիրառմամբ հիշողության սարքերի արտադրության, որակի վերահսկման, տեխնիկական ախտորոշման և համակարգերի շահագործման ընթացքում։ Արդյունավետ թեստային ալգորիթմները կարող են կրճատել ստուգման համար անհրաժեշտ ժամանակը և միաժամանակ ապահովել անսարքությունների հայտնաբերման բարձր մակարդակ։ Սա հատկապես կարևոր է մեծ ծավալով հիշողության համակարգերի դեպքում, որտեղ յուրաքանչյուր բջիջի կամ հասցեի առանձին ստուգումը կարող է պահանջել զգալի ռեսուրսներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային ճարտարապետության, թվային էլեկտրոնիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, ալգորիթմների տեսության, ավտոմատացված թեստավորման և տեխնիկական ախտորոշման ոլորտների մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել հիշողության սխեմաներում որոշակի դասերի անսարքությունների արդյունավետ հայտնաբերման սկզբունքները և դրանց հիման վրա նախագծել ու հիմնավորել ալգորիթմներ, որոնք համատեղում են թեստավորման ամբողջականությունը, արագությունը և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը՝ նպաստելով ժամանակակից հիշողության համակարգերի հուսալիության և կայունության բարձրացմանը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է հայկական նուշի ձևերի ուսումնասիրմանը և Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում դրանց կենսաբանական ու տնտեսական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է նուշի տեղական ձևերի բազմազանությունը, դրանց աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը բույսերի կենսագործունեության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում վերլուծվում են ծառերի աճի ուժը, ծաղկման և պտղակալման ժամկետները, բերքատվության ցուցանիշները, պտուղների որակական հատկանիշները, դիմադրողականությունը կլիմայական գործոնների նկատմամբ և մշակության արդյունավետության հետ կապված այլ կարևոր ցուցանիշներ։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական նուշի արժեքավոր ձևերի բացահայտմանը և դրանց հնարավոր օգտագործմանը սելեկցիոն ծրագրերում ու այգեգործական արտադրության զարգացման նպատակներով։ Ներկայացված տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատել տեղական գենետիկական ռեսուրսների նշանակությունը, ընտրել առավել հեռանկարային ձևերը և մշակել դրանց աճեցման արդյունավետ մոտեցումներ տվյալ տարածաշրջանի պայմաններում։ Գիրքը կարևոր գիտական աղբյուր է այգեգործների, բուսաբանների, սելեկցիոներների, գյուղատնտեսական մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով պտղաբուծության զարգացմանը և հայկական բուսական ժառանգության ուսումնասիրությանը։