Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLinguistics
Հրամայական եղանակը հին հայերենում
Աշխատությունը նվիրված է հին հայերենի բայական համակարգում հրամայական եղանակի ձևաբանական, իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հրամայական ձևերի կազմության սկզբունքները, դրանց քերականական կառուցվածքը, բայերի տարբեր խմբերում հանդիպող ձևային տարբերակները և կիրառության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաման, հորդոր, խնդրանք, ցանկություն, արգելք և կամային այլ նշանակություններ արտահայտող լեզվական միջոցներին, ինչպես նաև դրանց իմաստային տարբերություններին՝ կախված խոսքային և շարահյուսական միջավայրից։ Քննարկվում են դրական և ժխտական հրամայական կառույցները, դրանց ձևավորման միջոցները և նախադասության մյուս բաղադրիչների հետ ունեցած կապերը։ Ուսումնասիրվում են հին հայերեն գրավոր աղբյուրներում հանդիպող կիրառությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել հրամայական եղանակի գործառական բազմազանությունն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բայական ձևերի զարգացմանը, հին հայերենի քերականական համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղին և հետագա լեզվական փուլերում տեղի ունեցած փոփոխություններին։ Հրամայական կառույցների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ գրաբարի բայական համակարգի կառուցվածքը, խոսողի կամային վերաբերմունքի արտահայտման եղանակները և հին հայերենի ձևաբանական ու շարահյուսական համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի, պատմական քերականության և հայերենի ձևաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-30
Linguistics
Անգլերեն լեզվի շտեմարան 1
Անգլերեն լեզու ոլորտի «Անգլերեն լեզվի շտեմարան 1»-ը սկսնակ մակարդակի (A1) ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է լեզվի հիմունքները ձևավորելու համար և սովորողին աստիճանաբար ծանոթացնում է անգլերենի ամենատարրական քերականական կառուցվածքներին, բառապաշարին և հաղորդակցման պարզ ձևերին, այստեղ ընդգրկված են այբուբեն, արտասանության հիմունքներ, պարզ բայերի ներկա ժամանակ, «to be» և «to have» կառուցվածքներ, հարցական ու ժխտական նախադասությունների պարզ ձևավորում, ինչպես նաև առօրյա թեմաներով բառապաշար՝ ընտանիք, դպրոց, ժամանակ, թվեր և առօրյա գործողություններ, շտեմարանում սովորաբար ներառված են պարզ ընթերցանության և լսողական վարժություններ, բառերի լրացման, թարգմանության և նախադասությունների կազմման առաջադրանքներ, որոնք օգնում են զարգացնել լեզվական հիմնական հմտությունները՝ կարդալ, գրել, լսել և խոսել, և դրա հիմնական նպատակն է ստեղծել ամուր հիմք հետագա ավելի բարդ մակարդակների ուսուցման համար՝ ապահովելով սովորողի լեզվական վստահությունը և տարրական հաղորդակցման կարողությունը։
Updated: 2026-09-23
Pedagogy
Բուսաբանություն առարկայի բովանդակության և նրա դասավանդման մեթոդիկայի հիմնախնդիրը հայ մանկավարժության մեջ 1800-1920 թթ.
Աշխատանքը նվիրված է 1800-1920 թվականների ընթացքում հայ մանկավարժության մեջ բուսաբանության առարկայի բովանդակության ձևավորման և դրա դասավանդման մեթոդիկայի հիմնախնդիրների պատմական ու մանկավարժական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես է տվյալ ժամանակաշրջանում հայ կրթական միջավայրում ձևավորվել բնագիտական գիտելիքների, մասնավորապես բուսաբանական գիտելիքների ուսուցման անհրաժեշտությունը, ինչ բովանդակություն է ներառվել ուսումնական ծրագրերում և ինչ մեթոդներով է իրականացվել դրա փոխանցումը սովորողներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ մանկավարժական մտքի զարգացմանը՝ սկսած XIX դարի սկզբի կրթական գործընթացներից մինչև XX դարի առաջին տասնամյակները, երբ բնագիտական կրթությունը աստիճանաբար ձեռք էր բերում ավելի համակարգված բնույթ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հայ մանկավարժների և կրթական գործիչների հայացքները բնության ուսումնասիրման, բուսաբանության ուսուցման նպատակների և երեխաների գիտական աշխարհայացքի ձևավորման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսաբանական նյութի ընտրության և դասակարգման սկզբունքներին, ուսուցման հաջորդականությանը, տեսական գիտելիքների և գործնական գործունեության հարաբերակցությանը։ Կարևորվում են դիտարկումը, փորձը, բնության անմիջական ուսումնասիրությունը, հերբարիումների օգտագործումը, բույսերի ճանաչումը և այլ տեսակի գործնական աշխատանքները, որոնք կարող էին նպաստել սովորողների հետաքրքրության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ուսուցման մեթոդների կապը տվյալ ժամանակաշրջանի մանկավարժական առաջադեմ գաղափարների հետ՝ հաշվի առնելով աշակերտակենտրոնության, տեսանելիության, մատչելիության և գիտականության սկզբունքների զարգացումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայալեզու դասագրքերի, ուսումնական ձեռնարկների և մեթոդական գրականության ձևավորմանը, դրանց բովանդակությանը և բուսաբանության դասավանդման գործընթացում ունեցած դերին։ Միաժամանակ դիտարկվում է այն խնդիրը, թե ինչպես են ազգային կրթական պահանջները, բնաշխարհի առանձնահատկությունները և հայերեն մասնագիտական բառապաշարի ձևավորումը ազդել բուսաբանական կրթության զարգացման վրա։ Ժամանակաշրջանի կրթական գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ձեռքբերումները, այնպես էլ առկա դժվարությունները՝ ուսումնական նյութի մատչելիության, ուսուցիչների պատրաստվածության, դասագրքային ապահովվածության և գործնական ուսուցման կազմակերպման ոլորտներում։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է բուսաբանության դասավանդման մեթոդիկայի պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը և ցույց է տալիս դրա տեղը հայ մանկավարժական մտքի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ մանկավարժության պատմությամբ, բնագիտական կրթության զարգացմամբ, կենսաբանության դասավանդման մեթոդիկայով և XIX-XX դարերի հայկական կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսուցիչների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-22
Political Science
Angriff von Aserbaidschan: Armenien registriert 85.000 Geflüchtete aus Bergkarabach
Հրատարակությունը լուսաբանում է Ադրբեջանի ռազմական հարձակման հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստան տեղափոխված փախստականների իրավիճակը և նրանց հաշվառման գործընթացը։ Նյութի կենտրոնում տեղահանված բնակչության թվաքանակը, նրանց Հայաստան հասնելու հանգամանքները և նոր միջավայրում առաջացած սոցիալական ու հումանիտար խնդիրներն են։ Ուշադրություն է դարձվում փախստականների ընդունման և գրանցման գործընթացներին, նրանց ժամանակավոր կացության ապահովմանը, սննդի, բժշկական օգնության, սոցիալական աջակցության և այլ առաջնային կարիքների բավարարմանը։ Հրապարակումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու լայնածավալ տեղահանության հետևանքների և Հայաստանի համար առաջացած հումանիտար մարտահրավերների մասին։ Քննարկվող հարցերը ներառում են նաև փախստականների երկարաժամկետ ինտեգրման, բնակարանային ապահովության, զբաղվածության, կրթության և սոցիալական պաշտպանության խնդիրները։ Նյութը կարևոր է տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումների հումանիտար հետևանքները հասկանալու տեսանկյունից, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղից բնակչության զանգվածային տեղահանության վերաբերյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, ժամանակակից պատմության, տարածաշրջանային քաղաքականության, միգրացիայի և հումանիտար հարցերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։
Updated: 2026-09-15
Literature
Համաստեղի ստեղծագործությունը
Աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի գրական ժառանգության բազմակողմանի ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով նրա ստեղծագործությունների գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հայրենիքի, հիշողության, ազգային ինքնության, բնության, մարդու ներաշխարհի, հայրենազրկման, կարոտի և սփյուռքյան կյանքի թեմաները՝ բացահայտելով դրանց արտահայտման յուրահատուկ ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների հոգեբանական խորությանը, լեզվի պատկերավորությանը, պատմողական կառուցվածքին, խորհրդանշական համակարգին և հեղինակային ոճի ինքնատիպությանը։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև ստեղծագործությունների պատմամշակութային համատեքստը, դրանց ազդեցությունը հայ արձակի զարգացման վրա և գրական արժեքը ազգային մշակույթի շրջանակում։ Գիրքը հետաքրքիր է գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են առավել խորությամբ ճանաչել սփյուռքահայ գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհն ու նրա ներդրումը հայ գրականության զարգացման մեջ։
Updated: 2026-09-10
History
Հայոց ցեղասպանության գործոնը հայ-թուրքական հարաբերություններում (1991-2004թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անկախացումից հետո հայ-թուրքական հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում Հայոց ցեղասպանության գործոնի դերի ուսումնասիրությանը՝ 1991–2004 թվականների ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների միջև հարաբերությունների հաստատման և զարգացման փորձերը, դրանց վրա ազդող քաղաքական ու պատմական հանգամանքները, ինչպես նաև անցյալի պատմական ժառանգության ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների և փոխադարձ ընկալումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման խնդրին, Հայաստանի պետական քաղաքականության մեջ դրա ունեցած նշանակությանը և Թուրքիայի կողմից այդ հարցի նկատմամբ որդեգրած դիրքորոշմանը։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման հետ կապված խնդիրները, սահմանների փակ լինելու հանգամանքը, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ազդեցությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը հայ-թուրքական հարաբերությունների ընթացքի հետ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի և Թուրքիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին, միջազգային կազմակերպությունների և երրորդ երկրների դերակատարությանը, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի գործունեությանը՝ ցեղասպանության ճանաչման գործընթացում և հայ-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցի ուսումնասիրությանը, թե ինչպես է պատմական հիշողությունը ներգործում միջպետական հարաբերությունների վրա և ինչպիսի քաղաքական ու հասարակական հետևանքներ է առաջացնում ցեղասպանության վերաբերյալ հակադիր դիրքորոշումների առկայությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 1991–2004 թվականներին հայ-թուրքական հարաբերությունների հիմնական առանձնահատկությունները, դրանց զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները և հարաբերությունների հնարավոր կարգավորման շուրջ ձևավորված մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Հայաստանի և Թուրքիայի երկկողմ հարաբերությունների պատմության, այլև պատմական հիշողության, ցեղասպանությունների ճանաչման քաղաքականության և տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի արտաքին քաղաքականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-13