Применение некоторых аксиоматически заданных структур в теории моделей и в категорной алгебре

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է երեխաների հիդրոցեֆալիայի տարբեր ձևերի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ հիմնված կլինիկական ախտանիշների, համակարգչային շերտագրման (ԿՇՏ) և նեյրոսոնոգրաֆիկ հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Ներկայացվում են հիվանդության տարբեր տիպերի առանձնահատկությունները, դրանց ախտորոշման մեթոդների արդյունավետությունը և պատկերային հետազոտությունների դերը վաղ հայտնաբերման ու տարբերակիչ ախտորոշման գործընթացում։ Վերլուծվում է կլինիկական դրսևորումների և պատկերային ցուցանիշների փոխկապակցվածությունը՝ գնահատելով յուրաքանչյուր մեթոդի տեղեկատվական արժեքը, առավելություններն ու սահմանափակումները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել երեխաների հիդրոցեֆալիայի առավել ճշգրիտ ախտորոշմանը, բուժման մարտավարության ընտրությանը և հիվանդության ընթացքի կանխատեսման բարելավմանը։

Литература

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի մշակութային և քաղաքական կարևորագույն կենտրոններից մեկում՝ Սանկտ Պետերբուրգում, ձևավորված հայ գրական կյանքի պատմությունը՝ ընդգրկելով 18-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի առաջին երկու տասնամյակները։ Գիրքը մանրամասն ուսումնասիրում է այն հասարակական, կրթական և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել և զարգացել է տեղի հայկական մտավոր կյանքը, անդրադառնում է հայ գրողների, հրապարակախոսների, թարգմանիչների, հրատարակիչների և հասարակական գործիչների գործունեությանը, ինչպես նաև նրանց դերին ազգային ինքնության պահպանման և մշակութային առաջընթացի գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական տպագրության, մամուլի, գրական խմբակների, կրթական հաստատությունների և մշակութային կազմակերպությունների գործունեությանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել հայ համայնքի զարգացման և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ամրապնդման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև ժամանակաշրջանի գրական ուղղությունները, գաղափարական հոսանքները, գրական փոխազդեցությունները և այն ազդեցությունները, որոնք Պետերբուրգի բազմազգ միջավայրը թողել է հայ գրական մտքի վրա։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական փաստերի, արխիվային նյութերի և գրական աղբյուրների ուսումնասիրության վրա՝ ընթերցողին առաջարկելով համակողմանի պատկերացում այն մասին, թե ինչպես է ձևավորվել և զարգացել Պետերբուրգի հայկական գրական ու մշակութային կյանքը՝ դառնալով ազգային մշակույթի կարևոր կենտրոններից մեկը։

Культура

Նոր Ջուղայի հայկական գրադարանների պատմությունը սերտորեն կապված է այդ գաղթօջախի՝ որպես 17-րդ դարից ձևավորված հայկական մշակութային կենտրոնի ընդհանուր զարգացումների հետ։ New Julfa-ը հիմնադրվեց 17-րդ դարի սկզբին և շուտով դարձավ ոչ միայն առևտրական, այլ նաև կրթամշակութային կարևոր օջախ, որտեղ գրքի մշակույթը, ձեռագրական ավանդույթները և տպագրությունը զարգացան համատեղ՝ ստեղծելով գրադարանային համակարգի հիմքերը։ Հատկապես կարևոր դեր է ունեցել եկեղեցական և վանական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են առաջին գրապահոցները՝ ձեռագրերի պահպանման և կրոնական-կրթական գրականության հավաքման նպատակով։ Դրան զուգահեռ՝ 17-րդ դարում տպագրության առաջացումը Նոր Ջուղայում նպաստեց գրքային ֆոնդի ընդլայնմանը և գիտելիքի տարածմանը, ինչը հետագայում դարձավ գրադարանների ձևավորման կարևոր հիմք։ 19-րդ դարում, կրթական հաստատությունների՝ դպրոցների և ուսումնական կենտրոնների զարգացման հետ մեկտեղ, գրադարանային գործառույթները սկսեցին ավելի կազմակերպված բնույթ ստանալ, ձևավորվեցին ուսումնական գրադարաններ, որոնք սպասարկում էին թե՛ աշակերտներին, թե՛ հոգևորականությանը և տեղական մտավորականությանը։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները նշում են, որ Նոր Ջուղայում կարելի է առանձնացնել գրադարանների մի քանի հիմնական հիմք՝ վանական գրադարան, կրթական հաստատություններին կից գրադարաններ և համայնքային կամ միութենական գրադարաններ, որոնք միասին ձևավորում են ամբողջական գրադարանային համակարգ՝ ներառելով նաև արժեքավոր ձեռագրեր և հայագիտական աշխատություններ։ Այս համակարգը ոչ միայն պահպանել է հայկական գրավոր ժառանգությունը, այլ նաև նպաստել է արևելահայ գրականության, լեզվաբանության և պատմագիտության զարգացմանը՝ Նոր Ջուղան դարձնելով հայկական մշակութային հիշողության կարևոր կենտրոններից մեկը։

География

Բնապահպանական, հողագիտական և երկրաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևան քաղաքի հողերի ծանր մետաղներով՝ արծաթով (Ag), կապարով (Pb), պղնձով (Cu), ցինկով (Zn), նիկելով (Ni), կոբալտով (Co), քրոմով (Cr) և մոլիբդենով (Mo), աղտոտվածության մակարդակի ու ժամանակային փոփոխությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքային հողերի երկրաքիմիական կազմը, ծանր մետաղների կուտակման օրինաչափությունները և դրանց տարածական բաշխման վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական գործունեության, տրանսպորտային արտանետումների, շինարարական աշխատանքների և քաղաքային այլ ազդեցությունների հնարավոր դերին հողային միջավայրի աղտոտման գործընթացներում։ Վերլուծվում են ծանր մետաղների պարունակության փոփոխությունները տարբեր ժամանակահատվածներում, դրանց տարածական անհամասեռությունը և աղտոտման առավել արտահայտված գոտիների առանձնացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են հողային նմուշառման, լաբորատոր քիմիական վերլուծության, երկրաքիմիական քարտեզագրման և վիճակագրական տվյալների մշակման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մետաղների բնական ֆոնային պարունակությունների և մարդածին ազդեցությամբ ձևավորված կոնցենտրացիաների համեմատությունը, ինչպես նաև աղտոտվածության գնահատման տարբեր ցուցանիշների կիրառումը։ Անդրադարձ է կատարվում ծանր մետաղների շարժունակությանը, հողերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությանը և քաղաքային էկոհամակարգերում դրանց հնարավոր կուտակման մեխանիզմներին։ Կարևորվում է աղտոտվածության դինամիկայի ուսումնասիրությունը՝ շրջակա միջավայրի որակի փոփոխությունները, բնակչության առողջության համար հնարավոր ռիսկերը և հողային ռեսուրսների պահպանության առաջնահերթությունները գնահատելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Երևանի հողերի բնապահպանական մշտադիտարկման համակարգի կատարելագործմանը, աղտոտման աղբյուրների բացահայտմանը և կանխարգելիչ միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հողագիտության, բնապահպանական երկրաքիմիայի, քաղաքային էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է եպիսկոպոսական ամուսնության խնդրին՝ քրիստոնեական եկեղեցու վարդապետության, եկեղեցական կարգերի և հոգևորականության ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ պատմական պատկերացումների համատեքստում։ Եպիսկոպոսի ամուսնության հարցը կապված է եկեղեցական ծառայության առանձնահատկությունների, հոգևոր աստիճանակարգության, կուսակրոնության ավանդույթի և հոգևորականների անձնական կյանքի նկատմամբ եկեղեցու սահմանած պահանջների հետ։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ ամուսնության և կուսակրոնության տարբեր կարգավիճակները պայմանավորված են հոգևոր աստիճաններով ու եկեղեցական կանոններով, ուստի այս թեմայի քննարկումը կարևոր է եկեղեցական իրավունքի և հայ կրոնական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Նման բնույթի բացատրական աշխատությունը կարող է նպատակ ունենալ ներկայացնելու խնդրի շուրջ ձևավորված տեսակետները, պարզաբանելու համապատասխան հասկացությունները և ընթերցողին ծանոթացնելու եկեղեցական կարգապահության հիմնավորումներին։ Թեման առնչվում է նաև հոգևոր իշխանության, եկեղեցական ավանդույթի պահպանման և կանոնների մեկնաբանության հարցերին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում քննարկվել են աստվածաբանական ու եկեղեցական շրջանակներում։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են կրոնական հաստատությունները սահմանել հոգևոր ծառայության պայմանները և ինչպես են մեկնաբանվել ամուսնության, ընտանեկան պարտականությունների ու հոգևոր կոչման փոխհարաբերությունները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, կանոնական իրավունքով, հոգևորականության կարգավիճակով և XIX դարի հայ կրոնական բանավեճերով զբաղվողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև եկեղեցական ավանդույթների, հոգևոր աստիճանակարգության և կրոնական նորմերի պատմական զարգացման ուսումնասիրության ընթացքում։

Математика

Դասագրքում քննարկվում են գծային օբյեկտիվ ֆունկցիայի առավելագույնի կամ նվազագույնի որոնման խնդիրները՝ սահմանափակումների համակարգի պայմաններում։ Ներկայացվում են լուծման հիմնական մեթոդները, հատկապես սիմպլեքս մեթոդը, ինչպես նաև գրաֆիկական մոտեցումները և երկակիության (duality) տեսության հիմնական գաղափարները։ Բացի այդ, ընդգծվում են տնտեսական և ինժեներական խնդիրներում օպտիմալ լուծումների ընտրության սկզբունքները։ Նյութը կապում է մաթեմատիկական մոդելավորումը իրական կիրառությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ռեսուրսների բաշխման, արտադրության պլանավորման և լոգիստիկ խնդիրները ձևակերպել և լուծել գծային ծրագրավորման միջոցով։ Այն միավորում է տեսական խստությունը և գործնական կիրառելիությունը։