Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1978, Փետրվար, թիվ 2)

Культура

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի վաղ միջնադարյան քառանիստ կոթողների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ճարտարապետական, գեղարվեստական, պատմական և խորհրդաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում վաղ միջնադարյան Հայաստանի տարածքում կանգնեցված քառանիստ քարե կոթողներն են, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայկական վաղ քրիստոնեական մշակույթի և մոնումենտալ արվեստի պատմության մեջ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այդ հուշարձանների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, համաչափությանը, ծավալատարածական լուծումներին, պատվանդանների և վերնամասերի ձևավորմանը, ինչպես նաև օգտագործված քարատեսակներին և մշակման եղանակներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կոթողների զարդաքանդակների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց վրա հանդիպող խաչային, երկրաչափական, բուսական և այլ պատկերները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողությունն ու կրոնական խորհրդաբանությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել առանձին հուշարձանների տեղադրությունը, դրանց կապը բնակավայրերի, եկեղեցիների, ճանապարհների և այլ պատմամշակութային օբյեկտների հետ, ինչպես նաև կոթողների հնարավոր գործառույթներն ու նշանակությունը։ Կարևոր խնդիր է դրանց թվագրումը և զարգացման փուլերի առանձնացումը՝ հիմնվելով հնագիտական, ճարտարապետական, epigraphic և համեմատական տվյալների վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև քառանիստ կոթողների և հայկական վաղ քրիստոնեական այլ հուշարձանների փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով ձևերի ու խորհրդանշական լուծումների հնարավոր շարունակականությունը։ Այս կոթողները արժեքավոր են ոչ միայն որպես առանձին ճարտարապետական հուշարձաններ, այլև որպես քրիստոնեության տարածման, նոր կրոնական խորհրդանիշների ձևավորման և հայկական մշակույթի զարգացման կարևոր վկայություններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան Հայաստանի մոնումենտալ արվեստի, ճարտարապետական մտածողության և քարարվեստի զարգացման մասին, ինչպես նաև ընդգծելու այդ հուշարձանների պահպանության և գիտական ուսումնասիրության կարևորությունը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ձվարանների ռեցիդիվող քաղցկեղի բուժման օպտիմալացման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով հիվանդության կրկնման մեխանիզմները, բուժական մարտավարության ընտրությունը և կլինիկական արդյունքների բարելավման ուղիները։ Հեղինակը վերլուծում է ձվարանների քաղցկեղի ռեցիդիվի պաթոգենեզը՝ ներառյալ ուռուցքային բջիջների դեղակայունության զարգացումը, միկրոմիջավայրի փոփոխությունները և մետաստատիկ գործընթացների ակտիվացումը։ Գրքում դիտարկվում են բուժման ժամանակակից մոտեցումները՝ քիմիաթերապիա, նպատակային (targeted) թերապիա, հորմոնալ ազդեցություն և վիրաբուժական միջամտությունների կրկնակի կիրառման ցուցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման անհատականացմանը՝ հիմնված մոլեկուլային-գենետիկական մարկերների, հիվանդության փուլավորման և հիվանդի ընդհանուր վիճակի գնահատման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև համակցված բուժման սխեմաների արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը հիվանդների կյանքի որակի և գոյատևման ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է բազմամասնագիտական մոտեցման կարևորությունը՝ գինեկոլոգ-ուռուցքաբանների, քիմիոթերապևտների և ճառագայթային թերապևտների համագործակցությամբ։ Այն օգտակար է բժիշկների, կլինիկական հետազոտողների և ուռուցքաբանության ոլորտի մասնագետների համար։

Технология

Տեխնիկական գիտությունների, վերականգնվող էներգետիկայի և էներգափոխակերպման համակարգերի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդյունավետ ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի մշակման, դրա կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արևային ճառագայթման էներգիայի էլեկտրական և ջերմային էներգիայի փոխակերպման ֆիզիկական սկզբունքները, ֆոտոէլեկտրական տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և համակցված էներգետիկ համակարգերի զարգացման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի կառուցվածքային բաղադրիչներին, արևային մոդուլների ջերմային ռեժիմներին և առաջացող ջերմության օգտակար օգտագործման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ֆոտոէլեկտրական փոխակերպման արդյունավետության վրա ջերմաստիճանի ազդեցությունը, ջերմահեռացման մեխանիզմները և էլեկտրական ու ջերմային էներգիայի համատեղ արտադրության առավելությունները։ Քննարկվում են ջերմափոխանակիչների, հովացման համակարգերի, ջերմակրի շրջանառության և էներգիայի կուտակման հնարավոր տեխնիկական լուծումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել կայանքի աշխատանքային պարամետրերի հաշվարկման, փորձարարական բնութագրերի որոշման և տարբեր շահագործման պայմաններում էներգետիկ արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում արևային ճառագայթման ինտենսիվության, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, ջերմային բեռնվածքի և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությանը կայանքի արտադրողականության վրա։ Կարևորվում է մշակվող համակարգի տեխնիկատնտեսական արդյունավետության, շահագործման հուսալիության և կիրառման հնարավորությունների գնահատումը բնակելի, հասարակական ու արտադրական նշանակության օբյեկտներում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել արևային էներգիայի համալիր օգտագործման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, էներգետիկ կորուստների նվազեցմանը և համակցված արևային կայանքների նախագծման գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել արևային էներգետիկայի, ջերմատեխնիկայի, ֆոտոէլեկտրական համակարգերի նախագծման, էներգաարդյունավետության և վերականգնվող էներգիայի տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքացիական շինարարության զարգացման հիմնական ուղղությունների, առկա հիմնախնդիրների և երկարաժամկետ հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնակելի, հասարակական և սոցիալական նշանակության շենքերի կառուցման ոլորտի զարգացումն է՝ տնտեսական, քաղաքաշինական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական գործոնների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Քննվում են շինարարության ոլորտի զարգացման նախադրյալները, ներդրումային ակտիվության նշանակությունը, շինարարական կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետությունը, նյութատեխնիկական ապահովումը և շինարարական արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակարանային շինարարության պահանջարկին, քաղաքային բնակավայրերի ընդլայնման և վերակառուցման խնդիրներին, հասարակական ենթակառուցվածքների զարգացմանը և տարածքների արդյունավետ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակակից շինարարական տեխնոլոգիաների, նոր նյութերի, էներգաարդյունավետ լուծումների և նախագծման նոր մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ շենքերի որակի, հուսալիության և շահագործման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սեյսմակայուն շինարարության խնդիրը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի բնական պայմանները և կառուցվող ու վերակառուցվող շենքերի անվտանգության նկատմամբ ներկայացվող պահանջների նշանակությունը։ Դիտարկվում են նաև քաղաքաշինական պլանավորման, հողօգտագործման, ինժեներական և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման փոխհարաբերությունները, քանի որ քաղաքացիական շինարարության կայուն զարգացումը պայմանավորված է տարածքային պլանավորման ամբողջական համակարգով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել շինարարության ֆինանսավորման, ներդրումային ծրագրերի իրականացման, ոլորտի մասնագիտական ներուժի և շինարարական կազմակերպությունների մրցունակության խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բնապահպանական պահանջների, շենքերի էներգաարդյունավետության, քաղաքային միջավայրի որակի և կառուցապատման ընթացքում մշակութային ու ճարտարապետական արժեքների պահպանման անհրաժեշտությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շինարարության տնտեսագիտության, քաղաքաշինության, շինարարական տեխնոլոգիաների և տարածքային զարգացման մոտեցումները՝ քաղաքացիական շինարարության արդյունավետ, անվտանգ և երկարաժամկետ զարգացման հնարավոր ուղղությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Журналистика

Նյութը լրատվական բնույթի հրապարակում է, որը վերաբերում է հայ-ադրբեջանական հակամարտության ընթացքում Ադրբեջանի կողմից ռազմական գործողությունների շարունակման վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի հաղորդումներին։ Այն կենտրոնանում է ռազմական իրավիճակի զարգացման, հակամարտության գոտում տեղի ունեցող իրադարձությունների և դրանց քաղաքական ու հումանիտար հետևանքների լուսաբանման վրա։ Հրապարակման բովանդակությունը կարող է ներառել կողմերի տարածած պաշտոնական հայտարարությունները, ռազմական գործողությունների ընթացքի վերաբերյալ հաղորդումները, միջազգային կառույցների և օտարերկրյա պետությունների արձագանքները, ինչպես նաև իրավիճակի խաղաղ կարգավորմանն ուղղված դիվանագիտական նախաձեռնությունների մասին տեղեկություններ։ Նման լրատվական նյութերի ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի հրապարակման կոնկրետ ժամանակաշրջանը, քանի որ հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը տարբեր փուլերում ունեցել է էապես տարբեր քաղաքական, իրավական և ռազմական համատեքստեր։ Հետազոտական տեսանկյունից նյութը կարող է օգտագործվել՝ ուսումնասիրելու, թե գերմանալեզու մամուլում ինչպես են ներկայացվել հակամարտող կողմերը, ինչ բառապաշար է կիրառվել ռազմական գործողությունները բնութագրելու համար և ինչպիսի աղբյուրների վրա է հիմնվել իրադարձությունների նկարագրությունը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում վերնագրային ձևակերպման և հոդվածի ամբողջական բովանդակության հարաբերությունը, քանի որ լրատվական վերնագիրը կարող է արտահայտել հրապարակման պահին խմբագրության ունեցած տեղեկությունները կամ որոշակի աղբյուրների հաղորդումները, մինչդեռ հակամարտության վերաբերյալ առանձին պնդումների հաստատման համար անհրաժեշտ է դրանք համադրել անկախ և բազմակողմ աղբյուրների հետ։ Նյութը կարող է դիտարկվել նաև մեդիալեզվաբանության և քաղաքական հաղորդակցության տեսանկյունից՝ վերլուծելով գործողությունների, պատասխանատվության, տարածքային վերահսկողության և դիվանագիտական գործընթացների ներկայացման եղանակները։ Միաժամանակ այն արժեքավոր է որպես տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական միջավայրն արտացոլող սկզբնաղբյուր, քանի որ ցույց է տալիս, թե միջազգային լսարանին ինչ տեղեկություններ էին փոխանցվում հակամարտության զարգացման որոշակի փուլում։ Տարբեր լրատվամիջոցների նույն ժամանակաշրջանի հրապարակումների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու շեշտադրումների, աղբյուրների ընտրության և իրադարձությունների մեկնաբանման տարբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարող է ուսումնասիրվել որպես հայ-ադրբեջանական հակամարտության միջազգային մեդիաարտացոլման օրինակ՝ համադրելով լրագրագիտության, մեդիագիտության, միջազգային հարաբերությունների և քաղաքական հաղորդակցության հետազոտական մոտեցումները։

Информатика

Այս աշխատությունը վերաբերում է եռաչափ (3D) սպինային ապակու մոդելավորման խնդիրներին՝ արտաքին դաշտի ազդեցության պայմաններում համակարգի ռելաքսացիոն գործընթացների հաշվառմամբ, ընդգծելով վիճակագրական ֆիզիկայի, քվանտային մագնիսականության և բարդ համակարգերի տեսության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել անկարգավորված մագնիսական համակարգերի (spin glass) վարքը, երբ սպինների միջև փոխազդեցությունները պատահական են, իսկ արտաքին մագնիսական դաշտը ազդում է համակարգի էներգետիկ լանդշաֆտի և կայուն վիճակների վրա։ Ուսումնասիրվում են սպինային կոնֆիգուրացիաների էներգետիկ մինիմումների բաշխումները, մետաստաբիլ վիճակները և դրանցից դեպի հավասարակշռության անցման ռելաքսացիոն դինամիկան՝ ժամանակից կախված վարքի մոդելավորման միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի ոչ-էրգոդիկ հատկություններին, դանդաղ ռելաքսացիային և հիշողության էֆեկտներին, որոնք բնորոշ են սպինային ապակիներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը փուլային անցումների, կարգավորված և անկարգավորված վիճակների սահմանների և կրիտիկական երևույթների վրա։ Միաժամանակ կիրառվում են մաթեմատիկական և հաշվարկային մեթոդներ՝ Մոնտե-Կառլո սիմուլյացիաներ, միջին դաշտի մոտավորություններ և էներգետիկ լանդշաֆտի վերլուծություն, որոնք թույլ են տալիս վերարտադրել համակարգի ժամանակային էվոլյուցիան։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է վիճակագրական ֆիզիկայի և կոնդենսացված միջավայրի տեսության ոլորտում՝ նպաստելով բարդ անկարգավորված համակարգերի դինամիկայի ավելի խորքային ընկալմանը։