Обоснование интенсивности роста челюстей при лечении каркасно-дуговыми ортодонтическими аппаратами

Психология

Թմրամոլություն և կախվածությունը (տոքսիկամանիա) այն վիճակներն են, երբ մարդը զարգացնում է ուժեղ ֆիզիկական կամ հոգեբանական պահանջ որոշակի նյութերի նկատմամբ, որոնք ազդում են կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա և փոխում են մարդու վարքագիծը, զգացողությունները և գիտակցությունը։ Տոքսիկամանիան ավելի լայն հասկացություն է և ներառում է ցանկացած վնասակար նյութերից կախվածություն, ներառյալ թմրամիջոցները, ալկոհոլը, որոշ դեղամիջոցներ կամ այլ հոգեակտիվ նյութեր։ Թմրամոլությունը դրա հատուկ ձևն է, որը կապված է հենց թմրանյութերի պարբերական օգտագործման և դրանց նկատմամբ կայուն կախվածության ձևավորման հետ։ Այս երևույթների էությունը կայանում է նրանում, որ ժամանակի ընթացքում օրգանիզմը սովորում է տվյալ նյութին, և առանց դրա առաջանում են ֆիզիկական և հոգեբանական ծանր ախտանիշներ՝ աբստինենցիայի վիճակ։ Կախվածությունը զարգանում է աստիճանաբար՝ սկսվելով փորձարկումից և անցնելով կանոնավոր օգտագործման փուլ, մինչև մարդու վերահսկողության կորուստը սեփական վարքագծի նկատմամբ։ Այս վիճակները վնասում են մարդու առողջությանը՝ առաջացնելով նյարդային համակարգի խանգարումներ, սրտանոթային խնդիրներ, հոգեկան հիվանդություններ և սոցիալական կյանքի քայքայում։ Թմրամոլությունն ու կախվածությունը նաև լուրջ սոցիալական խնդիր են, քանի որ ազդում են ընտանիքների, աշխատանքի և հասարակության կայունության վրա։ Կանխարգելման համար կարևոր է կրթությունը, առողջ ապրելակերպի խթանումը, հոգեբանական աջակցությունը և ժամանակին միջամտությունը։ Բուժումը սովորաբար երկարատև է և պահանջում է բժշկական, հոգեբանական և սոցիալական համալիր մոտեցում։

Математика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է գործող ուժի ազդեցության տակ մեխանիկական համակարգերի կայունության խնդիրներին՝ հատկապես այն կրիտիկական դեպքերին, որոնցում համակարգի կայունության սովորական պայմանները պահանջում են առավել խորացված վերլուծություն։ Աշխատության կենտրոնում արտաքին ուժերի ազդեցությամբ կառուցվածքների հավասարակշռության վիճակի պահպանման, կայունության կորստի և կրիտիկական վիճակների որոշման խնդիրներն են։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են կայունության տեսության հիմնական սկզբունքները, հավասարակշռության հնարավոր վիճակները և այն պայմանները, որոնց դեպքում փոքր խախտումները կարող են առաջացնել համակարգի էական շեղում սկզբնական վիճակից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրիտիկական դեպքերին, երբ որոշիչ պարամետրերի համընկնման կամ հատուկ հարաբերակցության հետևանքով ստանդարտ մեթոդներով կայունության գնահատումը կարող է լինել ոչ բավարար։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են տարբեր մեխանիկական մոդելներ և հաշվարկային խնդիրներ, որոնց միջոցով բացահայտվում են գործող ուժի մեծության, ուղղության, կիրառման պայմանների և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունները կայունության վրա։ Կարևորվում է նաև կրիտիկական ուժերի որոշման և կայունության կորստի պահի կանխատեսման խնդիրը, քանի որ այդ ցուցանիշները կարևոր են ինժեներական կառուցվածքների նախագծման և շահագործման անվտանգության ապահովման համար։ Աշխատության տեսական վերլուծությունը հիմնվում է մեխանիկայի և մաթեմատիկական մեթոդների վրա՝ հնարավորություն տալով ձևակերպել և ուսումնասիրել բարդ կայունության խնդիրներ, համեմատել տարբեր մոտեցումներ և բացահայտել դրանց կիրառելիության սահմանները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտակար լինել սյուների, ձողային համակարգերի, թիթեղների և այլ բեռնավորված կառուցվածքների կայունության հաշվարկների կատարելագործման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական մեխանիկայի մասնագետներին, կառուցվածքների հաշվարկով զբաղվող ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, շինարարական մեխանիկայի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դեկորատիվ-կիրառական արվեստի դերին մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստական դաստիարակության ֆակուլտետի ուսանողների գեղագիտական և բարոյական դաստիարակության համակարգում։ Հետազոտության կենտրոնում արվեստի կրթության և անձի համակողմանի զարգացման փոխկապակցվածությունն է, մասնավորապես այն հնարավորությունները, որոնք ընձեռում է դեկորատիվ-կիրառական արվեստը ապագա մանկավարժների գեղարվեստական ճաշակի, ստեղծագործական մտածողության, արժեքային համակարգի և բարոյական որակների ձևավորման համար։ Աշխատության մեջ դեկորատիվ-կիրառական արվեստը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական գործունեության բնագավառ, այլև որպես կրթական և դաստիարակչական արդյունավետ միջոց, որի միջոցով ուսանողները ծանոթանում են ազգային և համամարդկային մշակութային արժեքներին, ավանդույթներին, խորհրդանշական ձևերին և ժողովրդական ստեղծագործության ժառանգությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործական աշխատանքի ընթացքում ձևավորվող գեղագիտական ընկալմանը, գեղեցիկը տարբերակելու և գնահատելու կարողությանը, ձևի, գույնի, նյութի և զարդանախշի ներդաշնակության ընկալմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև բարոյական դաստիարակության խնդիրը։ Արվեստի ստեղծագործական գործունեությունը դիտարկվում է որպես աշխատասիրության, պատասխանատվության, համբերատարության, կարգապահության, համագործակցության և սեփական աշխատանքի արդյունքի նկատմամբ հարգանքի ձևավորման միջոց։ Ազգային դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ուսումնասիրությունն ու գործնական յուրացումը հնարավորություն են տալիս ուսանողներին խորությամբ ընկալելու ազգային մշակութային ժառանգությունը և ձևավորելու դրա պահպանման ու փոխանցման պատասխանատվության գիտակցություն։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ուսումնական գործընթացում դեկորատիվ-կիրառական արվեստի տարբեր տեսակների և տեխնիկաների կիրառման մանկավարժական հնարավորությունները, դրանց միջոցով ուսանողների ստեղծագործական ինքնուրույնության խթանումը և գեղարվեստական կարողությունների զարգացումը։ Կարևորվում է նաև ապագա ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածությունը, քանի որ սեփական գեղարվեստական փորձը հետագայում կարող է օգնել նրանց արդյունավետ կազմակերպելու երեխաների գեղագիտական և բարոյական դաստիարակությունը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել արվեստի մանկավարժության մասնագետների, գեղարվեստական կրթության դասախոսների, ուսուցիչների, արվեստագետների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների և մանկավարժական բուհերի ուսանողների համար։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունն այն է, որ դեկորատիվ-կիրառական արվեստը ներկայացվում է որպես ուսանողի ստեղծագործական կարողությունների զարգացման, ազգային մշակութային ինքնագիտակցության ձևավորման և գեղագիտական ու բարոյական արժեքների ամրապնդման արդյունավետ մանկավարժական միջոց։

Литература

Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Ն. Ա. Օստրովսկու ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և նրա գրականության օրինակով սոցիալիստական ռեալիզմի տեսական ու գեղագիտական մի շարք հարցերի քննությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղինակի ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններն են, հերոսների կերպարավորման սկզբունքները, հասարակական միջավայրի ներկայացումը և անհատի ձևավորման գործընթացի արտացոլումը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է Օստրովսկու գրականությունը ոչ միայն որպես առանձին ստեղծագործությունների ամբողջություն, այլև որպես որոշակի պատմական և հասարակական իրականության գեղարվեստական արտացոլում, որի միջոցով կարելի է ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի գրական մտածողության հիմնական միտումները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում սոցիալիստական ռեալիզմի այն սկզբունքներին, որոնք արտահայտվում են հեղինակի ստեղծագործություններում՝ հասարակական կյանքի պատկերումը, հերոսի գաղափարական զարգացումը, անհատի և կոլեկտիվի փոխհարաբերությունը, աշխատանքի ու պայքարի թեմաները և նոր հասարակական արժեքների ձևավորման գործընթացը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև կերպարների վերլուծությունը, հատկապես այն հերոսների, որոնց կյանքի փորձությունը, ներքին փոփոխությունները և նպատակներին հասնելու ձգտումը ներկայացվում են որպես անձի ձևավորման ու հասարակական գիտակցության զարգացման գործընթաց։ Հեղինակի ստեղծագործական մեթոդի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև գրական կերպարի և իրականության փոխհարաբերությանը, բնավորության ձևավորման սոցիալական պայմաններին և գրական ստեղծագործության գաղափարական ուղղվածությանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սոցիալիստական ռեալիզմի տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քանի որ Օստրովսկու ստեղծագործությունը դիտարկվում է ոչ միայն պատմական գրական գործընթացի համատեքստում, այլև տեսական ընդհանրացումների աղբյուրի տեսանկյունից։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հեղինակի գեղարվեստական լեզվի, պատումի կառուցվածքի, հերոսների հոգեբանական պատկերման և կյանքի իրադարձությունների գեղարվեստական վերարտադրության առանձնահատկությունները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են գրական ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունն ու գեղարվեստական ձևը փոխկապակցվում և ինչպես են դրանք ծառայում հեղինակի կողմից առաջադրվող հասարակական ու բարոյական հարցերի արտահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կոնկրետ գրողի ստեղծագործության վերլուծությունը և գրականության տեսական խնդիրների ուսումնասիրությունը՝ ներկայացնելով Օստրովսկու ստեղծագործական ժառանգությունը որպես սոցիալիստական ռեալիզմի ձևավորման ու գործնական դրսևորման կարևոր օրինակ և անդրադառնալով այդ գրական ուղղության գաղափարական, գեղագիտական ու կերպարային առանձնահատկություններին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է թարգմանության գործընթացում համընդհանուրի, ազգայինի և անհատականի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ ռոմանական լեզուների փաստական նյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ թարգմանությունը պարզապես մի լեզվից մյուսը բառերի և նախադասությունների մեխանիկական փոխադրություն չէ, այլ լեզվական, մշակութային և անհատական իմաստների բարդ փոխակերպման գործընթաց։ Յուրաքանչյուր լեզու արտացոլում է տվյալ ժողովրդի պատմական փորձը, մշակույթը, մտածողության առանձնահատկությունները և աշխարհընկալումը, մինչդեռ կոնկրետ ստեղծագործության մեջ այդ ընդհանուր ազգային համակարգը արտահայտվում է հեղինակի անհատական լեզվական ոճի միջոցով։ Այս երեք մակարդակների՝ համընդհանուրի, ազգայինի և անհատականի, միաժամանակյա պահպանությունն ու վերարտադրությունը թարգմանչի համար առաջացնում են ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական խնդիրներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն լեզվական և ոճական միջոցները, որոնց միջոցով համընդհանուր մարդկային հասկացությունները ստանում են ազգային-մշակութային և հեղինակային առանձնահատուկ արտահայտություն։ Համընդհանուրի մակարդակում դիտարկվում են այն իմաստային ու գաղափարական տարրերը, որոնք հասկանալի և նշանակալի են տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների համար։ Ազգային բաղադրիչը վերաբերում է տվյալ լեզվամշակութային միջավայրին բնորոշ իրողություններին, պատկերներին, դարձվածքներին, ավանդույթներին, վարքային նորմերին և աշխարհընկալման առանձնահատկություններին։ Իսկ անհատական մակարդակը կապված է կոնկրետ հեղինակի կամ խոսողի լեզվական ոճի, բառապաշարի, պատկերավորման եղանակների, շարահյուսական կառուցվածքների և արտահայտչական նախասիրությունների հետ։ Ռոմանական լեզուների՝ ֆրանսերենի, իսպաներենի, իտալերենի, պորտուգալերենի և այլ լեզուների փաստական նյութի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր լեզվական համակարգերի և մշակութային միջավայրերի փոխհարաբերությունները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել բնագրային և թարգմանված տեքստեր՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի փոխակերպումների են ենթարկվում ազգային և հեղինակային առանձնահատկությունները թարգմանության ժամանակ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել առանցքային բառերի, դարձվածաբանական միավորների, փոխաբերությունների, մշակութային իրույթների, խոսքային ոճերի և շարահյուսական կառուցվածքների թարգմանությանը։ Այսպիսի նյութը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն դեպքերը, երբ բառացի թարգմանությունը կարող է պահպանել լեզվական ձևը, սակայն կորցնել ազգային կամ անհատական իմաստային երանգը։ Միաժամանակ չափազանց ազատ թարգմանությունը կարող է հանգեցնել բնագրի ազգային և հեղինակային յուրահատկությունների աղավաղման։ Այդ պատճառով աշխատության կարևոր խնդիրներից է այնպիսի թարգմանական լուծումների որոնումը, որոնք միաժամանակ ապահովում են բովանդակային համարժեքությունը, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունների փոխանցումը և հեղինակի անհատական ոճի հնարավորինս ամբողջական պահպանումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև թարգմանչի ստեղծագործական դերին։ Թարգմանիչը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես երկու լեզվամշակութային համակարգերի միջնորդ և ստիպված է որոշումներ կայացնել այն դեպքերում, երբ բնագրի որևէ տարր չունի ուղղակի համարժեք թիրախային լեզվում։ Այդ իրավիճակներում կիրառվող նկարագրական, փոխարինող, բացատրական, հարմարեցնող կամ այլ թարգմանական ռազմավարությունները կարող են էապես ազդել վերջնական տեքստի բնույթի վրա։ Ուստի թարգմանչի անհատական ընտրությունը նույնպես դառնում է հետազոտության կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության տեսական նշանակությունը կապված է թարգմանության համարժեքության և համարժեք վերարտադրության խնդրի ավելի խորքային ըմբռնման հետ, քանի որ այն դիտարկում է թարգմանական գործընթացը ոչ միայն լեզվական մակարդակում, այլև մշակութային և հեղինակային հարաբերությունների համատեքստում։ Գործնական առումով ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գեղարվեստական և մասնագիտական թարգմանության, թարգմանիչների պատրաստման, միջմշակութային հաղորդակցության և համեմատական լեզվաբանության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել թարգմանագետներին, լեզվաբաններին, ռոմանական լեզուների մասնագետներին, գրականագետներին, թարգմանիչներին, դասախոսներին և թարգմանության տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հաջողված թարգմանությունը պահանջում է համընդհանուր իմաստների, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունների և անհատական հեղինակային արտահայտության հավասարակշռված վերարտադրում՝ թարգմանչին ներկայացնելով ոչ միայն լեզվական, այլև մշակութաբանական ու ստեղծագործական բարդ խնդիրներ։

Право

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության առանցքային հարցերից մեկի՝ պետության կողմից սահմանված կամ ճանաչված իրավական նորմերի օբյեկտիվ բնույթի, դրանց գոյության հիմքերի և հասարակական հարաբերությունների հետ փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում իրավական նորմի, իրավական համակարգի, պետական կամքի և հասարակական իրականության հարաբերակցության վերաբերյալ տարբեր տեսական մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե որքանով կարող է գործող իրավունքը դիտարկվել որպես անհատական կամ խմբային կամքից անկախ կարգավորող համակարգ, և ինչպիսի սոցիալական, քաղաքական, տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ գործոններ են ազդում դրա ձևավորման և զարգացման վրա։ Վերլուծվում են իրավական նորմերի պարտադիր ուժի, իրավաչափության, որոշակիության և կայունության հիմքերը, ինչպես նաև իրավունքի ու բարոյականության, արդարության և հասարակական արժեքների փոխհարաբերությունները։ Քննության են առնվում իրավաստեղծ գործունեության ընթացքում առաջացող տեսական խնդիրները, երբ անհրաժեշտ է հասարակական հարաբերությունների բազմազանությունը վերածել ընդհանուր և պարտադիր վարքագծի կանոնների։ Կարևորվում է նաև իրավակիրառ գործունեությունը, քանի որ իրավական նորմերի բովանդակությունը գործնական նշանակություն է ստանում դրանց մեկնաբանման և կոնկրետ հարաբերությունների նկատմամբ կիրառման ընթացքում։ Ուսումնասիրվում է իրավական մեկնաբանության ազդեցությունը իրավունքի օբյեկտիվության ընկալման վրա և այն հարցը, թե ինչպես կարելի է սահմանափակել սուբյեկտիվ գնահատականների ազդեցությունը իրավական որոշումների կայացման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում իրավական պոզիտիվիզմի, բնական իրավունքի և իրավափիլիսոփայական այլ ուղղությունների մոտեցումներին՝ բացահայտելով իրավունքի էության և պարտադիր ուժի վերաբերյալ դրանց հիմնական տարբերությունները։ Վերլուծվում է նաև պետության և իրավունքի փոխհարաբերությունը, իրավական համակարգի ինքնուրույնության աստիճանը և հասարակական փոփոխություններին իրավունքի արձագանքելու առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է իրավական իրականության, իրավական նորմերի գործողության և դրանց օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ բաղադրիչների հարաբերակցության առավել խորքային ըմբռնմանը՝ կարևոր նշանակություն ունենալով իրավունքի ընդհանուր տեսության, իրավափիլիսոփայության և իրավական մեթոդաբանության զարգացման համար։