Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловТехнология
Դժվարահալ մետաղներով կարծր համաձուլվածքների ջերմադիֆուզիոն մետաղապատմամբ մաշակայուն շերտերի ստացման և կառուցվածքի ու հատկությունների ձևավորման տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքները
Աշխատությունը նվիրված է դժվարահալ մետաղների կիրառմամբ կարծր համաձուլվածքների մակերևույթներին մաշակայուն շերտերի ձևավորման տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ջերմադիֆուզիոն մետաղապատման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունները, մետաղների փոխազդեցության մեխանիզմները, դիֆուզիոն երևույթների առանձնահատկությունները և պաշտպանիչ շերտերի կառուցվածքի ձևավորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր ջերմաստիճաններում ընթացող գործընթացների ազդեցությանը համաձուլվածքների մակերևութային հատկությունների, կարծրության, մաշակայունության և մեխանիկական ամրության վրա։ Քննարկվում են տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության, մետաղապատման ջերմաստիճանի և տևողության կարգավորման, ինչպես նաև ստացվող շերտերի հաստության, միատարրության և ֆազային կազմի վերահսկման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում դժվարահալ մետաղների հիմքով ձևավորվող միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, դրանց ջերմային կայունությանը և արտաքին մեխանիկական ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև մաշակայուն ծածկույթների ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման, նյութերի շահագործման երկարակեցության բարձրացման և արտադրական պայմաններում դրանց կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, մետալուրգիայի, մեքենաշինության, մակերևութային մշակման տեխնոլոգիաների և կարծր համաձուլվածքների հետազոտման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների ու ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-10-11
Экономика
Ծառայությունների համաշխարհային շուկայում ՀՀ մասնակցության ընդլայնման ուղիները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ ծառայությունների համաշխարհային շուկայում ներգրավվածության ընդլայնման հնարավորությունների և այդ գործընթացի տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի ծառայությունների արտահանման ներուժն է, դրա մրցունակության բարձրացման անհրաժեշտությունը և միջազգային շուկաներում հայկական ծառայությունների դիրքերի ամրապնդման ուղիների բացահայտումը։ Աշխատության մեջ ծառայությունների միջազգային առևտուրը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության զարգացման, արտահանման կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման, զբաղվածության ընդլայնման և արտաքին եկամուտների ավելացման կարևոր ուղղություն։ Ուսումնասիրվում են ծառայությունների համաշխարհային շուկայի զարգացման հիմնական միտումները, միջազգային մրցակցության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք որոշում են երկրների՝ համաշխարհային ծառայությունների շուկայում հաջողությամբ հանդես գալու կարողությունը։ Հայաստանի համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների, տրանսպորտի, ֆինանսական, ապահովագրական, բիզնես և այլ ծառայությունների արտահանման հնարավորություններին։ Առկա տվյալները ցույց են տալիս, որ վերջին տարիներին Հայաստանի ծառայությունների արտահանման կառուցվածքում հատկապես նկատելի է ՏՀՏ ծառայությունների աճը, իսկ զբոսաշրջությունը շարունակում է մնալ կարևոր բաղադրիչ։
Обновлено. 2026-09-20
Информатика
Разработка управления отказоустойчивых L1-адаптивных систем многороторных беспилотных летательных аппаратов
Աշխատությունը նվիրված է բազմառոտոր անօդաչու թռչող սարքերի համար խափանումների նկատմամբ կայուն L1-ադապտիվ կառավարման համակարգերի մշակման տեսական և մոդելային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում դինամիկ համակարգի կայունության և կառավարման որակի պահպանումն է այն պայմաններում, երբ համակարգի պարամետրերը կարող են փոփոխվել, մոդելում առկա են անորոշություններ կամ առանձին բաղադրիչների աշխատանքային բնութագրերը շեղվում են նախատեսված վիճակից։ L1-ադապտիվ կառավարումը դիտարկվում է որպես ժամանակակից հարմարվողական կառավարման մոտեցում, որի նպատակներից է համակարգի արձագանքի կանխատեսելիության պահպանումը փոփոխվող պայմաններում՝ կառավարման և ադապտացման գործընթացների համապատասխան կազմակերպման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բազմառոտոր համակարգի մաթեմատիկական մոդելի կառուցման սկզբունքները, շարժման հիմնական դինամիկական փոխկապակցվածությունները, մոդելային անորոշությունների ներկայացումը և դրանց ազդեցությունը կառավարման ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել խափանումների հայտնաբերման և դրանց ազդեցության փոխհատուցման ընդհանուր մեթոդաբանական խնդիրներին՝ գնահատելով, թե կառավարման համակարգը որքանով է կարողանում պահպանել կայունությունն ու պահանջվող դինամիկական հատկությունները ոչ անվանական պայմաններում։ Կարևոր ուղղություն է ադապտիվ մեխանիզմի և հիմնական կառավարման օղակի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև համակարգի կայունության տեսական հիմնավորումը։ Համակարգչային մոդելավորումը կարող է օգտագործվել տարբեր տեսակի անորոշությունների և խափանումների պայմաններում կառավարման մոտեցումների համեմատական գնահատման համար՝ առանց իրական սարքերի գործնական կիրառման մանրամասների։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև դասական և ադապտիվ կառավարման մեթոդների համեմատություն՝ արձագանքի կայունության, հետագծման ճշգրտության և արտաքին խանգարումների նկատմամբ դիմակայունության տեսանկյունից։ Առանձին նշանակություն ունի կառավարման ալգորիթմների հաշվարկային արդյունավետության ուսումնասիրությունը, քանի որ իրական ժամանակում աշխատող համակարգերում որոշումների ընդունման արագությունը և կանխատեսելիությունը կարևոր ինժեներական չափանիշներ են։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ավտոմատ կառավարման տեսության, ադապտիվ համակարգերի, հուսալիության և դինամիկական համակարգերի մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել բազմառոտոր համակարգերի կայուն և խափանումադիմացկուն կառավարման գիտական հիմքերը։
Обновлено. 2026-09-28
История
Армянская житийная литература XI-XУ вв.
Աշխատությունը նվիրված է XI–XV դարերի հայկական վարքագրական գրականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայ գրականության այս կարևոր ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների հիմնական կողմերը։ Հետազոտության կենտրոնում սրբերի և հոգևոր գործիչների կյանքին ու գործունեությանը նվիրված ստեղծագործություններն են, որոնք միաժամանակ արժեքավոր աղբյուրներ են ոչ միայն գրականության, այլև միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր, հասարակական, քաղաքական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված վարքերը, դրանց կառուցվածքային և բովանդակային առանձնահատկությունները, հեղինակային մոտեցումները, սրբապատկերային կերպարների ձևավորումը և այն գաղափարական արժեքները, որոնք արտացոլվել են այդ երկերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբի կերպարի կառուցմանը՝ որպես քրիստոնեական հավատքի, բարոյականության, նահատակության, հոգևոր տոկունության և անձնազոհության օրինակ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են վարքագրական երկերում միահյուսվում պատմական իրադարձությունները, կրոնական աշխարհայացքը, ժողովրդական պատկերացումները և գրական գեղարվեստական հնարները։ Ներկայացվում են նաև այն պատմական ու մշակութային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել է հայկական վարքագրությունը XI–XV դարերում։ Այդ ժամանակաշրջանը կարևոր է հայ մշակույթի համար, քանի որ ներառում է քաղաքական և հասարակական բարդ փոփոխություններ, հայկական տարբեր կենտրոնների մշակութային ակտիվություն և հոգևոր կյանքի շարունակական զարգացում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են վարքագրական ստեղծագործությունների միջոցով պահպանվել պատմական հիշողությունը, ազգային-կրոնական ինքնագիտակցությունը և միջնադարյան հասարակության բարոյական պատկերացումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում ժանրի գրական բնույթին՝ կերպարների ստեղծմանը, պատմողական կառուցվածքին, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, հրաշապատում տարրերի կիրառմանը և պատմական ու ավանդական նյութի փոխհարաբերությանը։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի նաև այն պատճառով, որ նման երկերում հաճախ պահպանվել են տեղեկություններ Հայաստանի բնակավայրերի, եկեղեցական կենտրոնների, հոգևորականների, քաղաքական իրադարձությունների և ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ միջնադարյան գրականությամբ, եկեղեցական պատմությամբ, հայագիտությամբ և միջնադարյան մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-10
География
Разработка методов определения некоторых химических веществ в воздухе их применение гигиенического нормирования
Այս աշխատանքը նվիրված է օդում առկա որոշ քիմիական նյութերի հայտնաբերման և քանակական որոշման մեթոդների մշակմանը, ինչպես նաև դրանց կիրառությանը հիգիենիկ նորմավորման գործընթացում։ Նյութում դիտարկվում են տարբեր անալիտիկ մոտեցումներ, այդ թվում՝ գազային քրոմատոգրաֆիա, սպեկտրոֆոտոմետրիա և քիմիական սենսորների կիրառություն, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձր ճշգրտությամբ հայտնաբերել նույնիսկ ցածր կոնցենտրացիաների մակարդակում գտնվող վնասակար միացություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական արտանետումների, աշխատանքային միջավայրերի և քաղաքային օդի աղտոտվածության գնահատման խնդիրներին, որտեղ նման մեթոդների կիրառումը կարևոր է մարդու առողջության պաշտպանության համար։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է ստացված տվյալների հիման վրա հիգիենիկ նորմերի մշակման և վերանայման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով թունաբանական ազդեցությունները, երկարաժամկետ ազդեցության ռիսկերը և թույլատրելի սահմանային կոնցենտրացիաների գիտական հիմնավորումը։ Աշխատանքը ցույց է տալիս, որ օդի որակի վերահսկման արդյունավետ համակարգերի ստեղծումը պահանջում է ինչպես բարձր ճշգրտության լաբորատոր մեթոդներ, այնպես էլ ստանդարտացված նորմատիվային մոտեցումներ, որոնք միասին ապահովում են հանրային առողջության պաշտպանությունը։
Обновлено. 2026-09-22
Другие предметы
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1987, թիվ 5)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Обновлено. 2026-08-21