Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային վարկերի ապահովագրության համակարգի ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով դրա տնտեսական նշանակությունը, կիրառման առանձնահատկությունները և զարգացման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները։ Գրքում հիփոթեքային վարկավորումը դիտարկվում է որպես ֆինանսական շուկայի կարևոր բաղադրիչ, իսկ ապահովագրությունը՝ որպես վարկային և այլ հարակից ռիսկերի կառավարման արդյունավետ գործիք։ Ուսումնասիրվում են հիփոթեքային վարկավորման գործընթացում առկա ռիսկերի հիմնական տեսակները, դրանց առաջացման պատճառները, գնահատման մեթոդները և ապահովագրական պաշտպանության հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարկառուների, վարկատու ֆինանսական կազմակերպությունների և ապահովագրական ընկերությունների միջև ձևավորվող հարաբերություններին, դրանց իրավական ու տնտեսական հիմքերին, ինչպես նաև ապահովագրական ծառայությունների հասանելիության և արդյունավետության հարցերին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ապահովագրավճարների ձևավորման, ապահովագրական ծածկույթի, ռիսկերի բաշխման և հնարավոր վնասների փոխհատուցման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել հիփոթեքային վարկերի ապահովագրության շուկայի զարգացումը։ Ներկայացվում են ոլորտի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ներառյալ ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների բարելավումը, ապահովագրական գործիքների ընդլայնումը, շուկայի մասնակիցների փոխգործակցության արդյունավետության բարձրացումը և վարկառուների շահերի առավել ամբողջական պաշտպանությունը։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է միջազգային փորձի կիրառելիությանը՝ դիտարկելով այն մոտեցումները, որոնք կարող են հարմարեցվել Հայաստանի ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական պայմաններին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսների, բանկային գործի, ապահովագրության և տնտեսագիտության ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների, բանկային և ապահովագրական կազմակերպությունների մասնագետների, ինչպես նաև հիփոթեքային շուկայի զարգացման և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Социология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական պաշտպանության արդիական մոտեցումների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ իրագործման հնարավորությունների ու հեռանկարների վերլուծությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել սոցիալական պաշտպանության այնպիսի համակարգերի և մեխանիզմների անհրաժեշտությունը, որոնք հաշմանդամություն ունեցող անձանց կապահովեն ոչ միայն սոցիալական աջակցության որոշակի ձևերով, այլև հասարակական կյանքին լիարժեք և հավասար մասնակցության իրական հնարավորություններով։ Աշխատության հիմքում ընկած է հաշմանդամության նկատմամբ ժամանակակից մոտեցումը, որի շրջանակում շեշտը տեղափոխվում է միայն բժշկական կամ խնամակալական ընկալումներից դեպի մարդու իրավունքների, սոցիալական ներառման, հավասար հնարավորությունների և անկախ կյանքի սկզբունքները։ Այս տեսանկյունից հաշմանդամություն ունեցող անձը դիտարկվում է ոչ թե պարզապես սոցիալական աջակցության ստացող, այլ հասարակության լիարժեք անդամ, որի իրավունքների իրացման համար անհրաժեշտ է վերացնել ֆիզիկական, տեղեկատվական, կրթական, տնտեսական և սոցիալական խոչընդոտները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սոցիալական պաշտպանության գործող համակարգի վերլուծությունը՝ ներառելով պետական նպաստները, սոցիալական ծառայությունները, վերականգնողական ծրագրերը, զբաղվածությանն աջակցող միջոցառումները, առողջապահական և կրթական ծառայությունների հասանելիությունը և սոցիալական աջակցության այլ ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական պաշտպանության հասցեականության, արդյունավետության և մատչելիության խնդիրներին, ինչպես նաև այն հանգամանքին, թե որքանով են գործող մեխանիզմները համապատասխանում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրական կարիքներին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ներառական կրթության, մասնագիտական ուսուցման և զբաղվածության հիմնախնդիրը, քանի որ տնտեսական ինքնուրույնությունը և աշխատանքային շուկայում հավասար մասնակցությունը սոցիալական ներառման առանցքային պայմաններից են։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են մատչելի միջավայրի ստեղծման, հասարակական տրանսպորտի, շենքերի և տեղեկատվական համակարգերի հասանելիության հարցերը, որոնք անմիջականորեն ազդում են մարդու ինքնուրույնության և հասարակական կյանքում մասնակցության հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ընտանիքի, համայնքի, հասարակական կազմակերպությունների և պետական կառույցների դերերն ու փոխգործակցությունը սոցիալական պաշտպանության համակարգում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սոցիալական ծառայությունների ապակենտրոնացման և համայնքային մակարդակում դրանց հասանելիության հարցը, քանի որ արդյունավետ աջակցությունը պետք է հնարավորինս մոտ լինի անձի բնակության և առօրյա կյանքի միջավայրին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև խտրականության, սոցիալական մեկուսացման, աղքատության, գործազրկության և հասարակական կարծրատիպերի խնդիրներին, որոնք հաճախ սահմանափակում են հաշմանդամություն ունեցող անձանց լիարժեք ինտեգրումը հասարակության մեջ։ Հեռանկարային ուղղությունների շարքում կարևոր են անհատականացված սոցիալական ծառայությունների զարգացումը, անկախ կյանքի հնարավորությունների ընդլայնումը, անձի ինքնորոշման և որոշումների կայացման իրավունքի ապահովումը, թվային և ֆիզիկական հասանելիության բարելավումը, ինչպես նաև պետական և հասարակական կառույցների համագործակցության ամրապնդումը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել սոցիալական քաղաքականության կատարելագործման, սոցիալական ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման և ներառական հասարակության ձևավորմանն ուղղված ծրագրերի մշակման ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, սոցիալական աշխատողներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հասարակական կազմակերպություններին, հետազոտողներին և սոցիալական պաշտպանության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական պաշտպանությունը դիտարկում է որպես մարդու իրավունքների և սոցիալական արդարության ապահովման համակարգային խնդիր՝ ընդգծելով պետական քաղաքականության, ծառայությունների, ներառական միջավայրի և հասարակական վերաբերմունքի փոխկապակցված բարեփոխումների անհրաժեշտությունը։

Литература

Այս ստեղծագործությունը ներկայացված է որպես բազմահատոր գեղարվեստական երկի հինգերորդ հատոր և իր վերնագրով ուշադրություն է հրավիրում կնոջ կերպարի ու նրա զբաղմունքի հետ կապված սոցիալական միջավայրի վրա։ Հացթուխ կնոջ կերպարը կարող է առնչվել առօրյա աշխատանքի, ապրուստի միջոցներ վաստակելու, ընտանեկան պարտականությունների և հասարակության մեջ կնոջ ունեցած դերի թեմաներին։ Հացի պատրաստումն ու վաճառքը պատմական քաղաքային կյանքում կարևոր տեղ են զբաղեցրել՝ կապված ինչպես տնային տնտեսության, այնպես էլ արհեստավորական գործունեության և առևտրի հետ։ Այդ միջավայրի գեղարվեստական պատկերումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու աշխատանքի ու կենցաղի փոխհարաբերությունը, մարդկանց միջև ձևավորվող կապերը, նյութական պայմանների ազդեցությունը անձնական կյանքի վրա և հասարակական միջավայրում անհատի ունեցած դիրքը։ Վերնագրում կենտրոնական տեղ զբաղեցնող կնոջ կերպարը կարող է ընթերցվել նաև որպես առօրյա կյանքի դժվարություններին դիմակայող, աշխատանքի միջոցով իր գոյությունն ապահովող և շրջապատի հետ բազմազան հարաբերություններ ունեցող մարդու կերպար։ Բազմահատոր ստեղծագործության մաս լինելը ենթադրում է կապ ավելի ընդարձակ պատմողական ամբողջության հետ, որի զարգացումը կարող է ներառել տարբեր կերպարներ, իրադարձություններ և հասարակական հարաբերություններ։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթում, երբ գեղարվեստական գրականությունը տարածվում էր տպագիր գրքերի միջոցով և ընթերցողներին ներկայացնում էր մարդկային բնավորությունների, կենցաղային իրավիճակների ու հասարակական հարաբերությունների բազմազան պատկերներ։ Ստեղծագործության ուսումնասիրման ընթացքում առանձնահատուկ ուշադրություն կարելի է դարձնել կնոջ կերպարի ներկայացմանը, աշխատանքի ու սոցիալական դիրքի փոխկապակցվածությանը, քաղաքային կենցաղի արտացոլմանը և գեղարվեստական պատմության մեջ առօրյա զբաղմունքների ունեցած նշանակությանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրքի պատմությամբ, Կոստանդնուպոլսի տպագրական մշակույթով, գեղարվեստական գրականության տարածմամբ և կանանց կերպարների գրական մեկնաբանությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է օտար լեզուների ուսուցիչների մասնագիտական վերապատրաստման ոլորտում առկա ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատանքի առանցքում օտար լեզու դասավանդող ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների շարունակական զարգացման, նոր կրթական պահանջներին հարմարվելու և ժամանակակից ուսուցման պայմաններում արդյունավետ մանկավարժական գործունեություն իրականացնելու հարցերն են։ Քննարկվում է այն հանգամանքը, որ օտար լեզուների ուսուցման նպատակներն ու մեթոդները մշտապես փոփոխվում են՝ պայմանավորված կրթական նոր չափորոշիչներով, հաղորդակցական մոտեցումների տարածմամբ, թվային տեխնոլոգիաների զարգացմամբ, առցանց և խառը ուսուցման ձևաչափերի կիրառմամբ, ինչպես նաև սովորողների անհատական կարիքների և ուսուցման տարբեր մակարդակների հաշվառման անհրաժեշտությամբ։ Ուսուցիչների վերապատրաստումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեսական գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես գործնական մասնագիտական հմտությունների ձևավորման և կատարելագործման շարունակական համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի լեզվական և հաղորդակցական կարողությունների, դասավանդման մեթոդական հմտությունների, գնահատման ժամանակակից գործիքների կիրառման, դասի պլանավորման, ուսումնական նյութերի ընտրության և հարմարեցման, ինչպես նաև սովորողների մոտ ինքնուրույն և համագործակցային ուսումնառության խթանման խնդիրներին։ Աշխատանքի շրջանակում կարևոր է նաև ուսուցիչների թվային գրագիտության զարգացումը, քանի որ ժամանակակից կրթական միջավայրում թվային հարթակները, էլեկտրոնային ռեսուրսները, ինտերակտիվ գործիքներն ու առցանց հաղորդակցությունը դարձել են լեզվի ուսուցման կարևոր բաղադրիչներ։ Քննարկվում են նաև վերապատրաստման ծրագրերի արդյունավետության հետ կապված խնդիրները՝ դրանց բովանդակության արդիականությունը, գործնական ուղղվածությունը, ուսուցիչների անհատական մասնագիտական կարիքների հաշվառումը, վերապատրաստումից հետո մասնագիտական աջակցության ապահովումը և ձեռք բերված գիտելիքների իրական դասավանդման գործընթաց տեղափոխումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ուսուցչի ինքնազարգացման և ինքնավերլուծության կարողությունների ձևավորումը, քանի որ մասնագիտական աճը պահանջում է ոչ միայն կազմակերպված վերապատրաստումներ, այլև շարունակական ինքնակրթություն, փորձի փոխանակում և սեփական մանկավարժական գործունեության գնահատում։ Աշխատությունը արժեքավոր է օտար լեզուների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների, վերապատրաստման ծրագրեր մշակողների և կրթական ոլորտի հետազոտողների համար, քանի որ անդրադառնում է այն հիմնական մարտահրավերներին, որոնք ձևավորում են ժամանակակից լեզվական կրթության և ուսուցչի մասնագիտական զարգացման միջավայրը։

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է շաքարային դիաբետով ուղեկցվող միզաքարային հիվանդության բարդացած ձևերի վիրաբուժական բուժման օպտիմալացման հայեցակարգի մշակմանը և հիմնավորմանը՝ ուսումնասիրելով այն գործոնները, որոնք ազդում են բուժման արդյունավետության, հետվիրահատական բարդությունների հաճախականության և հիվանդների վերականգնման ընթացքի վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են միզաքարային հիվանդության և շաքարային դիաբետի համակցման առանձնահատկությունները, նյութափոխանակային խանգարումների ազդեցությունը հիվանդության զարգացման և վիրաբուժական միջամտությունների արդյունքների վրա, ինչպես նաև ներկայացվում են հիվանդների նախավիրահատական գնահատման և անհատականացված բուժման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից նվազագույն ինվազիվ վիրաբուժական մեթոդների ընտրությանը, վիրահատական ռիսկերի նվազեցմանը, վարակային և այլ հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելմանը, ինչպես նաև արյան գլյուկոզայի վերահսկման կարևորությանը բուժման բոլոր փուլերում։ Ներկայացվում են կլինիկական հետազոտությունների արդյունքները, որոնց հիման վրա առաջարկվում են գործնական հանձնարարականներ՝ ուղղված բուժման արդյունավետության բարձրացմանը, հիվանդների կյանքի որակի բարելավմանը և երկարաժամկետ կլինիկական արդյունքների կայունացմանը։

Лингвистика

Այս աշխատությունը վերաբերում է հայերենի և իվերերեն լեզվի (վրացերենի հին անվանումներից մեկի) հնարավոր մերձավորության հարցին՝ դիտարկելով երկու լեզուների կառուցվածքային, բառապաշարային և պատմական փոխհարաբերությունները համեմատական լեզվաբանական տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը փորձում է պարզել, թե արդյոք գոյություն ունեն բավարար լեզվական հիմքեր՝ խոսելու այդ երկու լեզուների միջև գենետիկ մերձավորության մասին, թե դրանք պարզապես տարածքային և մշակութային երկարատև շփումների արդյունքում ձևավորված փոխազդեցությունների արդյունք են։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունաբանական համակարգերի, ձևաբանության և հիմնական բառապաշարի համեմատությանը, որտեղ վերլուծվում են հնարավոր զուգահեռները և տարբերությունները։ Աշխատանքը նաև քննարկում է պատմական աղբյուրների տվյալները՝ կապված Կովկասի ժողովուրդների վաղ շփումների հետ, ինչպես նաև այն գիտական վարկածները, որոնք տարբեր ժամանակներում առաջ են քաշվել երկու լեզուների ծագման և զարգացման վերաբերյալ։ Ընդհանուր եզրակացություններում ընդգծվում է, որ նման համեմատությունները պահանջում են խիստ մեթոդաբանական մոտեցում, քանի որ տարածքային մոտիկությունը ինքնին դեռևս բավարար հիմք չէ լեզվական ազգակցության հաստատման համար, և անհրաժեշտ է տարբերակել լեզվական փոխառությունները իրական գենետիկ կապերից։