Նոր Կտակարան՝ Տեր Հիսուս Քրիստոսի սուրբ Ավետարանը

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է հալոֆիլ սպորագոյացնող բակտերիաների էկոլոգիական առանձնահատկությունների և կենսասինթետիկ գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց հարմարվողական մեխանիզմները բարձր աղայնության միջավայրերում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են այդ միկրոօրգանիզմների տարածվածությունը աղուտային էկոհամակարգերում, էկոլոգիական դերակատարությունը և կենսաբանական բազմազանության պահպանման գործում ունեցած նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում են հալոֆիլ բակտերիաների ֆիզիոլոգիական հարմարվողականությունները՝ օսմոտիկ ճնշման կարգավորում, իոնային հավասարակշռության պահպանում և սպորագոյացման մեխանիզմներ, որոնք ապահովում են նրանց գոյատևումը ծայրահեղ միջավայրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև դրանց կենսասինթետիկ հնարավորություններին՝ սպիտակուցների, ֆերմենտների և երկրորդային մետաբոլիտների արտադրություն, որոնք ունեն գիտական և կիրառական հետաքրքրություն կենսատեխնոլոգիայի, դեղագիտության և արդյունաբերական միկրոկենսաբանության ոլորտներում։

История

Աշխատությունը նվիրված է Ռուսաստանում հայերի պատմական ներկայության, համայնքային կյանքի և հասարակական-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հայ-ռուսական պատմական կապերն են, Ռուսաստանի տարբեր շրջաններում հայկական բնակչության ձևավորումն ու տարածումը, ինչպես նաև այն քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել է հայ համայնքների կյանքը։ Աշխատանքը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններ՝ անդրադառնալով Ռուսաստանի տարածքում հայերի վաղ ներկայությանը, միջնադարյան և նոր ժամանակների գաղթերին, կայսերական շրջանի ժողովրդագրական գործընթացներին և հետագա համայնքային զարգացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքների ձևավորման պատճառներին, որոնց թվում կարևոր դեր են ունեցել առևտրական կապերը, տնտեսական հնարավորությունները, քաղաքական իրադարձությունները, պատերազմները, բնակչության տեղաշարժերը և տարածաշրջանային փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում Ռուսաստանի քաղաքներում և այլ բնակավայրերում հայկական համայնքների հասարակական կազմակերպվածությունը։ Ներկայացվում են եկեղեցական, կրթական, բարեգործական և մշակութային հաստատությունների ձևավորման գործընթացները, որոնք նպաստել են համայնքային ինքնության պահպանմանը և սերունդների միջև մշակութային կապի շարունակականությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի հայկական եկեղեցու գործունեությունը, որը տարբեր պատմական փուլերում հանդես է եկել որպես հոգևոր կենտրոն և համայնքային կյանքի կազմակերպման կարևոր հենարան։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանում հայերի տնտեսական գործունեությանը։ Հայ վաճառականները, արհեստավորները, ձեռնարկատերերը և մասնագետները տարբեր ժամանակաշրջաններում մասնակցել են քաղաքային տնտեսական կյանքի զարգացմանը՝ ներգրավվելով առևտրի, արտադրության, ֆինանսների և այլ ոլորտներում։ Նրանց գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայ համայնքների սոցիալ-տնտեսական դերը և ռուսական հասարակության հետ նրանց փոխհարաբերությունների բնույթը։ Կարևոր ուղղություն է նաև կրթության և մշակույթի զարգացումը։ Հայկական դպրոցների, տպագրության, մամուլի, գրականության, արվեստի և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը նպաստել է ազգային ինքնության պահպանմանը՝ միաժամանակ ստեղծելով ռուսական մշակութային միջավայրի հետ փոխազդեցության պայմաններ։ Աշխատանքը կարող է դիտարկել նաև երկլեզվության, մշակութային փոխներթափանցման և ինքնության պահպանման խնդիրները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են Ռուսաստանի հայերը համադրել իրենց ազգային ավանդույթները բնակության երկրի հասարակական և մշակութային իրականության հետ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել 19-րդ և 20-րդ դարերի քաղաքական իրադարձություններին, որոնք զգալի ազդեցություն են ունեցել հայկական համայնքների թվաքանակի և տեղաբաշխման վրա։ Տարբեր ժամանակներում Ռուսաստանի տարածքում հայերի թվի աճը կապված է եղել ինչպես բնական ժողովրդագրական գործընթացների, այնպես էլ պատմական իրադարձությունների հետևանքով նոր բնակչության ներհոսքի հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայերի հասարակական և քաղաքական մասնակցությանը՝ նրանց ներգրավվածությանը քաղաքային կառավարման, հասարակական շարժումների, գիտության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից կարևոր է նաև փոխադարձ ազդեցության խնդիրը։ Հայ համայնքները ոչ միայն պահպանել են սեփական մշակութային առանձնահատկությունները, այլև ակտիվորեն մասնակցել են Ռուսաստանի հասարակական ու մշակութային կյանքին՝ իրենց ներդրումն ունենալով գիտության, գրականության, արվեստի, կրթության և տնտեսական զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել նաև հայկական ինքնության պահպանման ժամանակակից խնդիրները՝ կապված լեզվի, կրոնական կյանքի, ազգային մշակույթի, համայնքային կազմակերպությունների և սերունդների միջև մշակութային ժառանգության փոխանցման հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ռուսաստանում հայերի բազմադարյա ներկայությունը՝ համադրելով պատմական, ժողովրդագրական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային դիտարկումները։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայկական համայնքների ձևավորման ու զարգացման հիմնական փուլերը, նրանց հասարակական դերակատարությունը, ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները և ռուսական միջավայրի հետ փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Թեման արժեքավոր է հայ-ռուսական պատմական կապերի, հայկական սփյուռքի ձևավորման, Ռուսաստանի բազմազգ հասարակության և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է ժողովրդական տնտեսության պլանավորման և տնտեսական զարգացման կանխատեսման հիմնահարցերին առնչվող գիտական, ուսումնամեթոդական և մասնագիտական գրականության ներկայացմանը։ Հանձնարարական ցանկում կարող են ընդգրկված լինել տնտեսության կառավարման, պետական պլանավորման, արտադրական ռեսուրսների բաշխման, տնտեսական ցուցանիշների վերլուծության և երկարաժամկետ զարգացման հեռանկարների գնահատման վերաբերյալ աշխատություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական տնտեսության ճյուղային և տարածքային կառուցվածքի պլանավորման, արտադրության արդյունավետության բարձրացման, նյութական ու աշխատանքային ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և տնտեսական համամասնությունների պահպանման խնդիրներին։ Ներկայացվող գրականությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու տնտեսական պլանավորման տեսական սկզբունքներին, մեթոդաբանական մոտեցումներին և գործնական կիրառության առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են սոցիալ-տնտեսական կանխատեսման մեթոդները, վիճակագրական տվյալների օգտագործումը, տնտեսական զարգացման միտումների գնահատումը և պլանային ցուցանիշների գիտական հիմնավորման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում կարճաժամկետ, միջնաժամկետ և երկարաժամկետ պլանավորման առանձնահատկություններին, տնտեսական ծրագրերի մշակման սկզբունքներին, ինչպես նաև արտադրության և սպառման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Մատենագիտական ցանկը կարող է արտացոլել խորհրդային տնտեսական համակարգին բնորոշ կենտրոնացված պլանավորման մոտեցումները, ժողովրդական տնտեսության կառավարման կազմակերպական կառուցվածքը և տնտեսական քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը մասնագիտական գրականության համակարգված ներկայացումն է, որը նպաստում է թեմայի վերաբերյալ անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, ընտրությանը և ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և ուսումնաօժանդակ միջոց տնտեսագիտական հետազոտությունների, ուսումնական աշխատանքների և մասնագիտական ինքնակրթության կազմակերպման համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պլանավորման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և մատենագիտական տեղեկատվությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ քվանտային սահմանափակման պայմաններում ձևավորվող ֆիզիկական երևույթների և օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության առանցքում այն կառուցվածքներն են, որոնցում լիցքակիրների շարժումը տարածական մեկ կամ մի քանի ուղղություններով սահմանափակված է նանոմետրային մասշտաբներում, ինչի հետևանքով դրանց էներգետիկ սպեկտրը և օպտիկական արձագանքը զգալիորեն տարբերվում են ծավալային կիսահաղորդիչների համապատասխան հատկություններից։ Քննվում են քվանտային հորերի, քվանտային լարերի, քվանտային կետերի և հարակից հետերոկառուցվածքների տեսական նկարագրության ընդհանուր սկզբունքները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով էլեկտրոնների ու խոռոչների էներգետիկ վիճակներին, ալիքային ֆունկցիաներին և էներգետիկ մակարդակների ձևավորմանը։ Քվանտային սահմանափակման ազդեցությունը դիտարկվում է որպես համակարգի չափերից, երկրաչափությունից, նյութական պարամետրերից և սահմանային պայմաններից կախված երևույթ, որը կարող է էապես փոփոխել լիցքակիրների վարքագիծը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էլեկտրոնային սպեկտրի և օպտիկական անցումների միջև կապի ուսումնասիրությանը, քանի որ էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքն անմիջականորեն պայմանավորում է լույսի կլանման, ճառագայթման և այլ օպտիկական գործընթացների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև էլեկտրոն-խոռոչ փոխազդեցությունները, էքսիտոնային վիճակները և դրանց ազդեցությունը կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների օպտիկական սպեկտրների վրա։ Տեսական վերլուծության շրջանակում կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և կիսահաղորդիչների տեսության մոդելներ՝ համակարգի հիմնական էներգետիկ ու օպտիկական բնութագրերի հաշվարկման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտերի, կառուցվածքային անհամասեռությունների և միջերեսների հնարավոր ազդեցություններին, որոնք կարող են փոխել էներգետիկ մակարդակների դիրքը, վիճակների խտությունը և օպտիկական անցումների բնութագրերը։ Ցածրաչափության պայմաններում քվանտային երևույթների ուժեղացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նյութի հատկությունների և կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերի միջև նուրբ փոխկապակցվածությունները։ Նման տեսական հետազոտությունները կարևոր են ոչ միայն հիմնարար ֆիզիկայի տեսանկյունից, այլև ժամանակակից նանոէլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի զարգացման համար, քանի որ ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերը կարող են հիմք հանդիսանալ տարբեր լուսարձակող, լուսազգայուն և քվանտային էլեկտրոնային սարքերի ֆիզիկական սկզբունքների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը նպաստում է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում քվանտային երևույթների վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը և դրանց էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների փոխկապակցվածության համակարգային ըմբռնմանը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրող Ակսել Բակունցի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա տեղը XX դարի հայ գրականության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է Բակունցի կենսագրական ուղին՝ սոցիալական միջավայրը, կրթական ձևավորումը և հասարակական-քաղաքական իրականության ազդեցությունը նրա աշխարհայացքի վրա։ Գրքում դիտարկվում են գրողի ստեղծագործության հիմնական թեմաները՝ գյուղական կյանքի պատկերումը, մարդու և բնության հարաբերությունները, սոցիալական անարդարության և հոգևոր արժեքների հակադրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Բակունցի գեղարվեստական լեզվին, նարատիվ կառուցվածքին և իմպրեսիոնիստական-ռեալիստական արտահայտչամիջոցների կիրառմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև նրա ստեղծագործությունների գաղափարական շերտերը և դրանց ընկալումը տարբեր ժամանակաշրջաններում գրական քննադատության կողմից։ Աշխատությունը ներկայացնում է Բակունցի ստեղծագործական ժառանգության ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա և նրա տեղը ազգային գրական ինքնության ձևավորման մեջ։ Այն օգտակար է գրականագետների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Ստոմատոլոգիական, էնդոդոնտիկ և բժշկական մանրէաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արմատախողովակների ժամանակավոր լցավորման համար նախատեսված նյութերի ընտրության գիտական հիմնավորմանը՝ սնկային բաղադրիչի առկայությամբ ուղեկցվող էնդոդոնտիկ ախտաբանական գործընթացների պայմաններում։ Քննության են առնվում ատամի արմատախողովակային համակարգի անատոմիական առանձնահատկությունները, էնդոդոնտիկ վարակների առաջացման մեխանիզմները և մանրէային ու սնկային գործոնների հնարավոր մասնակցությունը բորբոքային գործընթացների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արմատախողովակներում սնկային միկրոօրգանիզմների առկայության ախտորոշմանը, դրանց կենսաբանական հատկություններին և էնդոդոնտիկ բուժման արդյունավետության վրա ունեցած հնարավոր ազդեցություններին։ Վերլուծվում են ժամանակավոր լցավորման նյութերի ֆիզիկաքիմիական, կենսաբանական և հակամանրէային բնութագրերը, հյուսվածքների հետ համատեղելիությունը և արմատախողովակային միջավայրում դրանց գործառնական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են տարբեր նյութերի ընտրության չափանիշները, դրանց հակասնկային ակտիվության գնահատման մոտեցումները, ժամանակավոր հերմետիկության ապահովման և հետագա բուժման արդյունքների վրա ազդեցության հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել լաբորատոր մանրէաբանական հետազոտությունների, նյութերի համեմատական գնահատման, կլինիկական դիտարկումների և բուժման արդյունավետության վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում էնդոդոնտիկ բուժման որակի բարձրացմանը, կրկնվող վարակների կանխարգելմանը, ատամի հյուսվածքների պահպանմանը և ժամանակավոր լցավորման նյութերի կիրառման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թերապևտիկ ստոմատոլոգիայի, էնդոդոնտիայի, բժշկական մանրէաբանության, ստոմատոլոգիական նյութագիտության և արմատախողովակային վարակների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։