Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1990, Փետրվար, թիվ 2)

История

Աշխատությունը նվիրված է իսլամական մտքի և պատմության շրջանակում ձևավորված իսմաիլական ավանդույթի ծագման, ինքնության կառուցման և պատմական զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կրոնական համայնքի ինքնընկալման ձևավորումն է, գաղափարական ու աստվածաբանական սկզբունքների զարգացումը, համայնքային հաստատությունների կայացումը և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում արտաքին քաղաքական ու մշակութային միջավայրերի հետ փոխազդեցությունը։ Ինքնությունը դիտարկվում է որպես պատմականորեն փոփոխվող բազմաշերտ երևույթ, որի ձևավորման վրա ազդեցություն են ունեցել կրոնական մեկնաբանությունները, առաջնորդության վերաբերյալ պատկերացումները, համայնքային հիշողությունը, մտավոր ավանդույթները և սոցիալական հարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել վաղ շիական միջավայրում տեղի ունեցած գաղափարական և համայնքային տարբերակումները, իմամության գաղափարի առանձնահատուկ մեկնաբանությունները և դրանց նշանակությունը կրոնական ինքնության ամրապնդման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել Ֆաթիմյան ժամանակաշրջանին, երբ համայնքային և մտավոր ավանդույթները զարգացան պետական ու ինստիտուցիոնալ նոր պայմաններում՝ նպաստելով աստվածաբանության, փիլիսոփայության, կրթության և մշակույթի զարգացմանը։ Հետագա պատմական փուլերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր ճյուղերի առաջացումը, աշխարհագրական տարածումը և համայնքային կազմակերպման բազմազան ձևերի զարգացումը Մերձավոր Արևելքում, Կենտրոնական ու Հարավային Ասիայում և այլ տարածաշրջաններում։ Կարևորվում է նաև կրոնական գիտելիքի փոխանցման, հեղինակության և համայնքային կառույցների դերը սերունդների միջև ինքնության շարունակականությունն ապահովելու գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով համայնքները պահպանել են իրենց առանձնահատկությունները քաղաքական իշխանությունների փոփոխության, միգրացիայի, մշակութային շփումների և սոցիալական վերափոխումների պայմաններում։ Միաժամանակ հնարավոր է ուսումնասիրել ներքին բազմազանությունը՝ խուսափելով ամբողջ ավանդույթը մեկ միասնական և անփոփոխ համակարգ ներկայացնելուց։ Ինքնության զարգացման դինամիկան այսպիսով բացահայտվում է կրոնական գաղափարների, պատմական հիշողության, սոցիալական կառույցների և տարբեր մշակութային միջավայրերի շարունակական փոխազդեցության միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իսլամագիտության, կրոնագիտության, պատմության և ինքնության ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել իսմաիլական համայնքների պատմական ձևավորման, ներքին բազմազանության և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրանց ինքնության վերափոխումների մասին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դատավարությունում հայցի ապահովման ինստիտուտի տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի շրջանակում։ Հայցի ապահովումը դիտարկվում է որպես դատական պաշտպանության արդյունավետությունն ապահովող կարևոր դատավարական մեխանիզմ, որի հիմնական նշանակությունը ապագա դատական ակտի կատարման հնարավորության պահպանման, դատավարության ընթացքում կողմերի օրինական շահերի պաշտպանության և այնպիսի իրավիճակների կանխման մեջ է, որոնք կարող են դժվարացնել կամ անհնար դարձնել դատական պաշտպանության իրականացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել հայցի ապահովման իրավական բնույթը, նպատակները, կիրառման հիմքերը, դատավարական կարգը և ապահովման միջոցների ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել դատարանի կողմից ապահովման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության հիմնավորմանը, ներկայացված պահանջի և ընտրված միջոցի միջև համաչափության պահպանմանը, ինչպես նաև հայցվորի և պատասխանողի շահերի հավասարակշռման խնդրին։ Կարևոր է ուսումնասիրել այն չափանիշները, որոնց հիման վրա դատարանը գնահատում է ապագա դատական ակտի կատարման հնարավոր վտանգը և որոշում ժամանակավոր սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գույքի կամ դրամական միջոցների նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումների, որոշակի գործողությունների արգելման և քաղաքացիական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսվող այլ ապահովման միջոցների առանձնահատկությունները՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես վեճի վերջնական լուծում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայցի ապահովման վերաբերյալ դատական ակտերի պատճառաբանվածության և դատական հայեցողության սահմանների ուսումնասիրությունը, քանի որ չափազանց լայն կամ անհամաչափ միջոցները կարող են էականորեն ազդել դատավարության մասնակիցների իրավունքների և տնտեսական գործունեության վրա։ Միաժամանակ կարող են քննության առնվել ապահովման միջոցների փոփոխման, փոխարինման կամ վերացման հետ կապված դատավարական հարցերը, ինչպես նաև դրանց կիրառման հետևանքով հնարավոր վնասների և կողմերի իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմների հարաբերակցությունը։ Համեմատական իրավական վերլուծությունը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու այլ իրավական համակարգերում կիրառվող մոտեցումները և գնահատելու դրանց նշանակությունը Հայաստանի քաղաքացիական դատավարության զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքացիական դատավարության տեսության, դատական պրակտիկայի և իրավական պաշտպանության արդյունավետության վերաբերյալ մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայցի ապահովման ինստիտուտի կիրառման խնդիրներն ու դրա հետագա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Литература

Թատերագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս ատենախոսությունը նվիրված է նացիստական Գերմանիայում ձևավորված թատերական առանձնահատուկ երևույթի՝ թինգշփիլի (Thingspiel) ուսումնասիրությանը՝ որպես նացիստական գաղափարախոսության քարոզչության և հասարակական գիտակցության վրա ազդեցություն գործելու միջոց։ Քննության են առնվում թինգշփիլի առաջացման պատմաքաղաքական նախադրյալները, դրա գաղափարական հիմքերը և նացիստական վարչակարգի մշակութային քաղաքականության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թինգշփիլի՝ որպես երգչախմբային, զանգվածային և ազգային-պաշտամունքային թատրոնի առանձնահատկություններին, բեմադրական կառուցվածքին, խորհրդանշական արտահայտչամիջոցներին և հանդիսատեսի ներգրավման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են թատերական ներկայացումների միջոցով զանգվածային ինքնության ձևավորման, հասարակության գաղափարական համախմբման և նացիստական «ազգային միաբանության» (Volksgemeinschaft) գաղափարի տարածման նպատակները։ Քննարկվում են թինգշփիլի գեղարվեստական և քարոզչական գործառույթների փոխհարաբերությունները, թատերական արվեստի քաղաքական գործիքավորման մեխանիզմները և զանգվածային ներկայացումների ազդեցության հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են թինգշփիլի կապերը գերմանական թատերական ավանդույթների, ծիսական ներկայացումների, քաղաքական խորհրդանշանների և ամբողջատիրական մշակույթի դրսևորումների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նացիստական գաղափարախոսության տարածման գործում թատրոնի օգտագործման պատմական փորձին, արվեստի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև քարոզչական թատրոնի գեղագիտական ու գաղափարական հակասություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թատերագիտության, գերմանական թատրոնի պատմության, մշակութաբանության, քաղաքական քարոզչության և ամբողջատիրական վարչակարգերի մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Դեղաբանական և դեղագործական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարտեզային ծիթրոնի տերևներից ստացված եթերայուղի հիմքով պատրաստված դեղաձևերի կենսաբանական և դեղաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բուսական հումքից եթերայուղի ստացման, դրա բաղադրիչների հատկությունների և համապատասխան դեղագործական ձևերի մշակման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված պատրաստուկների ակտիվության գնահատմանը, կիրառվող դեղաչափային ձևերի առանձնահատկություններին և դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են եթերայուղի կենսաակտիվ բաղադրիչների հնարավոր ազդեցությունները, դրանց փոխազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի հետ և տարբեր փորձարարական պայմաններում դրսևորվող դեղաբանական հատկությունները։ Քննարկվում են նաև դեղաձևերի կայունության, բաղադրության ընտրության, ակտիվ նյութերի պահպանման և կիրառման արդյունավետության գնահատման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բուսական ծագման եթերայուղերի դեղագործական կիրառության և դրանց հիմքով նոր պատրաստուկների մշակման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, դեղագործության, ֆիտոքիմիայի և բուսական ծագման դեղամիջոցների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ոլորտում ինովացիոն գործընթացների ձևավորման և կառավարման հիմնախնդիրները՝ կենտրոնանալով այն մեխանիզմների վրա, որոնք ապահովում են նորարարական գաղափարների առաջացումը, ներդրումը և արդյունավետ կիրառումը պետական և սոցիալական կառավարման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները և ընդգծում, որ ինովացիոն գործընթացները այստեղ ունեն ոչ միայն տեխնոլոգիական, այլ նաև կազմակերպչական, ինստիտուցիոնալ և կառավարչական բնույթ։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների դերին, սոցիալական քաղաքականության իրականացման արդյունավետությանը, ինչպես նաև այն խոչընդոտներին, որոնք սահմանափակում են նորարարությունների տարածումը՝ ներառյալ ֆինանսական, իրավական և կառավարման համակարգային խնդիրները։ Ներկայացվում են նաև ինովացիոն գործընթացների մոդելավորման և կառավարման մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել սոցիալական ծառայությունների որակի բարձրացմանը և հանրային կառավարման արդիականացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է գիտական և կիրառական կարևորություն ունեցող վերլուծություն՝ ուղղված սոցիալական ոլորտում ինովացիոն զարգացումների արդյունավետ կազմակերպմանը և պետական քաղաքականության բարելավմանը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Սուրբ Ավետարանի բովանդակությանը՝ քրիստոնեական հավատքի, ուսմունքի և հոգևոր ավանդության հիմնարար աղբյուրին։ Ավետարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, առակները, հրաշքները, խաչելությունն ու հարությունը՝ փոխանցելով քրիստոնեական վարդապետության հիմնական գաղափարներն ու բարոյական սկզբունքները։ Վերնագիրը մատնանշում է ավետարանական նյութի բովանդակային ներկայացման կամ բացատրության նպատակը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով սուրբգրային տեքստի կառուցվածքին և հիմնական իմաստային շերտերին։ Ավետարանական պատմությունները կարևոր նշանակություն ունեն քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական ուսուցման և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության համար։ Դրանցում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում սիրո, ներողամտության, խոնարհության, արդարության, ողորմության և հավատի գաղափարները։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես կրոնական ընթերցանության և ավետարանական ուսմունքի ուսումնասիրման նյութ՝ նպաստելով սուրբգրային գիտելիքների տարածմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայերեն հոգևոր գրականության և Սուրբ Էջմիածնի տպագրական ժառանգության մեջ՝ ներկայացնելով հայ եկեղեցական միջավայրում Ավետարանի բովանդակության ընկալման ու փոխանցման ավանդույթը։