Պետական սեփականության կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

География

Աշխատությունը նախատեսված է երկրաբանության վերաբերյալ հիմնական գիտելիքների համառոտ և մատչելի ներկայացման համար։ Երկրաբանությունը՝ որպես բնական գիտություն, ուսումնասիրում է Երկրի կառուցվածքը, կազմությունը, ծագումն ու զարգացման պատմությունը, ինչպես նաև երկրակեղևում տեղի ունեցող բնական գործընթացները։ Այս բնույթի ուսումնական հրատարակությունները սովորաբար անդրադառնում են ապարների և հանքանյութերի առանձնահատկություններին, երկրաբանական շերտերի ձևավորմանը, Երկրի մակերևույթի փոփոխություններին և բնության մեջ ընթացող երկարատև գործընթացներին։ Համառոտ շարադրանքի ձևաչափը նպատակ ունի համակարգված ներկայացնելու գիտակարգի հիմնարար հասկացությունները՝ ընթերցողին տալով երկրաբանական երևույթների ընդհանուր պատկերացում։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայերեն գիտակրթական գրականության համատեքստում, երբ բնական գիտությունների վերաբերյալ տեղեկությունների տարածումը կարևոր նշանակություն ուներ կրթության և գիտական աշխարհայացքի ձևավորման համար։ Այն արտացոլում է հայերեն գիտական տերմինաբանության զարգացման և բնական գիտությունների ուսուցման նյութերի ստեղծման ընթացքը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում երկրաբանության պատմությամբ, հայերեն գիտական գրականության զարգացմամբ և 19-րդ դարի կրթական մշակույթով զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը գիտաօժանդակ մատենագիտական բնույթի աշխատանք է, որը համակարգում և ներկայացնում է Հայաստանում կոնյակի արտադրության ձևավորման, զարգացման և ուսումնասիրման վերաբերյալ գրականությունն ու տեղեկատվական նյութերը։ Այն նախատեսված է ոլորտի պատմությամբ, արտադրական տնտեսագիտությամբ, սննդարդյունաբերությամբ և համապատասխան գիտական ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և մատենագիտական տեղեկություն փնտրող ընթերցողների համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել արդյունաբերության պատմական զարգացման փուլերին, արտադրական ձեռնարկությունների գործունեությանը, հումքային բազային, խաղողագործության հետ ունեցած կապերին, արտադրանքի որակի ուսումնասիրությանը, տեխնոլոգիական գործընթացների գիտական հետազոտություններին և ոլորտի տնտեսական նշանակությանը վերաբերող հրապարակումներ։ Մատենագիտական ցանկի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս թեմային վերաբերող տարբեր բնույթի աղբյուրները միավորել ընդհանուր տեղեկատվական համակարգում և հեշտացնել անհրաժեշտ գրականության որոնումը։ Առանձին բաժիններում կարող են ներկայացված լինել գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ, արտադրական և տնտեսական բնույթի ուսումնասիրություններ, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման պատմությունը լուսաբանող այլ նյութեր։ Կարևոր նշանակություն ունի հրապարակումների ժամանակագրական և թեմատիկ համակարգումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում գիտական և մասնագիտական գրականության մեջ ինչ ուղղություններով է ուսումնասիրվել տվյալ արդյունաբերական ճյուղը։ Ցանկը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանում սննդարդյունաբերության պատմության, խաղողագործության և վերամշակող արտադրության փոխկապակցվածության, արտադրական ձեռնարկությունների զարգացման և տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Որպես գիտաօժանդակ մատենագիտական գործիք՝ այն ինքնուրույն տեխնոլոգիական ձեռնարկ լինելու փոխարեն առաջին հերթին ուղղորդում է ընթերցողին դեպի համապատասխան մասնագիտական աղբյուրներ և նպաստում թեմայի վերաբերյալ տեղեկատվության ամբողջական որոնմանը։ Այսպիսով, հրատարակությունն արժեքավոր տեղեկատվական հիմք է տվյալ արդյունաբերական ճյուղի պատմական, տնտեսական և գիտատեխնիկական ուսումնասիրությունների համար՝ միաժամանակ արտացոլելով ոլորտի վերաբերյալ մասնագիտական գրականության ձևավորման ու զարգացման ընթացքը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բնական ցեոլիթների տարբեր կատիոններով մոդիֆիկացման արդյունքում դրանց սորբումային հատկությունների փոփոխության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բնական ցեոլիթների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների օգտագործումը՝ դրանց կլանման և իոնափոխանակման հատկությունները նպատակային կերպով բարելավելու համար։ Ուսումնասիրվում է բնական ցեոլիթների բյուրեղային կառուցվածքը, քիմիական կազմը, ծակոտկենությունը, կատիոնափոխանակման ունակությունը և մակերևույթի հատկությունները, որոնք որոշում են տարբեր նյութերի նկատմամբ դրանց սորբցիոն վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր կատիոններով մոդիֆիկացման գործընթացին, որի ընթացքում ցեոլիթի կառուցվածքում առկա փոխանակելի կատիոնները մասնակիորեն կամ ամբողջությամբ փոխարինվում են այլ իոններով։ Նման փոփոխությունը կարող է ազդել նյութի ծակոտիների չափերի, մակերևույթի ակտիվության, իոնափոխանակման կարողության և տարբեր մոլեկուլների կամ իոնների նկատմամբ ընտրողականության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մոդիֆիկացված նմուշների սորբցիոն հատկությունները տարբեր պայմաններում՝ կախված սորբատի բնույթից, լուծույթի կոնցենտրացիայից, ջերմաստիճանից, միջավայրի թթվայնությունից և շփման տևողությունից։ Կարևոր խնդիր է բնական և մոդիֆիկացված ցեոլիթների հատկությունների համեմատական գնահատումը՝ պարզելու համար, թե որ կատիոնային ձևերն են առավել արդյունավետ որոշակի նյութերի կլանման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել ֆիզիկաքիմիական վերլուծության և սորբցիոն գործընթացների ուսումնասիրության մեթոդներ, որոնց միջոցով որոշվում են նյութի կառուցվածքային փոփոխությունները, սորբցիոն տարողությունը և հավասարակշռային բնութագրերը։ Տեսական վերլուծությունը կարող է ներառել սորբցիայի իզոթերմների, կինետիկ օրինաչափությունների և սորբցիոն մեխանիզմների ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու համար գործընթացի բնույթը և դրա վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Հայաստանի բնական ցեոլիթների օգտագործումը գործնական նշանակություն ունի, քանի որ տեղական հանքային հումքի կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ ստանալու համեմատաբար մատչելի և նպատակային հատկություններով սորբենտներ։ Նման նյութերը կարող են կիրառվել ջրի և տարբեր լուծույթների մաքրման, ծանր մետաղների և այլ աղտոտիչների հեռացման, գազերի չորացման ու մաքրման, ինչպես նաև քիմիական և բնապահպանական տեխնոլոգիաների այլ գործընթացներում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է մոդիֆիկացման այնպիսի պայմանների ընտրությունը, որոնք կբարձրացնեն սորբենտի արդյունավետությունը՝ պահպանելով դրա կառուցվածքային կայունությունը և ապահովելով բազմակի կիրառման հնարավորությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տեղական բնական ցեոլիթների արժեքավոր հատկությունների առավել արդյունավետ օգտագործմանը և նոր կամ կատարելագործված սորբցիոն նյութերի ստացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, նյութագետներին, բնապահպանական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, հանքաբաններին, քիմիական տեխնոլոգներին և սորբցիոն գործընթացներով զբաղվող հետազոտողներին։

История

Գրքույկը նվիրված է դոկտոր Սերվիչե էֆենդուն՝ բժշկի և հասարակական կյանքում հիշատակված անձնավորության։ Վերնագրում նրա մասնագիտության և պատվանվան ընդգծումը ցույց է տալիս, որ հրատարակության առանցքում անհատի գործունեության ու հասարակական դիրքի ներկայացումն է։ XIX դարում հայ բժիշկները կարևոր դեր էին կատարում ոչ միայն առողջապահության զարգացման, այլև կրթական, գիտական և համայնքային կյանքում։ Բժշկական մասնագիտությունը պահանջում էր գիտելիքների տարածում, մասնագիտական պատրաստվածություն և հասարակության տարբեր շերտերի հետ մշտական աշխատանք, ինչի շնորհիվ բժիշկները հաճախ ձեռք էին բերում նաև հասարակական հեղինակություն։ Այս համատեքստում գրքույկը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ բժշկության պատմության և հայ մտավորականության գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես կենսագրական բնույթի հրատարակություն, որը կարևորում է առանձին գործչի հիշատակը և նրա մասնագիտական ինքնությունը։ Նմանատիպ նյութերը արժեքավոր են նաև XIX դարի հայ տպագիր մշակույթի, անձնային հիշողության պահպանման և հասարակական ճանաչում ունեցող մարդկանց մասին տեղեկությունների շրջանառության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ բժիշկների պատմությամբ, բժշկական մտքի զարգացմամբ և ժամանակաշրջանի հասարակական գործիչներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն ներկայացնելու համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր ժամանակահատվածներում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ուսումնասիրությունների, ժողովածուների և այլ նյութերի մատենագիտական տվյալներ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևել տվյալ բնագավառներում ի հայտ եկող նոր հրապարակումներին։ Նյութերը վերաբերում են մշակութային և գեղարվեստական կյանքի տարբեր ուղղություններին՝ ներառելով կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային ժառանգությունը և հարակից ոլորտները։ Տեղեկատուի հիմնական նշանակությունը համապատասխան գրականության որոնումը հեշտացնելն ու մասնագիտական տեղեկատվությունը մեկ համակարգում ներկայացնելն է։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի վերաբերյալ հրապարակումների թեմատիկ ընդգրկումը, գիտական հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները և արվեստի առանձին բնագավառների ուսումնասիրության զարգացումը։ Միաժամանակ հրատարակությունն ունի պատմական և աղբյուրագիտական արժեք, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով հնարավոր է հետևել խորհրդային Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ձևավորմանն ու համալրմանը։ Նման տեղեկատուները կարևոր օժանդակ աղբյուր են հետազոտական աշխատանքի համար՝ հնարավորություն տալով բացահայտել անհրաժեշտ հրապարակումները և կազմել որոշակի թեմային վերաբերող գրականության շրջանակը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մատենագետների, գրադարանավարների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Философия

Ժողովածուն ժամանակակից հայ գրականության քնարական ուղղությանը պատկանող ստեղծագործություն է, որի առանցքում մարդու ներաշխարհը, սերը, զգացմունքային ապրումները և ինքնաճանաչման որոնումներն են։ Ստեղծագործական աշխարհում սերը ներկայանում է ոչ միայն որպես երկու մարդկանց միջև ձևավորվող զգացում, այլև որպես մարդու գոյության, հոգևոր ինքնության և աշխարհի նկատմամբ վերաբերմունքի կարևոր հիմք։ Հեղինակը կենտրոնանում է անհատի զգացմունքային վիճակների, հիշողությունների, կարոտի, հանդիպումների ու բաժանումների, սպասման և ներքին հակասությունների վրա՝ դրանք վերածելով քնարական մտորումների։ Սիրո գաղափարը տարբեր ստեղծագործություններում կարող է հանդես գալ որպես երջանկության աղբյուր, հոգևոր ուժ, ցավի պատճառ կամ մարդու ինքնաճանաչման ճանապարհ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում մարդու և ժամանակի փոխհարաբերությունները, անցյալի հիշողությունների ազդեցությունը ներկայի վրա և այն ապրումները, որոնք պահպանվում են նույնիսկ կյանքի հանգամանքների փոփոխությունից հետո։ Քնարական խոսքը կառուցվում է անձնական և անմիջական զգացողությունների շուրջ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևելու քնարական հերոսի հոգեբանական փոփոխություններին և աշխարհընկալմանը։ Ուշադրություն է դարձվում սիրո և միայնության, ներկայության և բացակայության, վստահության և հիասթափության, երազանքի և իրականության հակադրություններին։ Ստեղծագործություններում զգացմունքային ապրումները հաճախ վերածվում են ավելի ընդհանրական մտորումների մարդու էության, հարաբերությունների արժեքի, կյանքի անցողիկության և հոգևոր կապերի նշանակության մասին։ Լեզվական արտահայտչականությունը, պատկերավոր խոսքը, խորհրդանշական ձևակերպումները և հուզական շեշտադրումները նպաստում են ներքին տրամադրությունների փոխանցմանը։ Անձնական ապրումների միջոցով ձևավորվում է ավելի լայն մարդասիրական գաղափար՝ սերը ներկայացնելով որպես այն արժեքներից մեկը, որի միջոցով մարդը կարող է իմաստավորել սեփական գոյությունը և հարաբերությունները շրջապատող աշխարհի հետ։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ժամանակակից հայ քնարերգության, սիրային պոեզիայի և անհատի հոգեբանական աշխարհի գեղարվեստական արտահայտման առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։