Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1990, Փետրվար, թիվ 2)

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է աշխատաշուկայի զարգացման հիմնական միտումների ուսումնասիրությանը և դրանց փոխկապակցվածությանը բնակչության կենսամակարդակի փոփոխությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են զբաղվածության, գործազրկության, աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի, աշխատավարձերի, աշխատանքի արտադրողականության և աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունների վերաբերյալ հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե տնտեսական զարգացման և աշխատաշուկայի վերափոխումների արդյունքում ինչպես են փոխվում բնակչության եկամուտները, սպառման հնարավորությունները, սոցիալական ապահովվածությունը և ընդհանուր բարեկեցությունը։ Աշխատանքը փորձում է բացահայտել աշխատաշուկայի տարբեր ցուցանիշների և կենսամակարդակի միջև առկա փոխառնչությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես մակրոտնտեսական գործընթացները, այնպես էլ սոցիալական գործոնները։ Քննարկվում են աշխատատեղերի ստեղծման և կրճատման միտումները, աշխատավարձերի մակարդակի ու գնաճի ազդեցությունը իրական եկամուտների վրա, զբաղվածության որակի փոփոխությունները և աշխատաշուկայում տարբեր սոցիալական խմբերի մասնակցության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև մարդկային կապիտալի, կրթության և մասնագիտական որակավորման դերը՝ որպես աշխատանքի շուկայում մրցունակության և բարձր եկամուտների ձևավորման կարևոր պայմաններ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածքային և ժողովրդագրական տարբերություններին՝ ցույց տալով, որ աշխատաշուկայի հնարավորություններն ու բնակչության կենսամակարդակը կարող են էապես տարբերվել տարբեր տարածաշրջաններում և բնակչության խմբերի շրջանում։ Աշխատանքի ընդհանուր տրամաբանությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, որ աշխատաշուկայի դրական զարգացումները կարող են նպաստել բնակչության եկամուտների և կենսամակարդակի բարձրացմանը, մինչդեռ գործազրկության աճը, ցածր աշխատավարձերը, ոչ կայուն զբաղվածությունը և աշխատաշուկայի անհավասարակշռությունները կարող են խորացնել սոցիալական խնդիրները։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության մշակման համար, քանի որ աշխատաշուկայի արդյունավետության բարձրացումը և արժանապատիվ զբաղվածության ապահովումը դիտարկվում են որպես բնակչության բարեկեցության և տնտեսական կայուն զարգացման առանցքային նախապայմաններ։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հաշվողական խմբերի տեսության մեթոդների կիրառման ուսումնասիրությանը ծածկագրման համակարգերում։ Գրքում վերլուծվում են խմբերի տեսության մաթեմատիկական հիմքերը, դրանց հաշվողական հատկությունները և կիրառական նշանակությունը ժամանակակից կրիպտոգրաֆիկ ալգորիթմների մշակման գործընթացում։ Հեղինակը ներկայացնում է հանրահաշվական կառուցվածքների օգտագործման սկզբունքները, բարդ հաշվարկային խնդիրների դերը գաղտնագրման մեխանիզմների անվտանգության ապահովման գործում, ինչպես նաև խմբային գործողությունների, ալգորիթմների բարդության և արդյունավետ հաշվարկների հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունում քննարկվում են ծածկագրման տեսության հիմնարար մոտեցումներ, հանրահաշվական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը տեղեկատվության պաշտպանության համակարգերի կատարելագործման վրա։ Ներկայացված տեսական արդյունքները և մեթոդները կարևոր նշանակություն ունեն գաղտնագրային համակարգերի նախագծման, վերլուծության և անվտանգության գնահատման համար։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կրիպտոգրաֆների, տեղեկատվական անվտանգության մասնագետների, ծրագրավորողների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հանրահաշվի և ծածկագրման տեսության փոխկապակցված խնդիրներով։

Other Subjects

Գիրքը նվիրված է պաշտպանված գրունտի պայմաններում պոմիդորի մի շարք հիբրիդների աճի, զարգացման և բերքատվության վրա տարբեր ագրոտեխնիկական միջոցառումների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են մշակության ժամանակակից տեխնոլոգիաները, բույսերի խնամքի տարբեր եղանակները, սնուցման, ոռոգման, տնկման խտության, ձևավորման և միկրոկլիմայի կառավարման առանձնահատկությունները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը բույսերի կենսունակության, պտղակալման, բերքի որակի և ընդհանուր արտադրողականության վրա։ Հեղինակը համեմատական վերլուծության միջոցով ներկայացնում է տարբեր հիբրիդների կենսաբանական և արտադրական հատկանիշները, դրանց հարմարվողականությունը ջերմոցային պայմաններին, ինչպես նաև արդյունավետ մշակության համար առավել նպատակահարմար ագրոտեխնիկական մոտեցումները։ Գիրքը ներառում է փորձարարական տվյալներ, գիտական հիմնավորումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել ջերմոցային տնտեսություններում բերքատվության բարձրացմանը և արտադրության արդյունավետության բարելավմանը։ Այն օգտակար կլինի ագրոնոմների, բանջարաբույծների, գյուղատնտեսական հետազոտողների, ուսանողների և ջերմոցային մշակաբույսերի արտադրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է կրծքավանդակի հրազենային թափանցող վնասվածքների դեպքում վիրաբուժական օգնության կազմակերպման և բուժական մարտավարության ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են նման վնասվածքների ախտորոշման առանձնահատկությունները, հիվանդների վիճակի գնահատման սկզբունքները, անհետաձգելի բժշկական միջամտությունների կազմակերպումը և վիրաբուժական բուժման տարբեր մոտեցումները։ Քննարկվում են կրծքավանդակի օրգանների վնասումների տեսակները, բարդությունների կանխարգելման մեթոդները, հետվիրահատական շրջանի վարումը և բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են նաև կլինիկական դեպքերի վերլուծություններն ու գործնական առաջարկությունները, որոնք ուղղված են ծանր վնասվածքներով հիվանդների բուժման արդյունքների բարելավմանը։ Գիրքը նախատեսված է վիրաբույժների, վնասվածքաբանների, շտապ բժշկական օգնության մասնագետների, բժշկական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և ռազմական բժշկության ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Literature

Աշխատությունը ուսումնասիրում է հայ հին գրականության ներկայացումն ու մեկնաբանությունը «Բազմավէպ» հանդեսի էջերում՝ բացահայտելով այն գիտական, գաղափարական և մշակութային մոտեցումները, որոնց միջոցով միջնադարյան գրական ժառանգությունը ներմուծվել և վերարժևորվել է նոր ժամանակների գիտական մտքի շրջանակում։ Վերլուծվում են այն հոդվածները, ուսումնասիրությունները և հրապարակումները, որոնք անդրադառնում են հայ հին հեղինակներին, նրանց տեքստերի լեզվական, պատմական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «Բազմավէպ»-ի դերին որպես գիտական-մշակութային հարթակի, որը նպաստել է հայ միջնադարյան գրականության համակարգված ուսումնասիրությանը, աղբյուրագիտական նյութերի տարածմանը և գրական ժառանգության հանրայնացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է հայ գրականության պատմության, մամուլի ուսումնասիրության և հայագիտության զարգացման գործընթացները խորությամբ հասկանալու համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես է գիտական մամուլը ձևավորել հին գրականության ընկալման ժամանակակից պատկերացումները։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հին հայերենի բայական համակարգում հրամայական եղանակի ձևաբանական, իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հրամայական ձևերի կազմության սկզբունքները, դրանց քերականական կառուցվածքը, բայերի տարբեր խմբերում հանդիպող ձևային տարբերակները և կիրառության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաման, հորդոր, խնդրանք, ցանկություն, արգելք և կամային այլ նշանակություններ արտահայտող լեզվական միջոցներին, ինչպես նաև դրանց իմաստային տարբերություններին՝ կախված խոսքային և շարահյուսական միջավայրից։ Քննարկվում են դրական և ժխտական հրամայական կառույցները, դրանց ձևավորման միջոցները և նախադասության մյուս բաղադրիչների հետ ունեցած կապերը։ Ուսումնասիրվում են հին հայերեն գրավոր աղբյուրներում հանդիպող կիրառությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել հրամայական եղանակի գործառական բազմազանությունն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բայական ձևերի զարգացմանը, հին հայերենի քերականական համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղին և հետագա լեզվական փուլերում տեղի ունեցած փոփոխություններին։ Հրամայական կառույցների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ գրաբարի բայական համակարգի կառուցվածքը, խոսողի կամային վերաբերմունքի արտահայտման եղանակները և հին հայերենի ձևաբանական ու շարահյուսական համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի, պատմական քերականության և հայերենի ձևաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։